Door Nicoline van der Sijs

Studenten die in de huidige situatie problemen hebben de benodigde studiepunten te halen of vakken van hun keuze te volgen, of studenten of anderen die vrijgekomen tijd graag nuttig willen besteden, zouden kunnen overwegen een taalkundige stage te lopen of als vrijwilliger taken uit te voeren. Hieronder staat een aantal mogelijkheden opgesomd. Ik moedig collega-aanbieders van stages of vrijwilligerswerk aan hun mogelijkheden ook bekend te maken via Neerlandistiek, zodat studenten een ruime keuze krijgen. 

– Werkzaamheden aan de digitale Pallas: het gaat om de vervaardiging van een geannoteerde en geüpdate digitale editie van het Russische Vergelijkende woordenboek van alle talen en dialecten (Сравнительный словарь всех языков и наречий, по азбучному порядку расположенный) door Peter Simon Pallas (1786-1789 en 1790-1791) met 285 concepten in 224 talen. Het woordenboek is vervaardigd op initiatief van de Russische tsarina Catharina de Grote en het materiaal is erg belangrijk voor de vergelijkende taalkunde en de historische taalkunde, en kan worden gebruikt voor lexicostatistisch en colexificatie-onderzoek, maar daarvoor moet het eerst digitaal worden ontsloten in de vorm van een database. Hiervoor moet men Cyrillisch (leren) lezen en typen. 

– Werkzaamheden aan DAGENTA (Database Geschiedenis Nederlandse Taalkunde: https://cls.ru.nl/dagenta/): het doel is om historische werken over de Nederlandse taal te ontsluiten en daarmee het historisch taalonderzoek te stimuleren en vergemakkelijken, zowel voor de neerlandici in de Lage Landen als voor de neerlandici extra muros. Hiervoor moet via digitale catalogi van bibliotheken in binnen- en buitenland worden gezocht naar taalkundige werken en werkjes waarin het Nederlands een rol speelt, zoals leerboekjes van het Nederlands en een andere taal, grammatica’s, taalgidsjes en woordenboekjes. 

– Werkzaamheden aan het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD): het WALD bestaat uit een aantal gepubliceerde delen die momenteel worden gedigitaliseerd via het Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers (ECAL) in Doetinchem. Voor de ontsluiting van het waardevolle materiaal moet aan de dialecttrefwoorden een Standaardnederlandse of vernederlandste vorm worden toegevoegd – die vormen moeten gereonstrueerd worden op basis van de klankcorrespondenties.

– Meehelpen aan het vervaardigen van digitale tekstedities: de Stichting Vrijwilligersnetwerk Nederlandse Taal heeft inmiddels bijna 230 tekstedities gemaakt van oude belangrijke cultuurhistorische en taalkundige  werken: https://easy.dans.knaw.nl/ui/datasets/id/easy-dataset:34380. Geïnteresseerden kunnen hieraan altijd meewerken; momenteel worden bijvoorbeeld enkele 19^de-eeuwse leerboekjes Nederlands-Duits en enkele uitspraakgidsen gedigitaliseerd onder leiding van Hans Beelen. 

Er zijn meer mogelijkheden voor stages of vrijwilligerswerk, zoals klussen ten behoeve van de etymologiebank, maar de mogelijkheden worden uiteraard ook beperkt door de thuiswerkverplichting, waardoor contacten tussen begeleider en student uitsluitend digitaal plaats kunnen vinden. Voor meer informatie over de stages zie https://ivdnt.org/over-ons/wat-doen-wij/vacatures en kijk ook eens naar stages op websites van bijvoorbeeld het Meertens Instituut of het Huygens ING. 

De stages worden aangeboden via het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) in Leiden en worden geregeld met een stagecontract (waarin o.a. een beperkte vergoeding wordt afgesproken). Als de stages vanuit de universiteit goedgekeurd moeten worden, moet de stagiair zelf de formaliteiten met zijn universiteit regelen. Stages kunnen een onderzoekgedeelte bevatten maar dat hoeft niet. Bij een stage gaat het om een vast af te spreken aantal uren. Bij te veel aanmeldingen zal een keuze gemaakt worden.

Het is ook mogelijk om als vrijwilliger, zonder contract en met een variabele, zelf te bepalen tijdsinvestering, een bijdrage te leveren. Ook niet-studenten zijn van harte welkom zich als vrijwilliger aan te melden, om zo nieuwe dingen te leren en vrijgekomen tijd nuttig te besteden. Hoe

Geïnteresseerden kunnen een berichtje sturen naar Nicoline van der Sijs, post@nicolinevdsijs.nl en voor de digitale tekstedities naar johannes.beelen@uni-oldenburg.de. 

Afbeelding: Rawpixel Ltd