Op dinsdag 2 september 2025 vindt voor de vierendertigste keer de Bert van Selm-lezing plaats ter opening van het academische jaar van de opleiding Nederlandse taal en cultuur van de Universiteit Leiden. De lezing wordt dit jaar gehouden door dr. Esther Op de Beek, universitair docent Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Leiden.

“Avenue verruimt de blik.” De medialogica van een mondain magazine

Het Nederlandse publiekstijdschrift Avenue (1965-2002) was een hoogwaardig glossy-magazine dat een welgesteld, antiburgerlijk publiek aantrok. Wie aan het blad denkt, denkt aan spectaculaire trendsettende modefoto’s, paginalange reisreportages, taboedoorbrekende onderwerpen of aan de exotische gerechten van Wina Born. Aan een combinatie dus van kunst en lifestyle, aan elegantie en aan grafisch experiment. Een ‘voor Nederland onbekende mix van woord en beeld op glimmend papier’ luidt de typering in 1994, bijna dertig jaar na de oprichting van het blad door Joop Swart.

Vanuit het perspectief van de Nederlandse reisliteratuur is Avenue een uniek geval: het tijdschrift verscheen bijna dertig jaar lang maandelijks en bevatte per editie meerdere reisitems in verschillende rubrieken. Tussen 1973 en 1992 verscheen daarnaast jaarlijks een speciale reiseditie. Avenue bevat daarmee in totaal al gauw 500 reisreportages en -verhalen, meestal tot stand gekomen uit samenwerking tussen schrijvers als Cees Nooteboom, Renate Rubinstein of Harry Mulisch, ontwerpers als Frans Evenhuis of Toon Michiels en fotografen als Ed van der Elsken en Eddy Posthuma de Boer.

Bij het 25-jarig bestaan van het blad stelt hoofdredacteur Louki Boin: ‘Avenue verruimt de blik’. In deze lezing wordt de vraag gesteld hóe Avenue dat deed, de blik verruimen: met welke eigenschappen specifiek voor het tijdschrift als designed object? En met welke specifiek voor Avenue? In deze lezing wordt gezocht naar de medialogica van een mondain magazine, gebruik makend van inzichten uit de Travel Writing Studies, de media studies én de handreikingen aangaande tijdschriftonderzoek van Bert van Selm.

Over de spreker

Dr. Esther Op de Beek is Onderwijsdirecteur van het Centre for the Arts in Society en universitair docent Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Leiden.

Ze publiceert, doceert en geeft lezingen over Nederlandse (reis)literatuur, en de representatie van geluk in de moderne literatuur. Op de Beek is redacteur van het Tijdschrift voor Nederlandse letterkunde en jurylid van de BNG Bank literatuurprijs, eerder ook van de P.C. Hooftprijs, ANV Debutantenprijs en VPRO Bob den Uyl Prijs voor reisliteratuur.

Bij De Bezige Bij verzorgde zij Avenue, Cees Nooteboom. 15 jaar wereldliteratuur (2014) over Avenue Anthologie, de poëzierubriek van Cees Nooteboom.

Toegang tot de lezing

De lezing vindt plaats op dinsdagmiddag 2 september 2025 om 16:15 in zaal 011 van het Lipsiusgebouw van de Universiteit Leiden. Alumni van de opleiding Nederlands, studenten, docenten, collega’s, vakgenoten en alle andere belangstellenden worden van harte uitgenodigd deze lezing bij te wonen. De toegang is vrij, u hoeft zich niet vooraf aan te melden.

Uitgave van de lezing

De lezing wordt, zoals elk jaar, door de Stichting Neerlandistiek Leiden in samenwerking met uitgeverij Leiden University Press in boekvorm uitgegeven en verschijnt op 2 september. U kunt in het bezit komen van een of meer exemplaren door € 8,90 (of een veelvoud daarvan) over te maken op NL77INGB0003881447 van de Stichting Neerlandistiek Leiden te Leiden, onder vermelding van ‘Bert van Selm-lezing 2025’ en uw adresgegevens.