De schrijver Marius Groenenberg is van jongs af aan gefascineerd door New York. Zijn overgrootvader ging er naartoe als stratenmaker, op Marius’ jongenskamer hing een panoramafoto van de skyline van New York. Drie keer reist hij er naartoe. De eerste keer met vrienden, hij is dan een twintiger met schrijfambitie en vindt in de Big Apple zijn onderwerp: verhalen over Hollanders in New York. Ze liggen opgeslagen in The Wyckhoff House en zijn te raadplegen. De tweede keer als gescheiden man met zijn nieuwe geliefde Anna, hij wil een kind met haar. De derde keer vliegt hij de oceaan over met Anna, hun zoontje Niek van zes en de twee puberkinderen uit zijn eerste huwelijk. Daar krijgt hij het bericht dat zijn moeder op de IC ligt.
Als jonge schrijver zocht Groenenberg contact met Herman Koch en besprak met hem zijn plannen rondom de verhalen uit het Wyckoff. Koch adviseerde hem zijn eigen, persoonlijke verhaal te schrijven, maar dat verhaal is niet interessant, dacht de jonge schrijver. Zijn moeder – die zich tijdens het verhaal regelmatig laat horen in zowel veelzeggende als nietszeggende oneliners – was het hier hartgrondig mee eens. Een boek? Jouw verhaal, dat is geen boek.
In het levenseinde van zijn moeder vindt Groenenberg uiteindelijk de kapstok voor de verhalen van Nederlanders in New York. Eiland zonder schaduw vertelt over de relatie van Marius met zijn moeder en zijn vader. De twijfel of dit persoonlijke verhaal interessant genoeg is voert de boventoon. Misschien is het daarom dat hij het doorsnijdt met de verhalen van de Hollanders in New York, die ook allemaal draaien om de relatie zoon/moeder. Om het geheel compleet te maken ontdekt Groeg aan het einde van het boek dat de geschiedenis van Manhattan en Holland ook dat thema heeft: het moederland geeft haar zoon weg.
Van Mersbergen is een echte verteller, dat heeft hij allang bewezen. Hij is geprezen en gelauwerd. Qua thematiek is het boek goed doordacht, qua vorm vind ik het te geconstrueerd. De verhalen van de New Yorkers beginnen allemaal met een flashback van Groenenberg, ook op momenten dat Groenenberg wel iets anders aan zijn hoofd heeft, hij moet immers zien dat hij op tijd bij zijn stervende moeder komt…
Vervolgens knipt van Mersbergen een aantal verhalen in stukken, die hij in schijnbaar willekeurige volgorde weer achter elkaar plakt, misschien met de bedoeling om het spannender te maken, maar met als resultaat dat ik regelmatig de draad kwijtraakte.
Het had net zo goed een verhalenbundel kunnen zijn met die mooie overkoepelende moeder-zoon thematiek. Maar Koch heeft ooit gezegd dat verhalenbundels niet werken in Nederland…
Laat een reactie achter