2020 is een zeer bewogen jaar geweest en veel mensen hebben van zich laten horen. Van wie we nog meer willen horen zijn studenten. Daarom heeft Neerlandistiek speciaal voor hen een kerstwedstrijd uitgeschreven: waar zijn ze het afgelopen jaar mee bezig geweest? Vandaag plaatsen we de winnende inzending; ‘Tussen het knikken en de echte communicatie’ door Gabriela Grigoryan, student Linguïstiek met Nederlands en Duits aan de Universiteit St. Cyrillus en St. Methodius van Veliko Tarnovo, Bulgarije.

Door Gabriela Grigoryan

Mijn grote avontuur met het Nederlands begon bijna vier jaar geleden en duurt nog tot vandaag de dag voort. Ik zou echt willen zeggen dat in het begin ‘praten’ het juiste woord was, maar eigenlijk was het in mijn geval… het zwijgen. De angst om fouten te maken of een woord verkeerd uit te spreken werkt als plakband op je mond. Het cliché ‘leren van je fouten’ helpt niet om dapperder te worden. Maar in de loop der tijd wordt alles beter en komt het knikken dat de eerste stap is naar een echte communicatie. ‘Knikken’ staat in het woordenboek van alle taalstudenten met de betekenis: ‘een verticale beweging met het hoofd maken wanneer je begrijpt wat er in de vreemde taal wordt gezegd, maar niet durft aan het gesprek deel te nemen’. Een tip van mij: blijf niet te lang bij deze eerste stap van de vreemdetaalverwerving zitten, want knikken is alleen maar effectief bij ja-neevragen.

Na mijn eerste studiejaar heb ik de kans gekregen om veel internationale studenten Neerlandistiek te ontmoeten. Zo heb ik het plakband voorgoed weggegooid. Knikken bleef bestaan, maar alleen bij extreme gebeurtenissen, bijvoorbeeld toen een lief oud paar met mij Antwerps praatte. Maar dat is wel normaal voor de dagelijkse communicatie, want ik loop niet op straat met een bordje ‘Standaardnederlands alsjeblieft’. De communicatie met andere studenten die ook een passie voor de Nederlandse taal en cultuur hebben, werkt echt motiverend. Neem me niet kwalijk, maar er is niets mooiers dan studenten die over allerlei moeilijkheden bij het leren van de taal zeuren. Elkaar steunen in goede tijden en in slechte tijden, bij een zachte g of een harde g.

De volgende stap naar een hoger niveau van de taal is toerist zijn. Als toerist met niet zo goede oriëntatievaardigheden heb je de beste kans om het Nederlands te oefenen. Of tenminste alle w-vragen: ‘Waar is het station? Wanneer vertrekt de trein?’ Gebruik geen navigatie en doe alsof je geen Engels praat. Wees dapper! Ik was echt dapper toen ik in Amsterdam was en aan de buschauffeur vroeg of ik een kaartje bij hem kon kopen. Tja, ik had eerst geprobeerd een kaartje bij een automaat te kopen (die mijn geld niet accepteerde) om de mondelinge communicatie te vermijden. Maar dat maakt niet uit. Om je spreekangst officieel te overwinnen, moet je je zelfvertrouwen vergroten. Om je zelfvertrouwen te vergroten, moet je niet alleen de coffeeshops in Nederland bezoeken. Loop ook nog een boekhandel binnen en vergeet het feit dat je koffer een paar kilo’s te zwaar zal worden als je er boeken in stopt. Het belangrijkste is dat je ook zwaarder zal worden… met nieuwe woorden. Ik raad je aan dat je de tijd neemt voor een antiquariaat met tweedehandsboeken, want daar zijn de echte schatten te vinden. In mijn geval waren deze schatten drie oude detectiveromans en één poëziebundeltje (overbagage). Het lezen van boeken in een vreemde taal ontwikkelt je taalvaardigheid en wist je schaamte voor het knikken uit. Bovendien is het lezen echt leuk, wat wil je nog meer?

Vier jaar is lang genoeg om op reis te gaan van het knikken naar de echte communicatie. Wat ik tijdens deze reis geleerd heb, is dat tussen deze twee bestemmingen de ambitie ligt. Dus pak je koffer en begin Nederlands te praten!