Babs Gons • voorwoord

•• Deze week is dichteres Maria van Daalen gastredacteur: “Voor deze week koos ik vijf gedichten uit, die voor mijn gevoel bijeen horen, dwars door tijd en literatuur en ervaringen, van vijf dichters (v). Maak taal die bij mij is, ook als ik ontheemd ben.
Babs Gons is onze nieuwe Dichter des Vaderlands! Met ‘woorden (…) / die je ontvangen / na een lange reis / je zonder nadenken je maaltijd doen delen’. Je bent welkom, je geeft het door. (Kijk vanaf 22:15.)

voorwoord

een taal die zich constant bezint
waar nieuwe tijden
nieuwe woorden groeien
we woorden die niet meer volstaan
die alleen nog onnodig zeer doen
of hebben verloren aan zeggingskracht
als dode huidcellen met een sisalhandschoen
uit het woorden boek wegwrijven

hoe wil ik mijn taal?

ik wil mijn taal met ruimte
voor interpretatie
een taal waarin je soms niet weet
of je naar een liefdesgedicht luistert
of een slaapliedje
of de troostende woorden van
iemand dicht bij
je hart

ik wil een taal
waarin elke verliefdheid
vraagt om een nieuw vocabulaire
waarin de oude grammatica
samen met de ex-geliefde
uit het leven verdwijnt

een taal waarin een woord bestaat
voor een onverwacht, liefdevol gebaar
van een onbekende
een taal met wel honderd woorden
voor gastvrijheid

een taal als een herberg
woorden als waarden
die je ontvangen
na een lange reis
je zonder nadenken je maaltijd doen delen

ik wil een taal waarin
‘gewoon’ en ‘anders’
hun langste tijd hebben gehad
een zachte dood sterven
en niemand ooit meer
onzichtbaar kunnen maken

een taal waarin gevaarlijk geworden woorden
als verouderde huishoudelijke apparaten
waarvan de kabels bij lichte aanraking
al een shock kunnen
veroorzaken
uit het stopcontact worden gehaald

een taal vol aandacht
waarin we net zo goed Dostojevski,
de Beauvoir en Tsjaikovski kunnen leren zeggen
als Fatima Aboulouafa
en Zoë Papaikonomou
en LHBTIQAP+
niet elke keer zorgt voor gegiechel
een taal waarin je moeiteloos even vraagt
hoe je het wil hebben
hij/zij/hen die/diegene
zoals we ooit ook aus bei mit nach seit von zu leerden
je niet uit een kast hoeft te komen
want deze taal heeft geen deuren
alleen ramen om uit te kijken
op een steeds veranderend landschap

een taal die zegt, kom

een taal zonder grenzen
waar iedereen voet mag zetten
op de bodem
met gebruik van eigen tongval
en elk accent betekent
dat iemand thuis is
in meer dan een taal

een taal als een museum van de levenden
waar de geschiedenis wordt verteld uit
hoofden van allen die eraan deelnamen
taal als een familiegroepsapp
van de wereld

een taal die mensen niet met een woord
buitenspel zet
en afserveert in plaats van
ze te eren,
van ze te leren
de plooien in hun huid als jaarringen
ons te laten onderwijzen

een taal van vergeving
waarin je even terug de tijd in kan lopen
weg te kussen waar je spijt van hebt
waarin ruimte is om
alsnog te doen
wat we hadden willen
en de woorden zo te gebruiken
om werkelijk te zeggen

van stilte

van gebaren
van even iets niet zeggen
en even niets zeggen
van armen en ogen
en afstand en huid
en lucht en aarde
en botten
die meer zeggen
dan

een taal als een verzoek
een bede
een oproep tot
medemenselijkheid

een taal die zegt:
kom
praat
vertel
zwijg
in je eigen
woorden

Babs Gons (1971)
uit: Doe het toch maar. (AtlasContact, 2021)