Het ‘Alumniproject’ was een tweejarig initiatief dat als voornaamste doel had de samenwerking en communicatie tussen alle betrokkenen bij de neerlandistiek in het Middellandse Zeegebied te versterken. Het project, dat in 2022 van start ging met steun van de Taalunie, werd gecoördineerd door de universiteit van Triëst en stond onder leiding van de docenten Dolores Ross en Paola Gentile (universiteit van Triëst) en Antoinet Brink (universiteit van Coimbra). De concrete uitvoering was grotendeels in handen van Giada Brentaro, alumnus van Triëst. We zijn begonnen met een online bevraging van de alumni. Daarna hebben we het project uitgebreid naar de andere afdelingen Nederlands in Italië en vervolgens in Spanje. In Portugal werd een kleinschaliger initiatief opgestart met eigen vragenlijsten. De bevragingen werden uitgevoerd door plaatselijke coördinatoren: alumni van de verschillende afdelingen in Italië en Spanje. Het succes van het project is mede mogelijk gemaakt door de inzet van superenthousiaste coördinatoren.

Alumni: Wat gebeurt er na het afstuderen?

Door onze enquêtes kregen we voor het eerst waardevolle inzichten in de arbeidsmarkt. We ontdekten bijvoorbeeld in welke sectoren oud-studenten die Nederlands hebben gestudeerd terechtkomen. Dit helpt de afdelingen om meer concrete informatie te geven aan toekomstige studenten over de culturele en economische waarde van de taal. Ook helpt het om onderwijs, workshops en extracurriculaire activiteiten te plannen die inspelen op de vraag van de arbeidsmarkt. 

Resultaten in cijfers

Tot nu toe hebben we contact gelegd met 920 alumni, van wie 497 hebben gereageerd. We hebben ook sociale media ingezet, waardoor het werkelijke aantal benaderde alumni waarschijnlijk hoger ligt.

Afdeling / Land	Aantal contacten	Aantal antwoorden
Triëst	146	137
Bologna	55	31
Milaan	87	59
Rome	100	38
Napels	258	69
Padua	153	74
Spanje	58	64
Portugal	63	25
Totaal	920	497

Een belangrijke vraag in onze enquête ging over de tevredenheid van de alumni met hun keuze voor Nederlands. Van de respondenten gaf 75% tot 92% aan tevreden of zeer tevreden te zijn. Vooral in Italië koos een meerderheid voor Nederlands omdat ze een nichetaal wilden leren en zo meer kansen op de arbeidsmarkt hoopten te krijgen. In Spanje speelde dit ook een rol, maar 35,9% van de alumni gaf daar aan dat familiebanden met Nederland of Vlaanderen de doorslag gaven.

Afdeling	Percentage alumni die tevreden of heel tevreden zijn met hun keuze om Nederlands te studeren
Triëst	83%
Bologna	73%
Milaan	76%
Rome	78%
Napels	75%
Padua	82,4%
Spanje	92,2%

Nederlands en de arbeidsmarkt

Een andere belangrijke vraag was: in hoeverre heeft het Nederlands alumni geholpen bij het vinden van een baan? In Spanje gaf 58,14% aan dat het Nederlands hen weinig tot niet heeft geholpen. Dit komt waarschijnlijk doordat veel studenten slechts niveau A1 (31,25%) of A2 (25%) haalden tijdens hun studie, wat vaak niet voldoende is om professioneel Nederlands te gebruiken. Veel Spaanse alumni vinden dan ook dat er te weinig cursussen worden aangeboden om de taal echt goed te leren. 41,86% van de Spaanse oud-studenten gaf aan de Nederlandse taal nooit in hun baan te hebben gebruikt. 

In Portugal gaf 73,1% van de alumni aan dat het Nederlands hun leven positief heeft beïnvloed, met 42,2% die de taal vaak op professioneel niveau gebruikt. Hier wordt het Nederlands voornamelijk in persoonlijke kring gesproken, bijvoorbeeld met familie en vrienden. Degenen die het Nederlands beroepshalve gebruiken doen dat voornamelijk als vertaler of onderzoeker.

In Italië variëren deze percentages van 17,64% tot 60%. Daar waar het percentage laag is, komt dit deels door het hoge niveau van Engels bij Nederlandstaligen en doordat veel bedrijven geen directe connecties hebben met Nederland of Vlaanderen. Alumni werken vaak in sectoren als toerisme, marketing/communicatie, onderwijs of als tolk/vertaler.

Afdeling	Percentage alumni die denken dat het Nederlands veel of heel veel heeft geholpen in het vinden van een baan
Triëst	49%
Bologna	60%
Milaan	28%
Rome	30,77%
Napels	38%
Padua	17,64%
Spanje	42%

Wat vonden de alumni het leukst?

De favoriete aspecten van de studie in Italië en Spanje waren de relatie met docenten (77% tot 92%), de betrokkenheid van de docenten (72% tot 87%) en de inhoud van de colleges (64,18% tot 86%). Dat de band met docenten bovenaan staat, is niet zo verrassend. Kleine groepen zorgen voor meer interactie, wat de kwaliteit van het onderwijs bevordert. Maar de inzet van de docenten Nederlands in het Middellandse Zeegebied is in het algemeen ook wel sterk.

Italië	Percentages
Relatie met de docenten	Van 77% tot 92%
Beschikbaarheid van de docenten	Van 72% tot 87%
Inhoud van de colleges	Van 74% tot 86%

Spanje	Percentages
Kwaliteit van de docenten en het onderwijs	91%
Diversiteit van de leermiddelen	42%
Structuur van de syllabus en aanpassing ervan aan verschillende niveaus	40%

Voor meer details kun je drie infographics vinden op de website van Mediterraned.

Ten slotte

Het alumniproject MediterraNed is in maart 2024 afgelopen. Het was een proefproject. Als er een vervolgproject komt, zullen we onder meer de adressenbestanden koppelen en de (drietalige) vragenlijsten verbeteren, om resultaten te verkrijgen die betrouwbaarder zijn en gemakkelijker te kruisen. Ook denken we aan een projectwebsite waarop onder meer vacatures en stageplaatsen worden vermeld.

Het project heeft laten zien hoe waardevol het leren van een nichetaal zoals het Nederlands kan zijn. De alumni blijken over het algemeen tevreden te zijn met hun keuze en bevestigen dat de taal hun leven positief heeft beïnvloed.

Door alumni actief te betrekken bij activiteiten van de afdelingen en hun ervaringen te delen, kunnen we toekomstige studenten helpen de toegevoegde waarde van het Nederlands beter te begrijpen. Met dit project creëren we niet alleen een netwerk, maar versterken we ook de positie van het Nederlands in het Middellandse Zeegebied en binnen de mondiale neerlandistiek.