Vrijwilligers van het Meertens Instituut hebben de 17e-eeuwse kranten overgetikt die beschikbaar gesteld zijn op Delpher, waardoor een gecorrigeerd krantenbestand van meer dan 5 miljoen woorden beschikbaar is gekomen voor onderzoek. De kranten zijn onderverdeeld in artikelen, die worden voorafgegaan door een kop waarin de landsnaam wordt vermeld vanwaar het nieuws afkomstig is, met soms daarbij ook een plaatsnaam. Een kop bevat bijvoorbeeld als informatie: VRANCKRYCK, ITALIEN, DUYTSLANDT of NEDERLANDEN, en een subkop vermeldt o.a.: Uyt Roomen, Uyt Warschaw, Uyt Antwerpen. De koppen zijn op het Meertens Instituut automatisch uit de tekst geëxtraheerd, resulterend in 78.367 afzonderlijke artikelen. Aan de artikelen is semi-automatisch en deels handmatig een eerste voorlopige tekstsoort toegekend, m.n.: buitenlands nieuws, binnenlands nieuws, advertentie. De namen van de landen en de plaatsen zijn op verschillende manieren gespeld en bovendien betreft het deels namen die inmiddels zijn gewijzigd of in de vergetelheid zijn geraakt.

We zoeken een of meer stagiairs voor het verder bewerken en toevoegen van informatie over tekstsoort en land en plaats van herkomst. Het uiteindelijke doel is om op basis van de geüniformeerde landen- en plaatsnamen het veranderende nieuwsnetwerk in de 17e eeuw bloot te leggen, en de zich door Europa verplaatsende krijgshandelingen in de Dertigjarige Oorlog, de Nederlandse Opstand en de roerige periode rond het Rampjaar te volgen en te visualiseren. Daarnaast willen we een lexicon samenstellen van de plaatsen die in 17e-eeuwse kranten voorkomen met hun spellingswijzen en hun moderne naam. 

Werkzaamheden

De taken van de stagiairs of vrijwilligers zijn:

• Nakijken en specificeren van de tekstsoorten waartoe de krantenartikelen behoren
• Uniformeren van landennamen en plaatsnamen bij de krantenartikelen
• De correspondentie uitzoeken tussen de oude landen- en plaatsnamen en de moderne namen
• Uitzoeken tot welke toenmalige rijken of landen de verschillende plaatsen behoorden

De werkzaamheden kunnen gedaan worden in Excel, of in een database; programmeerkennis is niet noodzakelijk maar strekt tot aanbeveling, omdat met behulp van bijvoorbeeld Python het werk semi-automatisch kan worden uitgevoerd. Enige ervaring met het lezen van ouder Nederlands is een vereiste, om de inhoud van de nieuwsberichten te kunnen begrijpen en om bronnen te kunnen uitpluizen. Een voorbeeld van zo’n nieuwsbericht is:

Eenen Christiaen Joosten heeft tot Leyden gestolen: 8 en een half Elle bruyn graeu Laecken, zijnde in een Sack van blaeu en witte couleur: 1 swarte Mantel: 12 Hoeden, daer onder een met een swarte Strick, en alle van binnen met swarte Kappen en aen de Banden met root Was gemerckt.

De stage kan een onderzoeksgedeelte bevatten, indien gewenst.

Studierichting

Studenten van alle letterenstudies worden van harte uitgenodigd te reageren.

Praktische informatie

Een week van 28 uur telt als 1 studiepunt. De aanbevolen stageduur bedraagt drie maanden, maar meer of minder is mogelijk en ook verdeling over een langere periode. Het Meertens Instituut biedt een werkplek, computer, begeleiding en een onkostenvergoeding (een stagevergoeding van 200 euro per maand en reiskosten bij een volledige stage). Het werk kan indien gewenst in overleg deels thuis worden uitgevoerd.

Het Meertens Instituut in Amsterdam is een onderzoeksinstituut dat zich bezighoudt met de bestudering en documentatie van de Nederlandse taal en cultuur. Het Instituut is is onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en is in het centrum van Amsterdam gevestigd samen met het Huygens ING.

Begeleiding

Voor meer informatie en aanmelding kunt u contact opnemen met
Prof. dr. Nicoline van der Sijs, post@nicolinevdsijs.nl
Meertens Instituut
Postbus 94264
1090 GG Amsterdam
tel: (020) 462 85 00