Nationalisme is een vorm van verbeelding en daarom werd in de 19e eeuw de literatuur ingezet om het nationale gevoel over te brengen. Hierbij ging het verzet tegen de Franse overheersing gepaard met een verhoogde interesse in de vaderlandse geschiedenis. 

Besproken werken: 
J.F. Helmers, De Hollandsche natie (1812) https://dbnl.org/tekst/helm006holl04_01/ 
Hendrik Tollens, Volkslied (1815) https://books.google.nl/books?id=w39bAAAAcAAJ&dq=wien%20neerlandsch%20bloed&hl=nl&pg=PP1#v=onepage&q&f=false 
Hendrik Tollens, Tafereel van de overwintering der Hollanders op Nova Zembla, in de jaren 1596 en 1597 (1819) https://dbnl.org/tekst/toll003gwhu01_01/ 
Cornelis Loots, De Hollandsche taal (1814) https://books.google.nl/books?id=N15NAAAAcAAJ&dq=de%20hollandsche%20taal&hl=nl&pg=PA1#v=onepage&q=de%20hollandsche%20taal&f=false 
J.F. Willems, Aen de Belgen. Aux Belges (1818) https://dbnl.org/tekst/will028aenb01_01/

Verder lezen / bronnen: 
Willem van den Berg & Piet Couttenier, Alles is taal geworden. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1800-1900 (2016), via https://dbnl.org/tekst/berg018alle02_01/ 
G.W. Huygens, ‘Inleiding’ bij De overwintering der Hollanders op Nova Zembla (1981), via https://dbnl.org/tekst/toll003gwhu01_01/toll003gwhu01_01_0002.php 
Lotte Jensen & Rick Honings, Romantici en revolutionairen (2019) 
J.J. Kloek (1993), ’16 december 1812: “De Hollandsche Natie” passeert de Franse censuur’, in: Nederlandse Literatuur, een geschiedenis, Groningen: Nijhoff.