Kijktip – Drieluik over Gerard Reve in FryslânDOK

Gerard Reve woonde in de zestiger jaren in Greonterp. De eerder dit jaar overleden Gryt van Duinen maakte in 2006 een drieluik over de Friese jaren van de schrijver. Die serie is in FryslânDOK te zien.

Gerard Reve (1923-2006) zocht rust en een eigen plek in Fryslân en vond die in een arbeidershuisje in Greonterp, vlakbij Blauwhuis. Hij woonde daar met zijn partners Willem van Albada (Teigetje) en Henk van Manen (Woelrat). Naast archiefmateriaal dat een prachtig tijdsbeeld laat zien, ging programmamaker Gryt van Duinen (1950-2023) naar Greonterp om terug te kijken op de jaren in Huize Het Gras.

‘Een huisje in Friesland’

Gerard (Kornelis van het) Reve was 40 jaar toen hij naar Greonterp kwam. Hij schreef e rover: ‘Het is heerlijk afgelegen. Er komt praktisch niemand aan de deur. Ik word door de mensen met rust gelaten en dat is heel belangrijk.’ Naast de twee boeken ‘Op weg naar het einde’ en ‘Nader tot U’ schreef Reve veel brieven tijdens zijn Friese jaren. Hij bekeerde zich toen ook tot het rooms-katholicisme.
Te zien op 19 en 20 augustus.

‘Nader tot U’

Met Jürgen Hillner, die ‘Nader tot U’ in het Duits vertaalde, sprak Reve veel over het geloof, het schrijven en de dood. ‘Die vrees voor de dood heeft hij pas in Friesland goed ontwikkeld. Dat kwam door een bepaald weertype in het najaar, de grijze luchten de mist, de regen’, verklaart Hillner. Op een dichtersfestival in Leeuwarden in 1967 zorgde Reve voor ophef die de landelijke kranten haalde. Tijdens een ruzie met Simon Vinkenoog verkocht hij hem een klap.
Te zien op 26 en 27 augustus.

‘Bijna gelukkig’

In 1971 wilde Reve naar Frankrijk verhuizen. ‘Gerard hield het hier niet uit. Nergens eigenlijk, het was zijn eigen onrust’, zegt Teigetje daarover. Greonterp was een afgesloten fase volgens Hillner. ‘Reve wilde een nieuw begin. Er was geen inspiratie meer, de spanning was eruit.’ De doodskist die Reve had laten maken, en die in de woonkamer stond om de dood symbolisch buiten de deur te houden, bleef achter. Een buurman verzaagde die tot schouw.
Te zien op 2 en 3 september.