Sinds 1 november 2010 is de transcriptie van de Liesveltbijbel van 1542 voor iedereen digitaal beschikbaar. Dat laat dr. Nicoline van der Sijs (Leiden) weten. De uitgave is binnen anderhalf jaar tot stand gebracht door een team van 55 vrijwillige medewerkers, die de tekst in zijn geheel hebben uitgetypt. De transcriptie is te vinden op de website van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (www.dbnl.nl) en – samen met de fotoscans van de originele rijk geïllustreerde druk – op de site van het Nederlands Bijbelgenootschap (www.bijbelsdigitaal.nl). Het is de zevende bijbel die in kader van het Bijbeldigitaliseringsproject op het internet verschijnt. In totaal zijn er sinds de start in 2007 meer dan tien miljoen woorden uitgetypt. De uitgave van de Liesveltbijbel is gecoördineerd door de neerlandicus Hans Beelen, werkzaam aan de Universiteit van Oldenburg (Duitsland). Het project wordt ondersteund door de Nederlandse Taalunie.

De Antwerpse drukker, uitgever en boekverkoper Jacob van Liesvelt (rond 1498-1545) was de grootste leverancier van bijbelvertalingen in de eerste helft van de zestiende eeuw. In 1526 publiceerde hij de eerste complete gedrukte Nederlandstalige bijbel. In de daarop volgende jaren volgden herdrukken, die geleidelijk aan een steeds meer reformatorisch karakter kregen. De laatste druk van 1542 zou de drukker fataal worden: hierin waren in de marge lutherse commentaren toegevoegd waarin te lezen stond dat de zaligheid van de mensen alleen van Jesus Christus komt. Vanwege deze kanttekeningen werd Liesvelt in 1545 door de inquisitie wegens ketterij aangeklaagd en ter dood veroordeeld.

Het lot van de drukker/uitgever maakte in de woelige tijd van de Tachtigjarige Oorlog en nog lang daarna vooral op het calvinistische volksdeel diepe indruk. De gereformeerde voorman Abraham Kuyper schreef: “Die bijbel is het, over wiens bladen onze vaderen hunne tranen geweend, hunne bange zuchten geslaakt hebben: hij was de schuw verholen vriend hunner eenzame uren”. Voor herdrukken van de Liesveltbijbel bleef in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden tot in de zeventiende eeuw belangstelling bestaan

De druk van 1542 met de destijds als ketters bestempelde kanttekeningen is thans in digitale vorm beschikbaar. Het is de achtste bijbel die sinds 2007 door de vrijwilligers van het Bijbeldigitaliseringsproject in zijn geheel is uitgetypt. Eerder is er gewerkt aan o.m. de Delftse bijbel van 1477, het eerste Nederlandstalige gedrukte boek, en aan de eerste druk van de Statenvertaling (1637). Nu de Liesveltbijbel gereed is, zijn er meer dan tien miljoen woorden uitgetypt. Daarmee komt een schat aan materiaal beschikbaar voor onderzoek naar de wording van de Nederlandse taal. Met name in de zestiende en zeventiende eeuw ging de reformatorische belangstelling voor de moedertaal als medium van het ware geloof hand in hand met opbouw van de standaardtaal door de spraakregelaars van de renaissance.

Behalve Nederlandse bijbelvertalingen uit de renaissance hebben de vrijwilligers vijf historische kerkboeken met psalmberijmingen en liturgische basisteksten, waaronder de Psalmen van Petrus Dathenus (1566) en de zgn. ‘Oude Berijming’ van de Psalmen (1773), waaruit de beroemde regel ‘’t Hijgend hert, der jacht ontkomen’ afkomstig is. Deze twee berijmingen zijn eeuwenlang in de kerken gezongen.

Naar aanleiding van deze digitale psalmenpublicatie is, eveneens op 1 november, het boek Van U komt, HEER, het loflied dat ik zing’. Vier eeuwen psalmen zingen in de Lage Landen gespiegeld in vijf liedbundels van de Groningse neerlandicus Sybe Bakker verschenen bij Uitgevershuis H.N. Werkman (isbn 978.90.75913.64.4, winkelprijs 16,95 euro).