Mede namens de brede groep ondersteuners die zich inzet voor het voortbestaan van het Nationaal Onderwijsmuseum — waaronder Nobelprijswinnaars, oud-ministers van OCW, oud-voorzitters van de Onderwijsraad, leraren en schoolbestuurders (zie hieronder hun namen en functies) — verzoeken wij u zich aan te sluiten bij het onderstaande verzoek aan staatssecretaris Koen Becking om zijn voornemen tot beëindiging van de subsidiëring van het Nationaal Onderwijsmuseum (NOM) te heroverwegen.

Het NOM is in binnen- en buitenland uniek. Het behoort tot de oudste musea van Nederland en viert in 2027 zijn 150-jarig bestaan. Dit museum bewaart niet alleen objecten, maar ook het collectieve geheugen van generaties onderwijzers, leraren, leerlingen en schoolbestuurders. Het vertelt het verhaal van onderwijs als fundament van onze samenleving — een verhaal dat dreigt te worden afgebroken op het moment dat het juist gekoesterd zou moeten worden.

Zo kunt u zich aansluiten bij de ondersteuners

Stuur de onderstaande brief aangevuld met uw naam, functie en organisatie naar de Vaste Kamercommissie Onderwijsenhet Nationaal Onderwijsmuseum 

NB. Verspreiding van deze oproep in uw organisatie en/of netwerk wordt uiteraard op prijs gesteld.

Aan:             Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (cie.ocw@tweedekamer.nl)
Onderwerp:  Mijn steun voor een verzoek aan Staatssecretaris Koen Becking tot heroverweging subsidiëring Nationaal Onderwijsmuseum 
Datum:         26 januari 2026

Mede namens onderstaande ondersteuners van dit verzoek ontvangt u van mij deze mail. Zoals velen maak ik mij zorgen om het voortbestaan van het Nationaal Onderwijsmuseum. Het Nationaal Onderwijsmuseum is in binnen- en buitenland uniek. Het behoort tot de oudste musea van Nederland en viert in 2027 zijn 150-jarig bestaan. Dit museum bewaart niet alleen objecten, maar ook het collectieve geheugen van generaties onderwijzers, leraren, leerlingen en schoolbestuurders. Het vertelt het verhaal van onderwijs als fundament van onze samenleving — een verhaal dat dreigt te worden afgebroken op het moment dat het juist gekoesterd zou moeten worden. Graag versturen voor aanvang van het begrotingsoverleg onderwijs en rijkssubsidie in de Tweede Kamer op 10 februari a.s. Behoud van de rijkssubsidie

Met deze brief spreek ik mijn steun uit voor het behoud van de rijkssubsidie voor het Nationaal Onderwijsmuseum (NOM) te Dordrecht. De gemeente Dordrecht zet de gemeentelijke bijdrage (€ 385.000) voort, en het museum genereert circa 35 % (€ 440.000) van de benodigde middelen zelf. Als zowel de gemeente Dordrecht als de Tweede Kamer (motie Rooderkerk c.s., 30 sept. jl.) het belang erkennen van de voortzetting van subsidiëring door het rijk (€ 550.000,-), kan het ministerie toch niet achterblijven om de rijkssubsidie te behouden. Het ministerie subsidieert voor zo’n 170 miljoen euro vele musea in ons land. De subsidie voor het Nationaal Onderwijsmuseum is met een half miljoen binnen dit enorme bedrag uiterst bescheiden.

Maar het gaat niet louter om geld.
Sinds uw brief van 21 november jl. hebben velen — binnen én buiten het onderwijs — hun zorg uitgesproken over de toekomst van het museum. Op social media, waaronder LinkedIn, en in diverse media, zoals NRC en GPD, klinkt nadrukkelijk de oproep het museum te behouden, want het gaat niet alleen om geld. Het gaat om het veiligstellen van 325.000 unieke objecten, die samen het verhaal van de inhoud en opzet van ons onderwijs, onze cultuur en onze samenleving vertellen. Een verhaal dat we ons als land niet kunnen veroorloven te verliezen. In deze collectie ligt de ontwikkeling van het Nederlandse onderwijs besloten: de ambities van beleidsmakers, de kennis en verbeeldingskracht van leermiddelenmakers en onderwijsillustratoren, en de dagelijkse praktijk van leerlingen en leerkrachten. Dit erfgoed vormt niet alleen een spiegel van ons verleden, maar ook een bron van inzicht voor de uitdagingen van vandaag en in de toekomst.
Door deze collectie te beschermen en te presenteren, behouden we de kennis, de ideeën en de waarden waarmee generaties Nederlanders zijn gevormd en nog altijd gevormd worden. De door het NOM beheerde collectie is een onmisbaar deel van ons collectieve Nederlandse geheugen. Gum dit alstublieft niet uit!

