Onderzoek naar het spanningsveld tussen vrijgevochten literatuur en censuur. Receptie van Nederlandstalige literatuur in Oost-Centraal-Europa tussen 1945 en 1990

In 2019 verscheen bij Bloomsbury in de serie Literatures as World Literature het boek Dutch and Flemish Literature as World Literature onder redactie van de bekende literatuurwetenschapper Theo d’Haen. Het is een mooi boek, maar… er staat zo goed als niets in over de receptie van Nederlandstalige literatuur in Oost-Centraal-Europa. Dit was de aanleiding voor enkele literatuurwetenschappers uit deze regio om de koppen bij elkaar te steken en een onderzoeksconcept op te zetten. We onderzoeken hoe het mogelijk was dat ondanks alle hindernissen (“Oostblok” met een vrij rigide ideologie; gebrek aan deviezen; censuur) in de periode 1945-1990 tóch in al onze landen een tamelijk gevarieerd en representatief beeld van de Nederlandstalige literatuur aan de verschillende lokale lezerspublieken werd gepresenteerd.

Na veel discussie en een eerste try out in de vorm van een panel bij het 21e colloquium neerlandicum in Nijmegen (2022) is een groep van 6 onderzoekers in oktober 2022 van start gegaan met een minicongres in Olomouc. De eerste onderzoeksresultaten hebben we in een onlinecursus ook aan studenten van vijf universiteiten uit de regio (Bratislava, Debrecen, Ljubljana, Olomouc, Poznań) en studenten van de universiteit van St-Petersburg meegedeeld. Uit de discussies met hen kwamen weer nieuwe ideeën voort. Daarnaast hebben we onze resultaten wetenschappelijk vorm gegeven in een themabundel voor het tijdschrift Nederlandse Letterkunde die volgend jaar zal uitkomen.

Inmiddels is besloten om een boek Socialist Transnationality and the Transfer of Dutch-Language Literature in East Central Europe and the Balkans, 1945-1990 uit te geven bij Bloomsbury. Het concept is al goedgekeurd door de uitgeverij en het boek is voor 2025 gepland. De groep is inmiddels uitgegroeid tot 10 mensen afkomstig uit de hele regio. In de toekomst willen we van deze onderzoeksgroep een platform voor literatuuronderzoek maken. In de webinar zal worden ingegaan op het hoe en waarom van dit project, welke problemen er zijn en welke resultaten we hopen te bereiken.

• Spreker: Wilken Engelbrecht
• Moderator: Laurens Ham
• Productie & techniek: Merel Donia en Misja van Laatum