Jeroen Brouwers en René Stoute: Vriendschap uit adoratie
Begin jaren tachtig stuurde René Stoute fanmail naar Jeroen Brouwers, die hij mateloos bewonderde. Het bleek dat Brouwers Stoutes debuut Op de rug van vuile zwanen, een bundel verhalen over het troosteloze en uitzichtloze leven van een junkie, gelezen had en zag in de tien jaar jongere debutant een talent. Er ontstond een innige en openhartige briefwisseling waarin ze elkaar troostten, informeerden en stimuleerden. Pas toen Stoute een geslachts-veranderende operatie onderging, werd de briefwisseling minder intensief. Brouwers zag Stoute nooit als vrouw, maar ging wel naar de crematie van Renate Stoute om afscheid te nemen van zijn ‘literaire zoon’.

Alfred Kossmann en de oorlog

In de laatste oorlogsjaren zat de jonge Kossmann als dwangarbeider in Duitsland, ingeschakeld voor de Arbeitseinsatz. Er zijn enkele brieven overgeleverd waarin hij verslag doet van zijn wederwaardigheden. Ook schreef hij gedichten, die hij op postkaartjes krabbelde en naar Nederland stuurde. De teksten uit Duitsland vormen het begin van zijn schrijverschap, de thematiek zou blijven opduiken.

Arnold Aletrino: arts, schrijver en progressief denker

Met zijn professie kon de arts Aletrino geen kant op. Zijn patiënten onderscheidde hij in stervenden – die hij toch niet kon helpen – en zieken – die ook zonder hem wel beter werden. Schrijven wilde hij. Zijn verhalen verschenen in De Nieuwe Gids en werden daar enthousiast onthaald. Maar zijn levenslange vriend Van Eeden had zo zijn bedenkingen: Aletrino’s werk had weliswaar zijn waarde, maar het degouteerde hem ook, zoals Aletrino openhartig schreef over (homo)seksualiteit. Hun briefwisseling is een monument in de Nederlandse letterkunde.

En voorts

De publicatie van een kinderbijbel in de Sovjet-Unie (over Kornej Tsjoekovski, Ruslands meest verkochte schrijver ooit), het literaire leven van de protestantschristelijke schrijver Jan H. de Groot (1901-1992), bij de dood van de Amerikaanse toneelschrijver Larry Kramer (1935-2020) en de rubriek Schoon & Haaks.

De Parelduiker 2020/3 verschijnt rond 7 augustus.
isbn 978 94 6004 491 5 (ook via het cb bestelbaar). 80 blz. € 13,50.
Abonnement (5 nummers) € 52,50. Digitaal abonnement (pdf) € 34,90, losse nummers digitaal € 7,50.