Jeugdverhalen over joden (12) Door Ewoud Sanders Dit verhaal is gesitueerd tijdens de zesde Russisch-Turkse Oorlog (1787-1792). Na een beleg van ruim een half jaar veroverden Russische troepen de vestingstad Choczim (nu Chotyn in West-Oekraïne). Zij werden daarbij geholpen door troepen uit Oostenrijk en uit het Duitse hertogdom Saksen-Coburg. ‘De dankbare jood’ zal zeker … [Lees meer...] over‘De dankbare jood’ (1793)
Eva (1939)
Jeugdverhalen over joden (11) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Eva is geschreven door Frouke Bakker (1907-1963). Tussen 1937 en 1941 schreef Bakker, die waarschijnlijk onderwijzeres was, vier jeugdboeken: drie verschenen bij uitgeverij Callenbach en één bij uitgeverij J.M. Bredée in Rotterdam. Hoewel sommige titels een herdruk beleefden, werden ze … [Lees meer...] overEva (1939)
‘De vernuftige rechter’ (1783)
Jeugdverhalen over joden (10) Door Ewoud Sanders Het deel van Geschenk voor de jeugd waarin dit verhaal is opgenomen, is opgedragen aan de kinderen van een stadsbestuurder van Den Bosch. Zij worden, in het openingsgedicht, rechtstreeks aangesproken door de samenstellers ervan, de predikanten Ahasverus van den Berg (1733-1807) en J.F. Martinet (1729-1795): Wij wachten, lieve … [Lees meer...] over‘De vernuftige rechter’ (1783)
‘Het kan tot haar eeuwig voordeel zijn, dat ze hier is gekomen’
Jeugdverhalen over joden (9) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Het vreemde zusje is geschreven door Aart Duyser (1908-1981). Duyser debuteerde in 1936 als kinderboekenschrijver met Van Hippeltje en Janneman, dat verscheen bij uitgeverij W.D. Meinema in Delft. In de decennia daarna schreef hij ruim twintig jeugdboeken. Het vreemde zusje verscheen bij … [Lees meer...] over‘Het kan tot haar eeuwig voordeel zijn, dat ze hier is gekomen’
‘De barmhartige jood’ (1781)
Jeugdverhalen over joden (8) Door Ewoud Sanders Elementen in ‘De barmhartige jood’ doen enigszins denken aan de parabel die Jezus vertelt over de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:30-37). Dit verband werd ook in sommige uitgaven gelegd. Zo wordt in Pligt en belang (1814 en 1853) in een noot naar dit Bijbelse verhaal verwezen. ‘De barmhartige jood’ is minstens elf keer … [Lees meer...] over‘De barmhartige jood’ (1781)
Het Joodje (1923)
Jeugdverhalen over joden (7) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Het Joodje is geschreven door W.J.C. Blomberg-Zeeman (1877-1950). Tussen 1914 en 1939 schreef zij ruim dertig protestantse jeugdboeken. Het ging voornamelijk om zondagsschoolboekjes met titels als Hij zorgt voor u; Verwende Ben en Tom’s kerstfeest in Nederland. Blomberg-Zeeman schreef … [Lees meer...] overHet Joodje (1923)
‘De dankbare jood’ (1781)
Jeugdverhalen over joden (6) Door Ewoud Sanders De oorspronkelijke versie van dit verhaal verscheen in 1780 onder de titel ‘Der dankbare Jude’ in Kinderzeitung, een uitgave van de Duitse theoloog, pedagoog en schrijver Christian Gottfried Boeckh (1732-1792). De eerste Nederlandse vertaling werd een jaar later opgenomen in Geschenk voor de jeugd, een uitgave die was … [Lees meer...] over‘De dankbare jood’ (1781)
Jozef Efronski (1896)
Jeugdverhalen over joden (5) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Adriaan Doeleman (1848-1918), de auteur van Jozef Efronski, was het grootste deel van zijn leven werkzaam in het onderwijs: als onderwijzer, als schoolhoofd, als aardrijkskundeleraar en examinator. Hij schreef verschillende schoolboeken en maakte een wandkaart van Europa voor het … [Lees meer...] overJozef Efronski (1896)
Ridder Silkema en horige Tjarda (1938)
Jeugdverhalen over joden (4) Door Ewoud Sanders Ridder Silkema en horige Tjarda verscheen in de ‘Roomsche Keur Serie’ en was bestemd voor kinderen vanaf tien jaar. Het joodse personage, de straatverkoper Miriam, is er met de haren bijgesleept en wordt uitgesproken antisemitisch beschreven. ‘Zwijg, hond van een Jood.’ In 1948 werd dit boek nog aanbevolen voor … [Lees meer...] overRidder Silkema en horige Tjarda (1938)
Het vreemde meisje in Boshuizen (1964)
Jeugdverhalen over joden (3) In jeugdverhalen over jodenbekering komen geregeld spugende joden voor. Weinig auteurs maakten het zo bont als schoolmeester Lein Janse in Het vreemde meisje in Boshuizen. Saartje Boasson, de hoofdpersoon in dit positief ontvangen onderduikverhaal, begint bij wijze van reflex te spugen zodra zij de naam van de Heiland hoort. Herkomst en … [Lees meer...] overHet vreemde meisje in Boshuizen (1964)
’t Jodinnetje van Elspeet (1895)
Jeugdverhalen over joden (2) Door Ewoud Sanders ’t Jodinnetje van Elspeet is een klassieker. Tussen 1895 en 1950 beleefde dit boek zes drukken. De zin ‘Nathan is een eerlijke jood en geen smous’ werd na de eerste druk aangepast. Koningin Wilhelmina en prinses Juliana hadden zo’n bewondering voor dit boek, dat zij de schrijfster persoonlijk opzochten. Herkomst en … [Lees meer...] over’t Jodinnetje van Elspeet (1895)
Het Paaschfeest van Roosje Breetveld (1878)
Jeugdverhalen over joden (1) Door Ewoud Sanders Vorig jaar promoveerde ik op een onderzoek naar jeugdverhalen over jodenbekering. In mijn proefschrift, getiteld Levi’s eerste kerstfeest, worden 13 katholieke en 67 protestantse bekeringsverhalen samengevat en geanalyseerd. Inmiddels heb ik nog een paar van die verhalen gevonden. Daarnaast vond ik nog allerlei andere … [Lees meer...] overHet Paaschfeest van Roosje Breetveld (1878)
