In de derde podcastaflevering van Fixdit Historische klassiekers staat Tesselschade Roemers (1594-1649) centraal. En nu eens niet als ‘liefje van’ maar als de dichter die ze zelf was.

Tesselschade Roemers (voluit Maria Tesselschade Roemersdochter Visscher) was een echte renaissancekunstenaar. Haar poëzie kenmerkt zich door het geraffineerde taalspel. Ilja Leonard Pfeijffer, die haar gedichten hertaalde naar modern Nederlands, noemt het ‘poëzie op de
vierkante centimeter’.

Typerend voor de renaissancedichtkunst was haar speelse omgang met de traditie. In de lesbrief gaan leerlingen daarom een reeks van gedichten vergelijken over de liefde, waarbij Roemers speels reageert en varieert op gedichten van Guarini en Hooft. Daarnaast ontdekken leerlingen hoe poëzie in de zeventiende eeuw werd gebruikt en verspreid, en vergelijken ze die functie met de rol van poëzie vandaag.

De troost van de poëzie

In de vriendenkring van Tesselschade Roemers, waar haar zus Anna Roemers, maar ook Pieter Hooft en Constantijn Huygens deel van uitmaakten, bestond een heel actieve uitwisseling van gedachten, ideeën en gedichten in brieven. Het rondsturen van eigen werk en dat van anderen, het geven van commentaar en het proberen elkaar te overtreffen met slimme antwoorden – liefst in een gedicht – was onderdeel van hun hechte vriendschap. Van de deelnemers werd verwacht dat ze voortdurend scherp, geestig en betrokken waren. Niet alleen om snel te reageren, maar ook om elkaar te steunen wanneer dat nodig was. Ze voelden zich namelijk medeverantwoordelijk voor het welzijn en de gevoelens van de ander. Het troostgedicht voor Constantijn Huygens, bij de dood van zijn vrouw Sterre, is hier een aangrijpend voorbeeld van.

Voor Constantijn Huygens
Bij de dood van zijn vrouw Sterre
Gezonden aan P.C. Hooft

Die baken is van droefheid in een zee van smart,
wier stam en tak geknot zijn en die toch moet leven,
wil dit bericht van hulpeloze troost afgeven
aan een verweesd, verlaten en ontroostbaar hart.
Zeg Huygens dat hij op zijn dichtkunst moet vertrouwen.
Wanneer hij zijn verdriet vertaalt in een gedicht,
staart hij zijn Sterre in het stralende gezicht.
Wie leed te boek stelt, hoeft zijn leed niet te onthouden.
Met dit papieren wapen won ik zelf de strijd
met de onvrome wens te sterven voor mijn tijd.
Ik heb mijn droefenis verslagen met gedichten.
Laat hem zijn eigen les weer heugen over pijn,
want hij zegt zelf dat smart op maat niet fel kan zijn.
Zeg hem dat hij verdriet op versmaat moet verlichten.

Hertaling Ilja Leonoard Pfeijffer

Direct aan de slag

Luister de podcast, ontdek de hertaling, en gebruik het lesmateriaal, gemaakt door Joke Brasser en Marie-José Klaver, meteen in je klas. Hier vind je de podcast, de hertalingen en het lesmaterialen bij de derde aflevering.