De Stichting Jacob Isräel de Haan presenteert, in samenwerking met de Bibliotheca Rosenthaliana, de tweede Jacob Israël de Haan Lezing op donderdag 21 oktober 2010:
Dr. Ludy Giebels, De feuilletons als biografische bron voor De Haan.

Donderdag 21 oktober, 17.00-19.00 uur, Museumcafé Bijzondere Collecties, Oude Turfmarkt 129 (Rokin), Amsterdam, tel. 020-525 7300. Toegang gratis, graag aanmelden via Stuur een mail-bericht.

De feuilletons van Jacob Israël de Haan komen beschikbaar op de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL). René van Stipriaan, directeur van de DBNL, zal na de lezing door Ludy Giebels de digitale feuilletons presenteren.

Programma:
17.00 uur, zaal open
– Inleiding door Marita Mathijsen
– Ludy Giebels: De feuilletons als biografische bron voor De Haan
– Onthulling van de digitale feuilletons door René van Stipriaan
– Borrel tot 19.00 uur

De feuilletons als biografische bron voor De Haan
Ludy Giebels

De dwingende kracht die uitgaat van de complete tekst van de ca 1200 pagina’s feuilletons van Jacob Israël de Haan in het Algemeen Handelsblad (1919-1924), is te vergelijken met die van andere literaire mastodonten zoals Het Bureau van Voskuil en de dagboeken van Victor Klemperer. Ook bij De Haan vindt men herhaling en gezeur, maar bovenal spanning en een bont panorama van het leven in Jeruzalem.

De Haan ontwikkelde – de tijdgenoten signaleerden het al – een heel nieuwe stijl, die wonderlijk modern aandoet: staccato en vaak halve zinnen. Zelden zal een correspondent zijn ziel en zaligheid zo in een krant hebben geëtaleerd, zo beeldend zijn nieuwe land van inwoning hebben beschreven en zulke (milde naast kwaadaardige) humor in zijn verslag hebben geweven.

De inhoud is belangrijk voor de biografie van De Haan en ontzenuwt verschillende mythes. Hij stond in de eerste plaats voor de rechten van de Palestijnse joodse orthodoxie tegenover de pogingen van de zionistische organisatie om die te annexeren. Hij had wel begrip voor de Arabische tegenstand tegen het zionistische opdringen, maar bleef een trotse joodse nationalist. Jacob Israël de Haan wilde wel degelijk een Joods Nationaal Tehuis, maar zonder zionisten! Zijn kritiek op de zionistische organisatie werd overigens gedeeld door een aantal tijdgenoten en onderschreven door de huidige geschiedschrijving. De kroniek van De Haan is daarom een belangrijke bron om de protohistorie van de staat Israël in de eerste cruciale jaren na de Balfour Declaratie te begrijpen.

Dr. Ludy Giebels is historica. Zij gaf les aan middelbare scholen en het instituut voor Talen en Culturen van het Midden-Oosten van de Radboud Universiteit te Nijmegen. Zij was bovendien archivaris van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Zij promoveerde op de geschiedenis van de zionistische beweging in Nederland en publiceerde onder meer over de Palestijnse tijd van Jacob Israël de Haan.

De Stichting Jacob Isräel de Haan wil werk en leven van De Haan ruimere bekendheid geven en organiseert daartoe lezingen en bevordert publicaties rondom deze markante persoonlijkheid. In 2009 verzorgde Evelien Gans de eerste lezing van de stichting die als ‘Ik ben een Mensch: niets is mij vreemd gebleven. Het spiegelgevecht van Jaap Meijer met Jacob Israël de Haan staat in de Parelduiker 2009/5. Tevens verscheen de bundel Een vriend komt thuis, Jacob Israël de Haan-nummer, een speciale uitgave van Uitgelezen Boeken (13:2).