Morgen, op vrijdag 24 september 2021, 16:15 uur, vindt de oratie plaats van Ton van Kalmthout in Leiden. De titel luidt ‘Een sprong in het duister. Nederlandse emigratieliteratuur 1946-1992’. Iedereen kan de oratie bijwonen via de livestream.

In onze tijd neemt emigratie uit Nederland een hoge vlucht, en dan gaat het niet alleen om populaire televisieseries als Ik vertrek en Chateau Meiland. Volgens het CBS vertrokken in 2020 ruim 150.000 personen naar elders en het jaar daarvoor waren dat er ruim 160.000. Ook in de decennia na de Tweede Wereldoorlog deden zich enkele emigratiegolven voor. Deze gingen gepaard met een hoeveelheid emigratieliteratuur die de landverhuizers begeleidde op de overtocht naar en vestiging in een nieuwe leefomgeving en die voor een deel ook afkomstig was uit andere taalgebieden. In zijn oratie probeert Ton van Kalmthout daar beter zicht op te krijgen. Op welke manieren en in welke gedaanten werd emigratieliteratuur in de loop van de tijd ingezet? Hoe bracht zij emigratie en emigranten voor het voetlicht? Welke auteurs en bemiddelende instanties waren erbij betrokken? En welke functies had emigratieliteratuur voor het beoogde lezerspubliek?