In het komend nummer van Zacht Lawijd. Literair-historisch tijdschrift gaat het om archieven. Om de brieven, dagboeken, manuscripten, aantekeningen en foto’s die schrijvers de moeite waard vonden om te bewaren en die erfgenamen op waarde wisten te schatten door ze over te dragen aan het Letterenhuis in Antwerpen of het Literatuurmuseum in Den Haag. Aan de redactie, en aan de auteurs, om over te brengen waarom het zin heeft die archieven te bewaren, en ons erin te verdiepen.

Loranne Davelaar, ‘De vlam van den grooten strijd’. De socialistische poëzie van Marie en Margot Vos

Socialistische poëzie wordt veelal als propagandistische eenheidsworst gezien, maar uit poëticale debatten blijkt dat er een grote verscheidenheid in bestond. Deze bijdrage analyseert de poëzie die de zussen Margot en Marie Vos ten behoeve van de socialistische strijd schreven, en hoe hun gedichten – gelezen, maar vooral gedeclameerd en gezongen – in socialistische kringen circuleerden.

DE DINGEN: Bert Govaerts, De aktetas van J.A.G.

Het Letterenhuis in Antwerpen en het Literatuurmuseum in Den Haag bewaren in hun collecties – naast manuscripten, correspondenties, dagboeken, agenda’s, foto’s, sculpturen, schilderijen en ander materiaal dat duidelijk onder de noemer ‘literair archief’ valt – honderden zo niet duizenden soms curieuze zaken. Ze zijn niet alle direct gerelateerd aan de literatuur(geschiedenis), maar hebben meestal wel degelijk een literair verhaal te vertellen. De rubriek ‘De Dingen’ belicht telkens een of enkele van deze voorwerpen. Deze keer: de aktetas van Jan-Albert Goris, alias Marnix Gijsen.

Thirza Blekendaal, De vele petten van Mea Verwey

Uit de correspondentie van Mea Verwey (1892-1978) blijkt dat zij naast haar werkzaamheden als uitgeefster en schrijfster nog veel meer functies bekleedde. Deze functies breiden zich met elke brief uit, en vloeien met elke volgende zin onopvallend in elkaar over. Aan dichteres Ida Gerhardt schreef Verwey hier zelf over: ‘Weliswaar zijn uitgeefster, dichteres en critica onafscheidelijk van elkaar en van de mens en vrouw die erachter zit, maar die schuift dan de ene en de andere persoon naar voren’.

DOCUMENT: Bertram Mourits, ‘Op christelijke leest geschoeid’. Wolter Robert van Hoëvells Slaven en vrijen onder de Nederlandsche wet als pleidooi tegen slavernij

Wolter Robert van Hoëvell, Slaven en vrijen onder de Nederlandsche wet I. Een blik op Suriname (fragmenten)

Lukas De Vos, Een man van te veel woorden. De herdenking van Julien Weverbergh (1930- 2023)

De notoire uitgever en polemist Julien Weverbergh heeft bij zijn bijzetting op het Schoonselhof in Wilrijk geen plechtige uitleiding gekregen. Er is nooit écht afscheid genomen, zei zijn zoon Vlad. Hij speelde tijdens de korte bijzetting op het Kunstenaarsperk (R, rij 07, graf 12) wel een wee stukje op zijn klarinet, het putje voor zijn vaders urne was gauw gevuld met bloemen. Het weer treurde mee, met het temperament van Julien: fikse buien, opstekende stormwind, blauwwitte wolken als het zwerk even opentrok.

Zacht Lawijd is een uitgave van de vzw Zacht Lawijd in samenwerking met het Letterenhuis (Antwerpen) en Literatuurmuseum (Den Haag). Bezoek voor het afsluiten van een abonnement onze website www.aup-online.com