De ontvangst van James Joyce in Nederland, 1918-1941 

Honderd jaar geleden verscheen Ulysses. Het werd in Nederland, net als elders, een obsceen en obscuur boek gevonden, maar wekte ook grenzeloze bewondering van onder anderen de classicus en boekenverzamelaar Nico Beversen. En vóór Ulysses verscheen werd Joyce al besproken door romancier en uitgever Pieter Endt, die, zo laat Joyce-kenner Onno Kosters zien, hem in Zürich sprak en met hem correspondeerde. 

Bernard Groethuysen: de Socrates van Parijs De Frans-Duitse filosoof Bernard Groethuysen (1880-1946) is in Nederland zo goed als onbekend. Hij speelde een prominente rol in de Franse intelligentsia van het interbellum. André Malraux noemde hem zelfs ‘de man die ik in mijn leven het meest bewonderd heb’. Maar veel over zijn persoonlijk leven blijft vooralsnog duister. Rob Luckerhof vraagt zich af wie deze aimabele intellectueel was, die door tijdgenoten wel aangemerkt werd als ‘de filosoof van Gallimard’ en ‘de Socrates van Parijs’. 

Mulisch vertaalde Kafka Tot nu toe geheel onbekend is de vertaling die Harry Mulisch in 1954 maakte van Kafka’s verhaal ‘Das Urteil’. Die werd dat jaar voorgedragen tijdens de Boekenweek in Mulisch’ woonplaats Haarlem. Niels Bokhove kwam de vertaling op het spoor en verrichtte een intensieve speurtocht naar het manuscript. 

Nelly en Theo van Doesburg op zegetocht in Spanje Het echtpaar Theo van Doesburg en Nelly van Moorsel reisden in 1930 twee weken door Spanje. Theo hield lezingen in Madrid en Barcelona en Nelly gaf acte de présence op de door haar samengestelde reizende tentoonstelling Expositions Sélectes d’Art Contemporain in Barcelona. Aan zijn (tweede) ex-vrouw Lena Milius deed Van Doesburg gedetailleerd verslag van hun successen en uitspattingen. 

En verder 

Nico Keuning ontrafelt een door de auteur zelf gekuist verhaal van Belcampo. Jacqueline Bel dient Tom Phijffer van repliek inzake diens kritische kanttekeningen bij de postkoloniale literatuurbenadering. Jan Paul Hinrichs bespreekt boeken van en over Leidse boekhandels, het literaire tijdschrift Tristan, Salvador Espríu, Michail Koezmin, Stefan Zweig, L.H. Wiener en Arnon Grunberg. 

De Parelduiker 2022/3 ligt volgende week in de boekhandel. ISBN 978 90 282 2607 4 (ook via het CB bestelbaar). 80 blz. € 13,50. Abonnement (5 nummers) € 52,50. Digitaal abonnement (pdf) € 34,90, losse nummers digitaal € 7,50. 

De Parelduiker is een uitgave van de Stichting Het Oog in ’t Zeil i.s.m. Uitgeverij Van Oorschot en wordt financieel ondersteund door het Nederlands Letterenfonds en de Stichting Vrienden van De Parelduiker. Redactie: Hein Aalders (eindredactie), Marco Daane, Marco Entrop, Marsha Keja, Menno Voskuil en Thijs Wierema.