Een middeleeuwse #me too-roman

De onder de naam Historia septem sapientum Romae bekende roman is tussen de 10^de en 19^de eeuw overgeleverd in minstens 32 talen tussen central Azië en IJsland. Ook al is hij tegenwoordig weinig bekend behoort hij tot de meest succesvolle werken uit de wereldliteratuur (Roth 2008). Vroege versies bestaan o. a. in het Grieks, Arabisch, Frans, Latijn, Hebreeuws, Spaans, Duits, Engels en Nederlands. Boccaccio, Dante en Shakespeare hebben er verhalen aan ontleend.

De roman vertelt een #me too-verhaal: aan het keizerlijk hof in Rome beschuldigt de keizerin haar stiefzoon van een poging tot moord en verkrachting („Hier es een duvel, een mordenare, / die mi will mordren ende vercrachten“, vv. 506-507) en vraagt aan haar man om zijn zoon ter dood te veroordelen. In een rechtzitting bekrachtigt de keizerin haar klacht zeven dagen lang waarop de keizer hem telkens gevangenzet. Na elke gevangenzetting verdedigt een van de zeven wijze mannen de gevangene, waardoor de keizer telkens wordt overtuigd om het vonnis niet uit te voeren. De keizerin en de zeven wijze mannen versterken hun pleidoois met het vertellen van levendige en soms hilarische exempla.

In het Nederlandse taalgebied is met de titel Van den seven vroeden van binnen Rome waarschijnlijk al in de 13^de eeuw de oudste versie van de roman in een Germaanse taal ontstaan (4514 verzen; Brussel, KBR, signatuur II 1171).

Voor het eerst is deze uitzonderlijke roman kritisch samen met een moderne Duitse vertaling, annotaties, een inleiding, en een naamlijst uitgegeven. Het bijzondere is ook dat er voor het eerst integraal een audioversie ingesproken is. De sprekers zijn Bram Caers en Marly Terwisscha van Scheltinga. Dit werd mogelijk gemaakt door een financiering van Una Europa, toegekend aan Rita Schlusemann aan de Freie Universität Berlin. De editie werd voorbereid in het kader van het internationale project „The Seven Sages of Rome: editing and reappraising a forgotten premodern classic from global and gendered perspectives” aan de Freie Universität Berlin en de University of St. Andrews (Bettina Bildhauer, Jane Bonsall, Jutta Eming, and Rita Schlusemann, 2023-2026) en verscheen bij uitgeverij Erich Schmidt in druk als ook open access, met een link naar de audioversie.

“Van den seven vroeden van binnen Rome”. Niederländische Versversion der “Sieben weisen Meister”. Edition – Kommentar – Übersetzung – Audioversion. Uitg. door Rita Schlusemann. Berlin: Erich Schmidt Verlag 2025 (Texte des späten Mittelalters und der frühen Neuzeit 59).

Meer informatie / downloaden bij de uitgever

Voor nadere informatie: schlusemann@zedat.fu-berlin.de