Lezing en gesprek | Radboud Reflects en Donders Instituut voor Neurowetenschappen

Locatie: LUX, Nijmegen
De voertaal is Nederlands. 

Hoe gaat taal er in de toekomst uitzien? Kunnen we over vijftig jaar nog lezen en schrijven? Of krijgen we tegen die tijd al onze informatie in de vorm van video’s, voice-berichten en memes? Vooral onder jongeren holt de leesvaardigheid achteruit. Is dit erg, of is er hier sprake van een natuurlijke taalontwikkeling? En hoe veranderen talen eigenlijk? Kom luisteren naar taal- en communicatiewetenschapper Lieke Verheijen en taalkundige Marc van Oostendorp en duik in de toekomst van taal.  

Afkortingen en emoji’s

De een schrijft een whatsappbericht zoals je ook een brief zou schrijven, aanhef en leestekens en al. De ander appt bijna volledig in afkortingen emoji’s en memes die voor niet-ingewijden niet te volgen zijn. Generatiekloven worden altijd zichtbaar door taalgebruik, maar door sociale media lijkt de kloof sneller te groeien dan ooit. Jongeren kijken liever TikTokfilmpjes dan dat ze het advies van ouders of docenten opvolgen om een boek of krant op te pakken. Lange stukken tekst, ingewikkelde zinsconstructies en vermoeiende taalregels spelen op sociale media immers geen rol. En voor werkstukken heb je ChatGPT, toch? Wat doen al die online ontwikkelingen met de taalvaardigheid van jongeren? Gaat deze ten onder, of kijken we naar het ontstaan van een nieuwe vorm van taalvaardigheid die beeldender is en rijker aan emoji’s?

Evolutie van taal

Talen veranderen voortdurend, en ook hebben mensen door de geschiedenis heen al vaker nieuwe manieren  omarmd om taal te gebruiken. De filosoof Socrates zou bijvoorbeeld fel tegen het schrift zijn geweest, omdat dit slecht zou zijn voor je geheugen. Ook de uitvinding van de boekdrukkunst bracht de nodige weerstand. Zien we nu hetzelfde gebeuren, nu sociale media in hoog tempo ons taalgebruik veranderen ? Wat verstaan we eignelijk onder taal? Is dit de volgende stap in doodgewone taalevolutie, of is de kelderende leesvaardigheid onder jongeren wel degelijk reden tot paniek?    

Taal- en communicatiewetenschapper Lieke Verheijen en taalkundige Marc van Oostendorp vertellen over hoe taal verandert en welke gevolgen deze veranderingen hebben. Kom luisteren en stel je vragen. 

Over de sprekers  

Lieke Verheijen is taal- en communicatiewetenschapper aan de Radboud Universiteit. Ze onderzoekt jongerentaal in digitale communicatie en focust zich in het bijzonder op taalgebruik op sociale media (WhatsApp etc.) en de invloed hiervan op geletterdheid en schrijfvaardigheid. Haar recente onderzoek richt zich o.a. op emoji’s. Lees ook op Radboud Recharge: Over smileys en doodshoofden: hoe gebruiken kinderen emoji? 

Marc van Oostendorp is taalkundige aan de Radboud Universiteit. Als hoogleraar Nederlands en Academische communicatie onderzoekt hij hoe academici beter met elkaar en de buitenwereld kunnen communiceren. Daarnaast geeft hij colleges over taalwetenschap en taalbeheersing, en is hij geïnteresseerd in de verandering en ontwikkeling van taal. 

Dit is een programma van Radboud Reflects en het Donders Instituut voor Neurowetenschappen. 

Deelname

• Gratis voor studenten (WO, HBO, MBO), scholieren en Radboud Reflects-abonnees. 
• € 6, – voor medewerkers van de Radboud Universiteit en Radboudumc en Alumni Benefit Card-houders
•  € 8,50 voor anderen

Betaling gaat via iDeal. Mocht dit een probleem zijn, laat het ons weten: info@reflects.ru.nl

Kom je vaker naar de lezingen van Radboud Reflects? Dan is een Radboud Reflects-abonnement misschien interessant. 

Het kan twee werkdagen duren voordat je je ticket in je mailbox ontvangt. We zitten in de overgang naar een nieuw systeem. 

Tickets