Door Marta Kostelecká en Yves T’Sjoen

Tsjechische en Slovaakse promovendi op het gebied van de Nederlandse taal- en letterkunde en vertaalkunde hielden de afgelopen dagen (30-31 oktober) een bijeenkomst op uitnodiging van de Masaryk Universiteit (Brno, Tsjechië).

Met steun van het Midden-Europese docentenplatform Comenius en de Vlaamse Regeringsvertegenwoordiging en sponsoring van Lufthansa in Touch bespraken doctoraatsstudenten en academische referenten hun promotieonderzoek. Hun onderwerpen variëerden van plantaal (Esperanto) via de Tsjechische receptie van Felix Timmermans tot beeldconstructies (“imaginative geographies”) van Centraal-Europa en het Balkangebied in Nederlandse literaire fictie.

Gedurende twee dagen wisselden onderzoekers van gedachten over methodologische en theoretische vraagstukken, afbakeningscriteria voor tekstcorpora, onderzoeksvragen en doelstellingen van het wetenschappelijk onderzoek. Alle referaten werden in het Nederlands gepresenteerd en de discussie na afloop was geanimeerd en uitgebreid.

De PhD-studenten zijn met relevant onderzoek bezig, waarbij de nadruk ligt op vertaalwetenschap, imagologie en transnationaal en intercultureel onderzoek. Vanuit hun specifieke cultuur, actief in een ander taalgebied en met als achtergrond een academische opleiding Nederlandse filologie (als hoofdvak of in combinatie met een andere taal) bieden deze jonge wetenschappers een meerwaarde voor de intramurale neerlandistiek. Transnationale en interculturele studies voegen een dimensie toe aan het studiegebied dat zich richt op Nederlandse taal en literatuur.

Met de conferentie is nogmaals aangetoond hoe vitaal en verruimend het onderzoek is in Midden-Europa. Door neerlandici binnen en buiten het moedertaalgebied samen te brengen en over taal- en cultuurgrenzen heen met elkaar te laten debatteren, ontstaat een relevant gesprek. De keuze voor literatuur-theoretische fundering en methodische instrumenten alsook de gepresenteerde onderzoeksresultaten wijzen op het belang van een internationale en multiculturele benadering van de Nederlandse taal- en letterkunde.

Op het einde van de tweedaagse zijn plannen gesmeed om het doctorandicolloquium ook de volgende jaren verder te zetten. Wellicht kan het Tsjechisch-Slovaakse colloquium fungeren als model voor soortgelijke initiatieven in andere Centraal-Europese landen. Het kan perfect werken naast het veel breder opgevatte DOHA-congres dat alle Comenius-landen verbindt. Dit bericht is meteen een oproep ten aanzien van collega’s om aan te sluiten bij het initiatief. DOHA-conferenties op het gebied van het Nederlands, doorgaans met steun van de Taalunie, gebruiken (bij voorkeur) uitsluitend het Nederlands als voertaal. Neerlandici overal ter wereld, dus ook in Midden-Europa, laten telkens weer zien hoe bloeiend en rijk het vakgebied is en met welke zorg het Nederlands ook buiten de Lage Landen wordt gesproken en bestudeerd.

Afbeelding: campus Masaryk-Universiteit, Brno. Bron: Wikimedia