In zijn laatste bundel Evenbeeld nam Gabriël Smit een ‘nabeeld’ op van ‘Odes of the Months’ van de zesde-eeuwse Keltische dichter Aneirin, onder de titel de ‘De twaalf maanden’.
Januarimaand, — mist in de vallei,
moe de wijnknecht, mokkend de minstreel,
lui de koe, nergens gezoem van een bij,
leeg de melkbocht, geen meel in de oven,
mager het paard, doodstil de vogels,
de morgendauw laks, de middag kort,
Cynfelyn had gelijk:
het best voor de mens is voorzichtigheid
Aneirin (6de eeuw)
vertaling Gabriël Smit
•••
Door de stilte heen
Al dagenlang probeer ik door de stilte
heen te luisteren, — de bloemen hier
op tafel voor mij zijn zo open, willen
spreken, maar ik kan ze nog niet
verstaan, — nog te veel dag is binnen
mij nagebleven, nog te veel zien
van vervalste kleuren, botte dingen,
ik heb nog geen eigen lichtverschiet.
Zo stil worden dat uit zwijgen woorden
bloeien van over de grens van leven
heen, een enkele stem, een enkele vraag,
en daarop dan niet angstig voor de
aandacht van de bloemen antwoord geven,
één eigen woord, — ik hoop dat ik het waag.
Gabriël Smit (1910-1981)
uit: Evenbeeld (1981)
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere werkdag een gedicht per mail.
Hier is toch wel heel veel fout gegaan:
Month of January–smoky is the vale;
Weary the wine-bearer; strolling the minstrel;
Lean the cow; seldom the hum of the bee;
Empty the milk fold; void of meat the kiln;
Slender the horse; very silent the bird;
Long to the early dawn; short the afternoon;
Justly spoke Cynfelyn,
“Prudence is the best guide for man.”
Januarimaand, — rook in de vallei;
moe de schenker, de minstreel op weg;
mager de koe, gezoem van bijen bijna nergens;
leeg de melkstal, geen vlees in de oven;
het paard niets te zwaar, de vogels zwijgen;
lang tot de ochtend, de middag kort;
Cynfelyn had gelijk:
het best voor de mens is voorzichtigheid.
Maar Cynfelyn had ongetwijfeld gelijk!
Smit vond deze gedichten (althans de Engelse vertalingen) in de ‘Lyra Celtica’, uitgegeven door Elizabeth Sharp in 1896 (zoals in de link hierboven). Hij kreeg die bloemlezing van J.W.F. Werumeus Buning. De gedichten zijn laatmiddeleeuws en ondanks de diverse toeschrijvingen is de dichter onbekend. Een recente editie van de oorspronkelijke teksten (naar manuscript C) is bezorgd door Nicolas Jacobs, ‘”Englynion” y Misoedd: testun C neu fersiwn nyffryn’, Llen Cymru 25 (2002) 1-11. Een eerdere editie is die door Kenneth Jackson in zijn ‘Eraly Welsh Gnomic Poems’ (Cardiff 1935) 37-42 (eveneens zonder vertaling). De Nederlandse bewerking door Smit van deze cyclus werd later weer getoonzet door Louis Toebosch: ‘De twaalf maanden’, Opus 147, voor gemengd koor en strijkkwartet (Amsterdam: Donemis 1990).