Komende maand verzorg ik drie avonden in het land over de prachtige, eigenzinnige roman van Donald Niedekker, Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost (2022).

Na vierhonderd jaar ontwaakt het bewustzijn van een gestorven dichter, eens een anoniem bemanningslid van de even legendarische als onfortuinlijke expeditie van Willem Barentsz en in 1596 begraven in het eeuwige ijs. Een lofzang op de zeevaart om de noord heeft hij niet kunnen schrijven. Nu de grote dooi zich voltrekt, vertelt hij zijn verhaal in een rustig vloeiende beweging. Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost laat zich lezen als de lyrische ontboezemingen van een sjamaan, als kritiek op de koloniale expansie en het orthodoxe denken, als een eigenwijze klimaatroman. Deze kleine maar veelomvattende roman viert de kracht van de taal en moedigt ons aan om na te denken over de wereld van toen en nu.

De zang van deze verteller, die de warmte verwelkomt, echoot het koor van de landmensen uit het oratorium Die Jahreszeiten van Joseph Haydn uit 1801: “Komm, holder Lenz”.

Kom nu, grote warmte, warmte die eeuwen van vorst doet vloeien in een stroom van woorden. Te lang liggen mijn woorden hier diepbevroren. Vier keer honderd jaar heb ik ganzen zien overvliegen, vier keer honderd jaar in het korte, al te korte voorjaar, vier keer honderd jaar in het vroege najaar, vier keer honderd jaar heb ik hun roep gehoord zonder ze te kunnen groeten.

Kom nu, Grote Dooi die de vorst van eeuwen doet smelten, en mijn woorden zullen stromen.

Kom warmte, kom!

Wat een taal en wat een muziek! Ik zal proberen er een paar mooie avonden van te maken.

• Woensdag 7 februari, Radboud Universiteit Nijmegen (postacademische cursus)
• Donderdag 29 februari, Rijksuniversiteit Groningen (Spraakmakende Boeken)
• Woensdag 6 maart, dbieb, Leeuwarden (Spraakmakende Boeken)

De lezing in Groningen is vrij toegankelijk.