‘Young adult literatuur op de leeslijst? Zeker doen!’

Of:

‘Een young adult roman is hartstikke leuk, maar niet voor op je leeslijst. Lees die maar in je vrije tijd.’

In het voortgezet onderwijs lopen de meningen over young adult literatuur (YAL) uiteen. Door de wijze waarop de eindtermen voor het onderdeel Literatuur in het examenprogramma voor het vak Nederlands zijn geformuleerd, verschillen de praktijken op middelbare scholen wat betreft literatuuronderwijs flink. De eindtermen bieden veel ruimte aan docenten om een eigen invulling te geven aan onder meer welke werken worden gelezen, welke doelen met literatuuronderwijs worden nagestreefd en hoeveel tijd er voor literatuuronderwijs wordt vrijgemaakt. Of een leerling een thriller, non-fictiewerk, poëziebundel of young adult roman op de leeslijst mag zetten, verschilt per school en soms zelfs per docent.

Het project ‘Young adult literatuur in de bovenbouw havo en vwo’ onderzoekt de praktijken rondom YAL binnen het vak Nederlands op middelbare scholen, specifiek in de bovenbouw van havo en vwo. Mogen leerlingen young adult romans lezen voor hun lijst? Om welke redenen staan docenten deze vorm van literatuur wel of niet toe? En in welke mate en op welke wijze zetten ze YAL in in hun lespraktijk? Het onderzoek valt binnen een groter NWO-onderzoeksproject getiteld ‘Young Adult Literature: accepted and mature? Its position within the literary polysystem’ (uitgevoerd aan de Radboud Universiteit Nijmegen door drs. Linda Ackermans).

Een onderdeel van het onderzoek is een online enquête onder docenten Nederlands die werkzaam zijn in de bovenbouw van havo en vwo. Deze enquête zal eind 2021 (nov-dec) worden afgenomen en bevraagt onder meer:

• welke eisen er worden gesteld aan de leeslijsten van leerlingen voor het vak Nederlands;
• in hoeverre young adult romans zijn toegestaan op de leeslijst;
• in hoeverre young adult literatuur een plek krijgt in de les Nederlands;
• in hoeverre docenten bekend zijn met young adult literatuur en hoe zij deze literatuur waarderen.

Ook zal gevraagd worden naar enkele algemene gegevens als leeftijd, gender en de provincie waarin de deelnemer werkzaam is. De gegevens worden anoniem verwerkt en alleen gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden. Invullen van de enquête zal zo’n 15-20 minuten in beslag nemen. Onder de deelnemers worden enkele boekenbonnen verloot.

Momenteel ben ik op zoek naar zoveel mogelijk docenten Nederlands, werkzaam in de bovenbouw van havo en vwo, die willen deelnemen aan het onderzoek. Hoe meer docenten de vragenlijst invullen, hoe meer inzicht er verkregen wordt in de wijze waarop YAL een plek heeft binnen het schoolvak Nederlands in de bovenbouw van havo en vwo. De resultaten van het onderzoek zullen breed maatschappelijk worden gedeeld en voor het onderwijsveld toegankelijk worden gemaakt.

Bent u geïnteresseerd om deel te nemen, vul dan hier https://forms.gle/1mcR7S5R5dr4X7fk7 uw e-mailadres in. U krijgt de link naar de enquête dan begin november toegestuurd. Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen via Linda.Ackermans@ru.nl.

Alvast veel dank!

Linda Ackermans

Radboud Universiteit Nijmegen