Op vrijdag 30 oktober opent de online tentoonstelling Keuzes in oorlogstijd van de Universiteit Leiden. In de Tweede Wereldoorlog kwamen studenten en hoogleraren voor moeilijke keuzes te staan: het al dan niet tekenen van de loyaliteitsverklaring, meewerken met de bezetter of in het verzet gaan, of noodgedwongen onderduiken. Aan de hand van stukken uit de Leidse collecties worden hun keuzes en dilemma’s in oorlogstijd belicht. De opening van de tentoonstelling is op vrijdag 30 oktober om 15.00 uur online te volgen via bibliotheek.universiteitleiden.nl

De opening van de tentoonstelling bevat onder meer een gesprek van hoogleraar Nederlandse letterkunde Yra van Dijk met Stefan Hertmans over diens recent verschenen roman De opgang, waarin een Vlaamse SS’er centraal staat.

Collaboratie in Vlaanderen

Met deze roman plaatst Hertmans zich in een traditie van Vlaamse collaboratieromans als Claus’ Het verdriet van België (1983), en -recenter- Bloedgetuigen (2012) van Johan de Boose en Wil (2018) van Jeroen Olyslaegers. Toch geeft Hertmans in het interview met Van Dijk aan dat het zijn ambitie niet was een oorlogsroman te schrijven: “Maar toen bleek dat in het huis in Gent waar ik twintig jaar heb gewoond een nazi woonde, een Vlaams SS’er, waardoor ik ben gaan uitzoeken wat er met hem is gebeurd.”

Dat de collaboratie niet enkel een fenomeen uit het verleden is, maar nog altijd doorwerkt in het hedendaagse Vlaanderen, blijkt wel uit de reacties op zijn roman: “Ik ben op basis van dit boek, amper drie minuten na een televisieinterview, een ‘intellectuele schoft uit de verjoodste intelligentsia’ genoemd.”

De makers

Naast het interview met Hertmans zullen de samenstellers van de tentoonstelling, studenten Ilse La Brijn en Márton Biró, alvast een tipje van de sluier oplichten en het verhaal vertellen achter enkele stukken uit de tentoonstelling.

Tot slot zullen student Nathalie Haak en vakreferent Tommy van Avermaete in gesprek gaan over Haaks onderzoek naar het boek Van den vos Reynaerde. Dit boek, gepubliceerd in 1941, werd geschreven door de Vlaams-Nederlandse collaborateur Robert van Genechten, procureur-generaal in Den Haag, waarvoor hij zich had gebaseerd op de middeleeuwse fabel. Het boek werd bewerkt tot een tekenfilm maar deze werd nooit uitgebracht. Een fragment uit de film zal tijdens de opening te zien zijn.