De Hieronymus van Alphenprijs 2023 is toegekend aan Jacques Dane, hoofd onderzoek en conservator van het Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht, en uitgereikt tijdens de studiedag van de stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur (SGKJ) in Utrecht.

Uit het juryrapport:

Uit onderzoek (..) bleek al snel dat de laureaat een intellectuele duizendpoot is die zich op talrijke platforms, organisaties en instellingen manifesteert. (…) Zijn werkterreinen en daaruit voortgevloeide publicaties bestrijken onder meer: Huwelijk en seksualiteit in protestants Nederland vanaf 1800; De schoolplaten van Cornelis Jetses; Wezen en boefjes : zes eeuwen zorg in wees- en kinderhuizen en de bedrijfsvoering van uitgeverij Callenbach.

Belangrijker hier zijn de verdiensten op het gebied van de kinder- en jeugdliteratuur en ook die zijn omvangrijk en indrukwekkend. Een kleine greep uit zijn publicaties ter adstructie van de veelzijdigheid: Lezen in de polder; lezerssporen van kinderen uit protestants-christelijke gezinnen in het West-Brabantse dorp Dinteloord & Prinsenland (1912-1940); ‘Van dien jongen komt nooit wat terecht!’ – Woutertje Pieterse in pedagogisch perspectief’; ‘Waar is God gebleven? Filosofische en religieuze kinderliteratuur’ (in: Een land van waan en wijs} en Het eeuwige leven van W.G. van de Hulst. De laureaat werkt aan een biografie over deze schoolmeester en kinderboekenschrijver, over wie hij ook meerdere lezingen gaf.

Wie de website van het Nationaal Onderwijsmuseum bezoekt, ziet al snel dat Jacques Dane hierbij al jarenlang een centrale rol speelt. Talrijk zijn de toegankelijke columns en lichtvoetige blogs van zijn hand over aspecten van onderwijs en de geschiedenis van het onderwijs, zoals bijvoorbeeld over ‘Schoolinkt als de benzine waarop de onderwijsmotor vroeger draaide’. Als conservator is hij uiteraard betrokken bij het opzetten van exposities en het samenstellen van catalogi. (…) In de periode met coronabeperkingen kwam de tentoonstelling Een leven lang leren online.

Over de Hieronymus van Alphenprijs

Om degenen die erg veel aan beheer, voorlichting, onderzoek en publicaties betreffende de geschiedenis van de Nederlandstalige kinder- en jeugdliteratuur hebben gedaan, te eren en anderen te stimuleren om ook tot bijzondere resultaten op dit terrein te komen, heeft de Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur in 2000 de Hieronymus van Alphenprijs ingesteld, thans bestaande uit een toepasselijk beeldje van beeldend kunstenaar Marion Ruting en een oorkonde. Daarnaast krijgt de laureaat een geldbedrag van duizend euro. De prijs wordt sinds 2008 eens om de twee jaar uitgereikt.

Voor meer informatie zie: https://www.hetoudekinderboek.nl/over-de-sgkj/hieronymus-van-alphen-prijs

De jury voor de Hieronymus van Alphenprijs 2023 bestond uit Jo Thijssen (overleden op 25 juni 2022), Aernout Borms en Nelly Witte. Het volledige juryrapport is te vinden op de website van de stichting (www.hetoudekinderboek.nl).