Voorhuwelijkse liefde en seks volgens het Antwerps liedboek (1544)

Dating was een leuk en spannend onderwerp in de middeleeuwen, juist omdat seksualiteit toen eigenlijk primair binnen het huwelijk hoorde te worden beleefd. Er hing bovendien nogal wat af van wat je uitspookte op liefdesgebied, vooral als jongvolwassene. Zaken als de juiste partnerkeuze en het behoud van maagdelijkheid konden met name voor vrouwen en meisjes immers bepalend zijn voor hun verdere leven. Het was dus belangrijk dat de datingfase van de relatie soepel verliep.

Maar hoe zag een ideale date er naar middeleeuws idee eigenlijk uit? Met wie beleefde je die en wat stond er te gebeuren? Welke rollen en idealen waren weggelegd voor mannen en vrouwen? En wat kon je doen als het niet ging zoals gehoopt, zoals bij een afwijzing of bij spijt? Aan de hand van het bekende en geliefde Antwerps liedboek (1544) reconstrueert Cécile de Morrée op levendige wijze laatmiddeleeuwse visies op liefde, daten en seks vóór het huwelijk in de Lage Landen. Het liedboek biedt een inkijkje in een samenleving waarin gelijkwaardigheid, wederzijds respect en consent als belangrijke waarden in relaties golden. Hoewel opvattingen over seks en dating zijn veranderd, zijn de vragen die de middeleeuwer zich stelde verrassend actueel gebleven.

Cécile de Morrée

Cécile de Morrée is neerlandica met als expertisegebied de literatuur en cultuur van de middeleeuwse Lage Landen. Ze is als Universitair Docent Middelnederlandse Letterkunde verbonden aan de Radboud Universiteit. Eerder promoveerde ze aan de Universiteit Utrecht, waar ze aansluitend een post-doctoraal onderzoek uitvoerde. Ook werkte ze als gastonderzoeker bij de Herzog August Bibliothek in Wolfenbüttel. Ze publiceert boeken en artikelen over Middelnederlandse literatuur en boekgeschiedenis, met name over liederen, hun publiek, en de manuscripten en oude drukken waarin het repertoire is bewaard. Daarnaast is ze mede-oprichter van het internationale Song Studies Network, redacteur van de Song Studies boekenreeks (Amsterdam University Press), en hoofdredacteur van het Jaarboek voor Nederlandse Boekgeschiedenis. Ze ontving voor haar werk diverse onderzoekssubsidies en prijzen, waaronder de Radboud Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren Jubileumprijs (2021) en een ERC Starting Grant (2025).

Bestellen of (gratis) downloaden