Herziening van het schoolvak Nederlands is om allerlei redenen dringend noodzakelijk – bijvoorbeeld omdat inmiddels één op de vijf jongeren laaggeletterd is, of omdat uit onderzoek blijkt dat veel scholieren het vak als saai ervaren. Dat schrijft de Raad voor de Neerlandistiek, waarin alle neerlandici van de Nederlandse universiteiten verenigd zijn en een position paper die leest als een brandbrief aan de Tweede Kamer.
De Raad wijst erop dat, net als bijvoorbeeld in het beta-onderwijs, inzichten uit de wetenschappelijk noodzakelijk zijn om het schoolvak weer aantrekkelijk en interessant te maken, en dat er de laatste jaren ook heel veel in de wetenschap is gebeurd om de aansluiting te vergemakkelijken. Volgens de Raad dreigt de implementatie van de nieuwe plannen voorbij te gaan aan inhoudelijke modernisering en verrijking, zodat het vak alsnog alleen over vaardigheden zal gaan die de leerling weinig boeien. De Raad roept de Kamer daarom op wetenschappers expliciet te betrekken bij uitwerking van de plannen.
De Tweede Kamer debatteert de komende weken over curriculum.nu, de enkele maanden geleden gepresenteerde plannen om voor alle schoolvakken het lesprogramma te veranderen. Voor het schoolvak Nederlands worden dat spannende weken, want het gaat volgens veel analyses niet goed met dat vak: steeds meer leerlingen verlaten de middelbare school als (halve) analfabeet. Meer lezen zou helpen, dat weten we, maar een ander schoolvak ook. Het huidige schoolvak wordt door scholieren vaak ervaren als een trucjesvak zonder inhoud, dat leerlingen dodelijk saai vinden. Dit alles vertaalt zich ook in een verminderde instroom bij de universitaire opleidingen Nederlands.
Leden van de Raad voor de Neerlandistiek zetten zich deze weken toch al op allerlei manieren in voor een betere samenwerking tussen docenten op de middelbare school en universitaire neerlandici. Onlangs organiseerden leden van de Raad, samen met Vlaamse collega’s de eerste Olympiade Nederlands, en later deze week (op vrijdag 6 en zaterdag 7 maart) worden in Leiden de eerste Neerlandistiekdagen gehouden.
Het valt me op dat ook deze tekst voor een beter vak Nederlands weer vrij ambtelijk geschreven is, met zinnen als : ‘Vooral is kennis van de Nederlandse taal en cultuur van wezenlijk belang voor het vormen van de culturele identiteit en taalvaardigheid van bewuste burgers die mee kunnen spreken in het debat.’
Dat zal de strategie van het PA-bureau zijn, maar ik zou hebben geadviseerd om in zo’n brandbrief het allervlammendste Nederlands te gebruiken, passend bij de indrukwekkende line-up van professoren.
Vreemd dat het oorspronkelijke ‘position paper’ nergens meer te vinden is, terwijl het hier eerst nog te lezen was. Jammer ook, want het gaf een uitstekend inkijkje in de koloniserende kijk van universitaire Neerlandici als het gaat om het schoolvak Nederlands. Omdat ik het tijdig gedownload heb, is het bij mij nog te verkrijgen: hbonset@hotmail.com. Ter wille van de transparantie.