Persbericht Universiteit Utrecht

Veerle Fraeters wordt op 1 januari benoemd tot hoogleraar Middelnederlandse literatuur en cultuur aan de Universiteit Utrecht, na een loopbaan van meer dan dertig jaar aan de Universiteit Antwerpen. “Utrecht is het Mekka van de mediëvistiek met een ongewoon brede interdisciplinariteit. Ik kijk echt uit naar de samenwerkingen die ergens anders niet mogelijk zijn.”

Onderzoek naar Middelnederlandse literatuur en cultuur

Fraeters is gespecialiseerd in Middelnederlandse geestelijke literatuur- en cultuurgeschiedenis, met een focus op mystieke literatuur, het genre van het visioen en vrouwelijk auteurschap. Haar onderzoek bevindt zich op het snijpunt van filologie, literatuurstudie, cultuurgeschiedenis en religiewetenschap.

Zo onderzoekt ze het voortleven van middeleeuwse teksten, in het bijzonder het hergebruik van middeleeuwse mystiek in de moderne literatuur en cultuur. Haar laatste onderzoeksproject ‘Middeleeuwse mystiek en moderne identiteiten’ ging over de toe-eigening van het werk van de Middelnederlandse mystica Hadewijch in het culturele veld in België.

Een frisse blik op oude teksten over alchemie en mystiek

Ik wil graag dingen doorgronden die ik niet op het eerste gezicht begrijp”, zegt Fraeters. “Binnen de Neerlandistiek heb ik daarom altijd onderwerpen uitgezocht die het moderne mens- en wereldbeeld uitdagen. Mijn doctoraat ging over alchemie, een kennisveld dat in de loop van de geschiedenis verdwenen is. Dat trekt me dan juist.

Ik hou van de inspanning om via de studie van teksten uit het verleden andere denkwijzen te doorgronden, zo verdiepte ik me ook in de mystiek. Onderzoeken is voor mij het openbreken van de grenzen in mijn denken.

Teksten die in de schaduw staan van de moderne cultuur, vormen vaak een blinde vlek voor de wetenschap. Er liggen in bibliotheken nog heel wat onbestudeerde handschriften, vooral geestelijke literatuur en teksten over wat we nu pseudowetenschap noemen. Die handschriften ontsluiten zodat het gedachtegoed opnieuw kan inspireren, is een belangrijke drijfveer achter mijn onderzoek.

Heldere visie op het belang van onderwijs

Naast haar onderzoek, geeft Veerle Fraeters graag onderwijs. Ze heeft daar een duidelijke kijk op: “Ik vind het belangrijk om studenten niet alleen professioneel te vormen maar ook als mens. De middeleeuwse meester-leerlingrelatie vormt daarbij een inspiratiebron.”

Benader het verleden als een antropoloog

“Een open instelling is belangrijk”, aldus Fraeters. “Ik stimuleer studenten om het verleden te benaderen als een antropoloog die zich volledig openstelt voor een andere cultuur.”

Veerle Fraeters benadrukt het geduld en het inlevingsvermogen dat nodig is bij het bestuderen van de eeuwenoude teksten. “Het vraagt discipline van de geest om aannames en oordelen te parkeren. Vooral niet te snel denken dat je het al snapt, maar de tijd nemen om teksten echt te lezen en te doorgronden.”

Juist deze vaardigheid heeft vandaag een grote maatschappelijke waarde, vindt Fraeters:: “Een geduldige en respectvolle omgang met wat anders is, is essentieel in de diverse samenleving waarin we nu leven. Voor mij staat als hoogleraar centraal: het vormen van mensen, van studenten, van doctoraatsstudenten en daarmee van de samenleving, door onderwijs én onderzoek.”