Door Marita Mathijsen

Het bericht van Peter Altena over de omgang van de VU met de Bilderdijkcollectie spreekt voor zichzelf. Het is om bij de pakken neer te gaan zitten als men beseft hoe er met het literaire erfgoed omgesprongen wordt. Ik maakte zelf kort geleden nog mee dat er bij het IISG (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis) niemand wist van de Collectie Bilderdijk, die daar is weggezet omdat de Koninklijke Nederlandse Akademie er geen raad mee wist.

Nu is er het voorstel van het bestuur van de Vereniging ‘Het Bilderdijk-Museum’ om verder te werken met de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Weggaan bij de VU is zonder meer de aangewezen weg. Crowdfunding zou nodig zijn om het overplaatsen naar Leiden mogelijk te maken, en alleen de papieren zouden bij de Maatschappij terechtkomen, voor schilderijen en objecten moet een andere oplossing gezocht worden.

Ik zie diepgaande bezwaren tegen overplaatsing naar Leiden. De Maatschappij is afhankelijk van de Universiteitsbibliotheek Leiden. Nu zie ik landelijk bij alle universiteitsbibliotheken een tendens om de archieffunctie van de bibliotheken te verminderen. Bij de Hogeschool Amsterdam is de fysieke bibliotheek zelfs afgeschaft en alles ingezet op digitale publicaties. Ditzelfde dreigt de toekomst van ook universiteitsbibliotheken te worden, en dan kan er natuurlijk bezuinigd gaan worden op hun archieven. Er kan niet zonder meer van uit gegaan worden dat Bijzondere Collecties in de toekomst blijven verbonden aan de Universiteiten.

Dat geldt niet voor officiële archiefbewaarplaatsen zoals het Nationaal Archief, de KB en het Literatuurmuseum. Die zullen ook in de zwartste scenario’s hun bewaarfunctie blijven behouden.

Dan ligt het voor de hand om de Bilderdijk-collectie onder te brengen bij het Literatuurmuseum. Dat heeft daarvoor meteen een aanbod gedaan aan de Vereniging ‘Het Bilderdijk-Museum’, nadat het hoorde van de mogelijke overplaatsing zonder voorgaand overleg. Plaatsing bij het Literatuurmuseum zou het grote voordeel hebben dat de Bilderdijk-collectie niet uit elkaar getrokken hoeft te worden, zoals bij de Maatschappij wel moet. In het Literatuurmuseum kunnen ook schilderijen, haarlokjes en gipsen handen terecht. Een crowd funding voor het overbrengen van de collectie is niet nodig zijn, omdat een overplaatsing gewoon binnen het budget van het Literatuurmuseum valt.

Naar mijn inzicht is de continuering van de Bilderdijk-collectie beter gewaarborgd wanneer op het aanbod van het Literatuurmuseum ingegaan wordt. Ik zou dus leden van de Vereniging willen aanraden wél te stemmen voor afscheid van de VU, maar nog geen besluit te nemen over overplaatsing naar Leiden voordat het bestuur goed overlegd heeft met het Literatuurmuseum over zijn voorstel.