Op vrijdag 13 januari 2012 om 15 uur stipt promoveert Janneke Weijermars op Stiefbroeders; de Zuid-Nederlandse literatuur en het literaire bedrijf in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1814-1834).

De promotie vindt plaats op de Stadscampus Universiteit Antwerpen, Klooster van de Grauwzusters, Lange Sint-Annastraat 7, 2000 Antwerpen. Aanmelden vóór 5 januari via janneke@weijermars.org. Zie ook http://www.weijermars.org.

Samenvatting:

In het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) vormden de Nederlandse taal en literatuur het middel bij uitstek om de verschillende landsdelen – het huidige België en Nederland – in cultureel opzicht tot een geheel te smeden. Koning Willem I probeerde met een keur aan maatregelen het Zuidelijke literaire leven op te bouwen, te stimuleren en niet zelden ook onder controle van de regering te brengen om de nieuwe zuidelijke landgenoten tot vaderlandsliefde te verleiden en zo de eenheid binnen zijn koninkrijk te bevorderen.

Janneke Weijermars beschrijft in haar proefschrift niet alleen de sturende kracht van dit cultuurbeleid, maar vooral ook de effecten ervan en de reacties erop in het Zuidelijke literaire veld. Sommige, met name jonge auteurs kozen voor een ‘verhollandsing’ van hun literatuur, en vergrootten daarmee hun kansen op literair succes. Voor hen vormden de Noord-Nederlandse literatuur, met iconen als Vondel en Hooft, een eenvormige officiële spelling, een bloeiend genootschapsleven en toonaangevende literaire tijdschriften een wereld waaraan ze zich graag wilden conformeren. Bij andere auteurs bracht de vereniging met het Noorden juist een verlangen naar eigenheid teweeg. Zij ijverden in toenemende mate voor het behoud van een Zuid-Nederlandse identiteit binnen het koninkrijk, die zich onder meer uitte in een eigen literaire stijl en thematiek en een eigen spelling. De eenwording met de Noordelijke Nederlanden leverde dan ook grote spanningen op binnen het literaire veld, die in dit proefschrift in smakelijke anekdotes zijn vervat. De ruzies, het wederzijdse onbegrip en de daaruit volgende polemieken raakten lang niet alleen aan literaire zaken, maar waren nauw vervlochten met religieuze en politieke kwesties, die gedetailleerd worden toegelicht. Zo vormt dit proefschrift een nieuwe bijdrage aan de geschiedschrijving over het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, bekeken vanuit literair perspectief.