Het museum omvat het cultureel onderwijserfgoed van ons land!

• Het NOM is het museum dat de Nederlandse onderwijsgeschiedenis bewaart en toegankelijk maakt; een voorziening waarin de samenleving al decennialang investeert ten behoeve van het algemeen belang. Het Onderwijsmuseum viert in 2027 het 150-jarig bestaan!
• Wat onze samenleving in de afgelopen decennia heeft opgebouwd, is uitgegroeid tot een internationaal gewaardeerde standaard voor de omgang met cultureel onderwijserfgoed. Buitenlandse musea bezoeken het NOM geregeld voor inspiratie en advies.
• De omvangrijke collectie is van bijzondere cultuurhistorische en wetenschappelijke betekenis, onvervangbaar en onmisbaar voor het Nederlandse cultuurbezit inzake het onderwijs. Er is op basis van de collectie veel historisch onderzoek verricht en gepubliceerd door studenten, wetenschappers, journalisten en anderen over onder andere onderwijsvrijheid, reken-, taal- en schrijfonderwijs en de geschiedenis van schoolboeken.
• Het NOM helpt ons voorkomen dat we de fouten van eerdere generaties herhalen; een inzicht dat het museum in tal van tentoonstellingen en historische publicaties overtuigend heeft onderbouwd. Het heden en de nabije toekomst van ons onderwijs kunnen niet zonder kennis van het verleden. 
• Het museum ontvangt ieder jaar vele leerlingen en leerkrachten uit het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs, studenten van PABO’s, lerarenopleidingen, studenten hoger onderwijs, wetenschappers en tienduizenden bezoekers van alle leeftijden.
• Iedere Nederlander heeft een band met het onderwijs, met herinneringen aan leraren, klasgenoten, eerste verliefdheden en schoolfeesten. In het museum krijgen deze herinneringen betekenis en komen zij zichtbaar tot leven.
• Het museum beheert de collecties van onderwijsuitgeverijen en het bijzonder onderwijs en maakt deze toegankelijk voor de samenleving, waarbij in 2026 een omvangrijk project wordt gestart voor de digitale ontsluiting online van de collectie.
     

Enkele voorbeelden uit de unieke onderwijscollectie:

• De collecties over lezen, rekenen en schrijven. De ontwikkeling van deze basisvakken is in zijn geheel aanwezig in de collectie. Vanaf de allereerste leermiddelen tot hedendaagse lees-, reken- en schrijfmethodes en vele publicaties daarover. Het geldt mutatis mutandis voor de lerarenopleidingen vanaf de eerste Kweekschool van het NUT te Haarlem (1795).
• De bibliotheek van het onderwijsministerie maakt sinds het begin van deze eeuw deel uit van de collectie. Deze boekenverzameling is van groot belang, omdat hiermee duidelijk wordt hoe onderwijsbeleid en de vele onderwijswetten tot stand kwamen.
• Collectie van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen: deze vereniging stond aan de wieg van de eerste onderwijswetten en zorgde ervoor, dat in de negentiende eeuw in Nederland klassikaal onderwijs werd ingevoerd, dat er lesboeken kwamen etc. 
• Collectie onderwijsvernieuwers: leermiddelen, vakliteratuur en leerlingenwerk van onder andere het Freinetonderwijs, de Vrije School, Montessori, Fröbel, Dalton, Reformpedagogiek etc.
• Foto-/beeldcollectie van 15.000 objecten: foto’s, (glas)dia’s, (glas)negatieven, prenten en posters, prentbriefkaarten. Deze omvangrijke collectie biedt een belangwekkende kijk op de praktijk binnen en buiten het klaslokaal.
• Collectie audiovisuele media met meer dan 25.000 objecten: schoolradio, schooltelevisie en onderwijsprogramma’s, plus handleidingen en apparatuur. Deze collectie is een sleutelbron voor het begrijpen van de ontwikkeling van het onderwijs in de 19^e, 20^e en 21^e eeuw.
• Collectie uitgeverij Noordhoff: alle originele olieverfschilderijen, aquarellen, tekeningen etc. gemaakt door onderwijsillustratoren die vanaf circa 1850 voor het onderwijs werkten, zoals schoolplaten en schoolboeken.
• Collectie Koloniaal lesmateriaal: het nog weinig onderzochte lesmateriaal dat door Nederlandse instellingen in de voormalige koloniale gebieden werd gebruikt voor het onderwijs aan de bevolking in Indonesië, Suriname, etc.

