Op 12 februari om 19.00 uur (tot uiterlijk 20.30 uur) verzorgen Herman de Regt en Hans Dooremalen van Tilburg University een online lezing over hun nieuwe boek: Metaforen die ons het bos in sturen. Het boek is geschreven naar aanleiding van het huidige VWO-eindexamenonderwerp voor het schoolvak filosofie over de vraag naar de mens in relatie tot techniek en wetenschap waarin metaforen ook een belangrijke rol spelen.

Metaforen die ons het bos in sturen

Op 12 februari om 19.00 uur (tot uiterlijk 20.30 uur) verzorgen Herman de Regt en Hans Dooremalen van Tilburg University een online lezing over hun nieuwe boek: Metaforen die ons het bos in sturen. Het boek is geschreven naar aanleiding van het huidige VWO-eindexamenonderwerp filosofie over de vraag naar de mens in relatie tot techniek en wetenschap waarin metaforen ook een belangrijke rol spelen. 

De lezing wordt live gestreamd vanuit de studio van Tilburg University en er is gelegenheid voor vragen. Tjeerd van de Laar (lerarenopleider filosofie TiCeLS) is moderator. Deelname is gratis, maar inschrijving middels ons inschrijfformulier is vereist: 

De lezing is in het bijzonder relevant voor leraren filosofie die lesgeven aan examenklassen in het VWO, maar zeker ook interessant voor filosofieleraren die lesgeven in het HAVO of andere geïnteresseerden. Wees welkom! 

Inhoud

Wat is het nut van metaforen als we de wereld willen begrijpen? Daarvoor zullen we eerst moeten weten wat een metafoor is. Volgens George Lakoff en Mark Johnson is een metafoor het begrijpen en ervaren van het ene ding in termen van een ander ding. In de lezing zal worden uitgelegd dat een metafoor niet louter een stijlfiguur is, maar een typisch menselijke manier van denken: voor zover we weten denken alleen mensen in metaforen (niet altijd, maar wel heel vaak).

Het probleem met metaforen is dat ze louter de illusie van begrip kunnen genereren, omdat – zoals de taalfilosoof Donald Davidson al beweerde – metaforen altijd onwaar zijn. De metafoor TIJD-IS-GELD identificeert tijd met geld, en dat lijkt begrip op te leveren, maar dat is niet zo: tijd is immers geen geld. Als je mikt op het verwerven van kennis door het gebruik van metaforen, dan kom je dus bedrogen uit. Metaforen leveren je geen kennis op. In die zin zijn metaforen dus niet nuttig.

Metaforen zijn echter als heuristieken wel bruikbaar in het genereren van creatieve hypothesen (in de wetenschap). In de lezing zal uitgelegd worden hoe dat dan gaat. Worden creatieve hypothesen empirisch bevestigd, dan is de metafoor verdwenen en hebben we goede redenen om aan te nemen dat de hypothese waar is: wat de hypothese beweert over de wereld komt overeen met hoe de wereld is.

Aanmelden