De tiende Paul Snoekprijs van de stad Sint-Niklaas werd uitgereikt aan Paul Demets op zondag 10 april 2022. De Paul Snoekprijs is een blijvende hulde aan de befaamde dichter (°in 1933 als Paul Schietekat in Sint-Niklaas). De prijs werd tien jaar na zijn overlijden in het leven geroepen (eerst vijfjaarlijks in 1991 en 1996) en wordt sinds 2001 driejaarlijks uitgereikt door het stadsbestuur van Sint-Niklaas. De bekroning gaat naar een bundel Nederlandstalige poëzie, die door zijn kracht, zijn vitaliteit en eigentijdse karakter belangrijk genoeg wordt geacht om de driejaarlijkse Paul Snoekprijs te ontvangen. De prijs bedraagt 4000 euro.

De jury voor de Paul Snoekprijs 2022 bestond uit: Dirk De Geest (voorzitter), Sarah Vankersschaever, Marianne Vonck en Dirk Van Driessche. Zij prospecteerden en nomineerden uit de gepubliceerde Nederlandstalige bundels van 2019, 2020 en 2021 deze shortlist:

Mischa Andriessen, Winterlaken (De Bezige Bij, 2019)

Dominique De Groen, Het offerlam (Het Balanseer, 2020)

Paul Demets, De landsheer van de Lethe (Poëziecentrum, 2021)

Bernke Klein Zandvoort, Veldwerk (Querido, 2020)

Hester Knibbe, Inzake dit huis (De Arbeiderspers, 2020)

Tomas Lieske, Keto stiefcommando (Querido, 2019)

Paul Demets ontving de Paul Snoekprijs 2022, uitgereikt voor de bundel De landsheer van de Lethe in de Stadsschouwburg van Sint-Niklaas tijdens een bijzondere editie van Poëzie op zondagmorgen.

Over de winnende bundel schrijft de jury:

Paul Demets heeft ons de afgelopen jaren overspoeld met poëziebundels. Een aparte plaats in dat oeuvre bekleedt de bundel De landsheer van de Lethe, die ruim twintig jaar geleden werd geschreven maar pas nu, in een herwerkte vorm, publiek het licht ziet. In deze bundel brengt Demets de schilderijen van de Oostendse schilder Leon Spilliaert samen met zijn eigen levensverhaal en de maatschappelijke ontwikkelingen. Het kunsthistorische repertoire uit het verleden wordt zo gekoppeld aan het hedendaagse, en dat laatste is dan weer tegelijk publiek en hoogst intiem. Bij dat alles vormt het beeld van de zee en de getijden een overkoepelende leidraad. Elk van de zorgvuldig samengestelde afdelingen vertegenwoordigt een facet van die eindeloze dynamiek die zowel de natuur als het menselijke bestaan kenmerkt: soms onopvallend en geleidelijk, op andere manieren bruusk en destructief als een springvloed. De dichter is soms een strandjutter, elders een drenkeling – en niet te vergeten, een soort van buitenstaander die alles vanop een zekere afstand observeert, zelfs zijn eigen leven. Zo verschijnen de complicaties bij de geboorte van zijn dochter en de spoedoperatie die daarop volgt als een ogenblik waarop de ouders haast verdrinken, met het ziekenhuis van Gasthuisberg als een schip op drift op een immense vloedgolf. Elders gaat het landschap over in de oneindigheid die ook de doeken van Spilliaert kenmerkt, maar die oneindigheid kan zowel geruststellend als beklemmend zijn. Ook formeel is die tweespalt op iedere bladzijde voelbaar: de voorspelbare structuur van de strofen en de gedichtenreeksen creëert een gevoel van herkenning en orde, maar daarbinnen stormt het vaak, met ritmische haperingen en verstorende beelden. Deze poëzie brengt geen geruststellende huiselijkheid maar ze dwingt de lezer tot een diepgaande confrontatie met de ander, met zichzelf, en uiteindelijk ook met de taal. Net daardoor wordt waardevolle poëzie ondraaglijk maar ook onweerstaanbaar. De Paul Snoekprijs krijgt, althans in de ogen van de jury, ook dit jaar een winnaar van formaat, de primus inter pares in een imposante stoet van dichters.

Vorige laureaten van de Paul Snoekprijs

1991: Peter Verhelst met de bundel Obsidiaan
1996: Stefan Hertmans met Muziek voor de overtocht
2001: Anneke Brassinga met Huisraad
2004: Nachoem Wijnberg met Vogels
2007: Joost Zwagerman met Roeshoofd hemelt
2010: Peter Holvoet-Hanssen met Navagio
2013: Tonnus Oosterhoff met Leegte lacht
2016: Alfred Schaffer met Mens Dier Ding
2019: Charlotte Van den Broeck met Nachtroer. Gedichten