Ondersteuners van dit verzoek tot heroverweging

In de afgelopen drie weken zijn mensen benaderd en verzocht dit verzoek tot heroverweging te ondersteunen. Deze brief wordt u dan ook mede namens hen toegezonden. Het zijn:

Winnaars Nobelprijzen

• Ben Feringa (hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen, onderscheiden met de Nobelprijs voor Scheikunde en met Feynman Experiment Prize)
• G. ’t Hoofd (Emeritus Hoogleraar Theoretische Natuurkunde en onderscheiden Nobelprijs Natuurkunde)

Oud-staatssecretarissen, oud-ministers en oud-lid Raad van State

• Wim Deetman (voormalig staatssecretaris en minister van O&W, oud-voorzitter Tweede Kamer, oud-burgemeester van Den Haag en voormalig lid van De Raad van State).
• Ingrid van Engelshoven  (Adviseur Blueyard en voormalig Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap )
• Maria van der Hoeven (oud-minister OCW en Economische Zaken)
• Tineke Netelenbos (was staatssecretaris van Onderwijs en minister van Verkeer en Waterstaat)
• Jet Bussemaker (oud-minister van OCW en oud-staatssecretaris van VWS, thans hoogleraar beleid, wetenschap en maatschappelijk impact, Universiteit Leiden)
• Jo Ritzen (em. hoogleraar en oud-minister van OCW)
• -an Pronk (voormalig Minister voor Ontwikkelingssamenwerking) 
• Hilbert Bredemeijer (wethouder Onderwijs, Den Haag)

Spraakmakende leraren

• Jasper Rijpma (opvolger van Mark Rutte als Onderwijsambassadeur, nominatie Global TeacherPrize 2016) 
• Andrew Niemeijer (leraar Engels en vz. Stichting Leraren van het Jaar)
• Erik Ex (leraar geschiedenis, onderwijscolumnist Trouw en Leraar van het jaar VO 22/23)

Oud-voorzitters Onderwijsraad

• Geert ten Dam (em. hoogleraar UvA, oud-vz CvB UvA, oud-vz Onderwijsraad)
• Edith Hooge (hoogleraar Onderwijsbeleid, -bestuur en governance UvA en oud-voorzitter Onderwijsraad)

Onderwijsraden en anderen

• – Freddy Weima (voorzitter PO-raad)
• Henk Hagoort (voorzitter VO-raad) 
• Maurice Limmen (voorzitter Vereniging Hogescholen)
• Coba van der Veer (voorzitter Aob)
• Frank de Wit (directeur VOS/ABB)
• Jan Jaap Hubeek (directeur-bestuurder NIVOZ)
• Tamar van Gelder (directeur-bestuurder Stichting Lezen)

Schoolbestuurders

• Ingrid de Bonth (voorzitter RvB vereniging Ons Middelbaar Onderwijs)
• Marc Mittelmeijer (voorzitter van de raad van bestuur van de Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs (CVO) 
• Annet Kil-Albersen (voorzitter CvB Gooise Scholen Federatie)
• Ewald van Vliet (voorzitter CvB ROC Mondriaan) 
• Remco Meijerink (voorzitter College van Bestuur bij Firda) 
• Harrie van de Ven (voormalig voorzitter Optimus Primair Onderwijs)

Hoogleraren

• Gert Biesta (onderwijspedagoog, Kroonlid Onderwijsraad, Emeritus Hoogleraar ‘Public Education)
• Monique Volman (hoogleraar onderwijskunde UvA)
• Jelle Jolles (klinisch neuropsycholoog en em. hoogleraar aan Universiteit Maastricht en Vrije Universiteit Amsterdam)
• Marc Vermeulen (em. hoogleraar sociology & Academic Director Public Strategy, Innovation and Governance)
• Joep Dohmen (em. hoogleraar UvH)
• Lia Voerman (lector Hogeschool Rotterdam)
• Robert-Jan Simons (em. hoogleraar UU/ consultant)
• Ben Vermeulen (em. hoogleraar onderwijsrecht Radboud Universiteit)

Schrijvers en dichters

• Wim Daniëls (Nederlandse schrijver, taalkundige, cabaretier, tv-presentator en spreker)
• Ivo de Wijs (cabaretier en oud-leraar)
• Pieter Leenheer (auteur van De bril van de leraar (2019), redacteur/tekenaar van DNMonline) 

Namens deze mensen en vele anderen binnen en buiten het onderwijs verzoek ik u uw brief van 27 november jl. te heroverwegen en de benodigde middelen beschikbaar te stellen voor hét museum van het Nederlandse onderwijs.

Hoogachtend, 

Naam: ..
(Voormalige) functie: ..
(Voormalige) organisatie: …

Stuur nu uw brief door naar: cie.ocw@tweedekamer.nl  info@onderwijsmuseum.nl

NB. Graag versturen voor aanvang van het begrotingsoverleg onderwijs en rijkssubsidie in de Tweede Kamer op 10 februari a.s.