250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid

When in the Course of human events, it becomes necessary for one people to dissolve the political bands which have connected them with another, […]’, zo begint de verklaring waarmee dertien Amerikaanse koloniën zich formeel afscheurden van Groot-Brittannië. De ondertekening van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring op 4 juli 1776 wordt in 2026 uitgebreid gevierd en herdacht. Wat er precies herdacht zou moeten worden, is al 250 jaar voer voor discussie en extra prangend nu onvervreemdbare rechten en democratische beginselen zo onder druk staan in de VS en daarbuiten.

Is de Amerikaanse Revolutie inderdaad het begin van een liberale democratie die gekenmerkt wordt door ‘self evident truths’ zoals de gelijkheid van alle burgers en hun recht op vrijheid en geluk? Maar hoe zit het dan met de uitsluiting van gemarginaliseerde groepen die geen aanspraak konden maken op deze rechten, zoals slaafgemaakten en de inheemse bevolking? Of was de revolutie toch vooral de laatste adem van oude, republikeinse idealen? Moet de Revolutie herdacht worden als een unieke gebeurtenis in de ontwikkeling van de Amerikaanse natiestaat of meer als onderdeel van een breder patroon van revolutionaire processen in de tweede helft van de achttiende eeuw?

Vooral deze laatste vraag staat de afgelopen jaren wederom in de belangstelling. Daarbij wordt de Amerikaanse Revolutie in toenemende mate bestudeerd vanuit een perspectief waarin transnationale invloeden, uitwisselingen en contacten centraal staan. De relaties tussen de Noord-Amerikaanse koloniën en andere Atlantische gebieden en hun revoluties, met name de Caraïben (Haïti) en West-Europese landen (Frankrijk, Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden), komen zo meer en meer aan de oppervlakte. Het Jaarboek Achttiende Eeuw 2026 wil de impact van de Amerikaanse Onafhankelijkheid voor het voetlicht brengen, uitdrukkelijk gebruikmakend van dit transnationale perspectief.

We nodigen auteurs graag uit tot bijdragen over het ontstaan van de Revolutie en haar ideologische en materiële dimensies in politiek, literatuur, filosofie, kunst en economie. Hoe werd de revolutie gerepresenteerd in boeken, wapens, tekeningen, architectuurstijlen en andere vormen van materiële cultuur? Hoe werd zij verbeeld in kunst en literatuur? Welke positie hadden universiteiten en andere onderwijsinstellingen in de vorming en overdracht van revolutionaire waarden? Welke rol bleef de Revolutie en de herinnering eraan spelen in het politieke debat en de culturele identiteit van Amerika? Aangezien de verhouding tussen de Verenigde Staten en de rest van wereld momenteel weer sterk in de aandacht staat, nodigen we auteurs ook uit om expliciet te reflecteren op de resonantie van de Amerikaanse Onafhankelijkheid in de huidige tijd.

Abstracts met voorstellen voor papers (max. 300 woorden, met korte bio van de auteur) graag toezenden vóór 1 juli 2025, aan Mart Rutjes (m.rutjes@uva.nl) en jaarboek@18e-eeuw.nl. Van de geselecteerde voorstellen worden de volledige artikelen van maximaal 6.000 woorden verwacht tegen 1 februari 2026. De artikelen worden aan redactionele peer review onderworpen.