Elke neerlandicus kent de DBNL: Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren. Sterker nog, de wereld zonder DBNL is moeilijk voorstelbaar. Toch is die tijd er natuurlijk wel geweest. In een alleraardigste publicatie haalt René van Stipriaan herinneringen op aan het ontstaan van de DBNL. Het uitgaafje verscheen smaakvol vormgegeven in een oplage van 250 genummerde exemplaren, en is deel van de reeks nieuwjaarsgeschenken die nu al meer dan dertig jaar achtereen wordt verspreid onder vrienden en relaties van het Leidse antiquariaat Klikspaan.

Van Stipriaan gaat terug naar de jaren negentig van de vorige eeuw, de tijd van vóór email en Google. De tijd van beleidsmedewerkers die geld lospeuterden voor projecten waarvan niemand wist hoe kansrijk ze waren, en van conservatoren in bibliotheken die wantrouwig of zelfs vijandig stonden ten opzichte van alles wat zweemde naar vernieuwing of zelfs maar verandering. Laat staan dat er enthousiasme bestond voor omzetting van authentieke bronnen naar machineleesbare bestanden. Misschien overdrijft Van Stipriaan een beetje, hij slaagt erin een beeld op te roepen van een periode die nog niet eens zo ver achter ons ligt – en die toch volledig voltooid verleden tijd is, op het onvoorstelbare af. Wie kent nog de namen van ooit prominente zoekmachines Altavista of Yahoo? Zo gewoon, zo alomtegenwoordig is de actuele realiteit van altijd en overal toegang te hebben tot de content van het machtige wereldwijde web. Het contrast met een commerciële uitgeverij in de Amsterdamse grachtengordel waar Van Stipriaan ook werkt, vormt een aardig tegenwicht.

Figuranten in dit onderhoudende opstel zijn de Leidse universiteitsbibliotheek, de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, Google, NWO en de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Ere wie ere toekomt: natuurlijk is in deze zedenschets een prominente rol toebedeeld aan Van Stipriaans compaan dr Cees Klapwijk – inmiddels ook alweer met pensioen. En hoe weldadig is het om nog eens de naam vermeld te zien van iemand als prof. dr E.K. Grootes …

Kortom: boeiende lectuur, bron van inspiratie voor wie denkt dat vroeger ‘alles beter was’, en een interessant stukje inhoudelijk-organisatorische geschiedenis zoals deze eigenlijk maar zelden wordt beschreven. Iedereen die de DBNL kent en gebruikt zou dit moeten lezen. Even weemoedig glimlachen – en doorscrollen.

De uitgave is niet voor de verkoop gemaakt, maar een enkel exemplaar is nog wel leverbaar. De reguliere editie kost € 10,-, de luxe versie (gebonden, gesigneerd; 25 exemplaren) kost € 25,-. Meer informatie en verkoop via maanen@antiqklikspaan.demon.nl