Op woensdag 11 mei ontving Adriaan van Dis in Nijmegen een eredoctoraat. Het was een luisterrijke bijeenkomst, onderhoudend, vrolijk en inspirerend. Wij zijn sinds 1967 met elkaar bevriend. Ik heb zijn hele ontwikkeling van nabij kunnen volgen. Hij heeft veel voor mij gedaan. Dit eredoctoraat drukt de waardering uit voor de rol die hij in het publieke debat speelt: ‘Als geen ander staat Van Dis voor de verbinding tussen geletterdheid, diversiteit en inclusiviteit.’

De dankrede die hij hield begon met een brief aan zijn overleden Indische halfzusters, waarbij hij zijn ontroering nauwelijks wist te bedwingen. Omdat hij afkomstig is uit een Indisch milieu kon hij zich goed verplaatsen in mensen die zich buitengesloten voelen. Hij volgde het debat over woke en anti-woke, waarschuwde voor de uitwassen daarvan, en pleitte voor een houding om van alle uiteenlopende opinies kennis te nemen. In een tijd vol tegenstellingen, waarin we elkaar liever verketteren dan naar elkaar luisteren, zou een nieuwe leesrevolutie passen, vond hij. Je moet oog hebben voor de complexiteit van de geschiedenis. Alleen extremisten zien hun wereldbeeld als het enig juiste, stelde hij vast. De tekst van zijn lezing, die veel stof geeft tot nadenken, is intussen beschikbaar (pdf op internet); een ingekorte versie staat in de Volkskrant.

Daarna volgde een vraaggesprek met een aantal studenten. Ook dat was de moeite waard. Zo pleitte hij ervoor om je niet één identiteit te laten opdringen: ‘In Afrika ben ik een oude witte koloniaal, in Amerika ben ik een European, in de Achterhoek ben ik een Amsterdammer. Maar je bent veel meer dan dat, je bezit een veelheid van identiteiten.’

De hele gebeurtenis vond plaats in het kader van Nijmegen Taalhoofdstad, een week van uiteenlopende activiteiten rond taal en cultuur aan de Radboud Universiteit. Uitstekend georganiseerd. Wat een goed idee om Adriaan juist in dit kader deze onderscheiding toe te kennen!