proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur door dr. Laurens Ham
vrijdag 14 juni 2024, 16:00-17:00u (online)

voor leerlingen die overwegen Nederlands te gaan studeren

‘Europapa’ van Joost Klein is misschien wel de meest besproken Nederlandse Songfestivalinzending ooit. Het nummer had in Nederland en ver daarbuiten talloze fans (en ook wel wat haters), werd miljoenen keren gestreamd en kwam door de diskwalificatie van Klein verder onder een vergrootglas te liggen. Het nummer is ook diverse keren gecoverd. Wat bij het liedje zelf en de talloze bewerkingen opvalt, is dat ze bijna allemaal de spanningen aankaarten tussen regionale, nationale en Europese identiteit. Wat kan het kijken en luisteren naar ‘Europapa’ en zijn parodieën ons leren over hoe er momenteel over deze identiteiten wordt nagedacht?

In dit college maak je kennis met wetenschappelijke ideeën over identiteit, zoals die momenteel in de opleiding Nederlands worden gebruikt in een bachelorcursus als Visies op Nederlandse identiteit. Volgens deze ideeën is identiteit niet iets ‘natuurlijks’ en ‘aangeborens’, maar een constructie die onder meer op basis van media en kunstobjecten (zoals het liedje en de clip van ‘Europapa’) tot stand komt. Mensen kunnen ook conflicten in hun identiteit ervaren, bijvoorbeeld wanneer hun gevoel van ‘Nederlands zijn’ in strijd is met hun ‘Fries’ of ‘Europees zijn’.

Daarna bespreken we de beelden, muziek en tekst van het liedje zelf in detail: hoe vaak je het ook al gehoord hebt, door precies kijken en luisteren haal je er weer nieuwe betekenislagen uit. Door enkele bewerkingen te bespreken, kunnen we laten zien welke alternatieve denkbeelden in die covers circuleren. Eén ding is zeker: het hele debat over ‘Europapa’ laat zien hoe beladen en politiek het thema van identiteit tegenwoordig is.

Laurens Ham is docent-onderzoeker Moderne Nederlandse letterkunde in Utrecht, met als specialisme onder andere Nederlandstalige liedcultuur.

Aanmelden kan door een mail te sturen naar Els Stronks (e.stronks@uu.nl). Je krijgt dan een link om via Teams deel te nemen aan het college.