Door Bart de Coo
(Baudartius College, Zwolle)

Samen met de redactie van VakTaal roept de redactie van Neerlandistiek leerlingen en docenten op om tot 15 januari 2019 in 150-200 woorden hun gedachten te laten gaan over de vraag ‘wat is een goede leerling Nederlands?’ Hier op Neerlandistiek plaatsen we de bijdragen als ze binnenkomen (neerlandistiek.nl@gmail.com). De beste 10 bijdragen verschijnen komend voorjaar bovendien in VakTaal.

De grote tragiek van ons schoolvak is, dat wij maar blijven denken dat er zoiets bestaat als ‘vaardigheden’ die los van enige kennis gedoceerd kunnen worden. Deze opvatting is zeer onjuist.

Wie veel teksten snapt, weet veel. Wie goed schrijft, schrijft over een onderwerp waar die veel verstand van heeft. Wie een literair meesterwerk kan appreciëren, beschikt over een grote algemene ontwikkeling en een aanzienlijke woordenschat.

Toch speelt kennis een zeer geringe rol in ons vak, of liever gezegd, kennis speelt in ons vak de hoofdrol, terwijl we ons daar helemaal geen rekenschap van geven.

Daardoor worden leerlingen bij ons schoolvak telkens weer teruggeworpen op de kennis die ze van huis uit meekrijgen: aan stelselmatige opbouw van canonieke kennis doen wij nauwelijks.

Een excellente leerling is een leerling die beloond wordt voor hard werken. Voor hard werken word je echter nauwelijks beloond bij ons vak. Hard werken zal nauwelijks leiden tot progressie, tot nieuwe inzichten, tot de heerlijke sensatie dat je werkelijk iets geléérd hebt wat interessant is, wat de moeite waard is.

Excellente leerlingen zul je dus aantreffen bij Duits, bij Scheikunde of bij Muziek, maar niet bij Nederlands.