In Korstmos van Rinske Bouwman beleef je de werkelijkheid vanuit het perspectief van buschauffeur Marius, die als mantelzorger een manier zoekt om met het verdriet voor zijn levende-stervende partner Philo om te gaan. Het boek roept bij ons drie vragen, paradoxen misschien, op over rouw en afscheid.
Rouw valt (niet) te ontvluchten
Als de realiteit te hard is om mee om te gaan, wat zijn de opties dan? Een aanpak kan zijn om een nieuwe werkelijkheid te construeren waarin je een kabbelend, zelfs rimpelloos bestaan voor jezelf opzet. Marius maakt zo, op aanraden van Philo, een avatar in een populaire online wereld. Hij raakt er aan de praat met Liv, een oudgediende van het spel, die hem adviseert een winkeltje te openen. Zijn zoektocht naar een kostbaar en populair goed dat je niet zomaar in de echte wereld zou verkopen brengt hem bij tijgers. Hij richt ze af, temt ze, verkoopt ze. Met het geld koopt hij in de online wereld een eiland, waar hij samen met Liv zelfs heuse exclusieve feestjes organiseert om z’n tijgers mee aan de man te brengen.De online wereld lijkt zo afleiding te bieden van de echte wereld, van de pijn die hem daar wacht. Helaas schuilt daar een paradox: hoe sterker je in de online wereld duikt om de echte te vergeten, hoe sterker je ook daar kwetsbaar wordt voor pijn en verdriet. Die online wereld blijkt immers een afspiegeling van de echte, zeker wanneer Liv zelf ziek blijft en op een dag zomaar verdwijnt om nooit meer op te duiken. Het eiland van Marius wordt een plek van verbinding waar hij anderen helpt rouwen. Dat terwijl hij zelf zijn rouw niet onder ogen durft komen, die nochtans onverbiddelijk om hem wacht telkens hij zijn computer afsluit.
Rouw is (niet) eenzaam
Kun je op anderen rekenen om je eigen verdriet de baas te kunnen? Kan de ander je helpen je zwarte put aan verdriet te dempen of moet je toch vooral zelf met je gevoelens aan de slag? Deze vraag dringt zich in dit boek op door de sterke focalisatie vanuit Marius. Je ziet de wereld door zijn ogen en ervaart zo de leegte die hij voelt, het verdriet dat zich rond hem opstapelt, zelfs wanneer de tuin vol buren staat. Het meeste steun lijkt hij te vinden in de dieren rond hem, de zwanen in het park, de mieren. En de kat thuis, die Philo zelfs doelbewust aankocht om Marius’ verdriet te helpen dragen.
Of rouw eenzaam is, hangt zo wellicht samen met de vraag of we enkel mensen toestaan om die eenzaamheid te doorbeken. Hoewel… Zelfs met dieren als gezelschap wordt de onontsnapbare leegte van ons verdriet wel erg tastbaar wanneer de anti-verdrietkat sterft nog vóór de terminale partner om wie je rouwt.
Rouw is (on)zichtbaar
Je partner ligt op sterven, maar overleeft elke aangekondigde eindmeet. Je virtuele vriendin uit de online wereld is spoorloos verdwenen. De kat die je door je rouw moest helpen, is dood. Je vrienden blijven weg omdat ze zich geen blijf weten met je verdriet. Dat verdriet uitspreken tegen je partner, wil je niet, want die heeft al genoeg om handen met doodgaan. Je duwt de rouw weg en maakt die onzichtbaar. Maar wat je wegduwt, dringt zich op.
Zo draagt Marius uiteindelijk een tijger met zich mee in de echte wereld. Een, zo denkt hij, onzichtbare tijger die naast hem zit op de bus die hij bestuurt, op de bank in het park waar hij naar de eenden kijkt. Het onzegbare maakt zich zichtbaar in zijn ruimte. Het verdriet dat je verzwijgt, valt van je af te lezen. Wordt zo groot dat Liv niet anders kan dan benoemen wat ook zij ziet. Marius, er staat een kolos van verdriet in de ruimte. En die moet je in de ogen kijken.
Laat een reactie achter