Door Wilbert Spooren

Leuker kunnen ze het niet maken. Of toch wel? De Belastingdienst heeft het altijd lastig gehad. Burgers vinden belastingen verschrikkelijk ingewikkeld. Daar roepen we als het even kan de hulp van een expert bij. Bovendien willen we helemaal geen belasting willen betalen. Al in 1979 publiceerde Flip de Kam een boekje, Betalen is voor de dommen, waarin hij uitlegde hoe het grootkapitaal de duizenden mazen in het net van de Belastingdienst wist te vinden.

Sinds jaar en dag is de Belastingdienst bezig om het de burger makkelijker te maken. Zelfs de grootste belastinghater moet toegeven dat de dienst daar inmiddels aardig in geslaagd is. Vandaag de dag is er al zoveel vooringevuld op het aangifteformulier dat zelfs de grootste finanbeet de klus kan klaren. En als je er dan tóch niet uitkomt zijn er de gratis telefoon, de online servicehulp en de verwijzing naar talloze maatschappelijke instellingen zoals vakbonden die je kunnen helpen. Niet leuk, wel makkelijk.

Van 15 jaar terug herinner ik me dat de Belastingdienst een tijd lang geprobeerd heeft het niet alleen makkelijker maar ook leuker te maken. Het ging toen om die lastige doelgroep jongeren. Die hebben vaak een vakantiebaantje en kunnen de belasting die ze daarvoor betalen terugvragen via een T-formulier, maar willen daar natuurlijk helemaal niet over nadenken. Dat formulier zag er 15 jaar geleden spectaculair uit, tenminste als je het digitale aangifteformulier gebruikte. Een overijverige designer had kennelijk bedacht dat alles moest bewegen en draaien aan dat formulier: dan zou de jeugd het wel leuker vinden.

Ik heb het programma indertijd gedownload en ik heb nog een pc die zo oud is dat hij het nog kan uit voeren (op een moderne laptop lukt dat niet meer). Met Webinaria heb ik er een screen capture van gemaakt en het resultaat heb ik op Youtube geüpload. Het verbaast me niet dat de Belastingdienst na een tijdje weer gestopt is met dit soort formulieren. Al dat gedraai en bewegen leidt de invuller maar af en vooral: het voegt helemaal niets toe. Graag wat makkelijker en minder leuk.

Verder lezen

Hooijdonk, C. van & Spooren, W. (2011). De rol van beeld in tekstverwerking: een overzicht van bestaand onderzoek. Tijdschrift voor Taalbeheersing, 33(3), 233-248.

Deze blogpost verscheen eerder op het blog Begrijpelijke taal.