Door Walter Haeseryn

Zoals u wellicht weet wordt er sinds 1 oktober 2015 gewerkt aan een herziening van de Algemene Nederlandse Spraakkunst, de ANS. Graag willen we u hierbij informeren over de stand van zaken in het project.

Het doel van het project is, kort samengevat, zowel de inhoud in overeenstemming te brengen met de huidige stand van kennis van de individuele grammaticale verschijnselen en  inzicht in de samenhang daarvan als de toegankelijkheid en bruikbaarheid voor diverse doelgroepen te verhogen. De nieuwe E-ANS – de elektronische versie van de ANS – moet op die manier een betrouwbare en geactualiseerde grammaticale beschrijving van de hedendaagse taalrealiteit bieden, binnen een flexibele digitale omgeving met zoek- en navigatiemogelijkheden voor de verschillende categorieën van gebruikers. 

Er wordt aansluiting gezocht bij vergelijkbare projecten voor andere doelgroepen, zoals de Engelstalige grammatica van het Nederlands die deel uitmaakt van het Taalportaal.

Bij de herziening van de E-ANS werken vijf instellingen uit Nederland en Vlaanderen samen: de Radboud Universiteit (Nijmegen) (algemene coördinatie), het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT, Leiden) (ergonomie, interface en digitalisering), de Universiteit Leiden (inhoudelijke revisie), de Universiteit Gent (inhoudelijke revisie) en de Katholieke Universiteit Leuven (begeleiding en advisering). Het kernteam van het project bestaat uit Walter Haeseryn en Peter-Arno Coppen (Nijmegen), Frank Landsbergen (INT), Ronny Boogaart, Gijsbert Rutten en Arie Verhagen (Leiden), Timothy Colleman en Johan De Caluwe (Gent), Freek Van de Velde, Jeroen Van Craenenbroeck en Hans Smessaert (Leuven) en Johan Van Hoorde (namens de subsidiegever, de Nederlandse Taalunie).

In 2016 is begonnen met de inhoudelijke revisie. Het uitvoerende werk van de herziening wordt op dit moment verricht door Maaike Beliën en Ton van der Wouden (beiden in Leiden onder leiding van Ronny Boogaart), Adrienne Bruyn en Mario van de Visser (beiden in Gent onder leiding van Timothy Colleman) en Frank Landsbergen (INT). Eerder heeft ook Liesbeth Augustinus aan de inhoudelijke revisie gewerkt. Bij hun werk maken de uitvoerders gebruik van adviezen van (teams van) vakgenoten die expertise hebben op een welbepaald deelterrein.

Omdat de normen van de taalgemeenschap en de visies op variatie binnen en buiten de standaardtaal in de voorbije decennia veranderd zijn, is in een eerste fase van het project (najaar 2015) het labelingsysteem van de ANS, dat gebruikt wordt voor de beschrijving van de taalvariatie, geanalyseerd en herzien. Uitvoerders hiervan waren Johan De Caluwe en Timothy Colleman. Het aangepaste beschrijvingssysteem wordt nu in de praktijk getest op de onderwerpen uit de ANS die op dit moment in bewerking zijn (voorzetsels; negatie; de naamwoordelijke constituent; de werkwoordelijke constituent; woordvolgorde).

We zullen u op de hoogte houden van het verdere verloop van het project. We verwijzen u voor nadere informatie ook graag naar de website van de ANS.