•• Faltonia Betitia Proba (ca. 315-360), stamde uit een vooraanstaande Romeinse familie. Ze bekeerde zich tot het Christendom en gaf uiting aan haar nieuwe geloof door de belangrijkste verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament na te vertellen in verzen die ze ontleende aan het oeuvre van Vergilius. Ze werden vertaald en ingeleid door Mieke de Vos, onder de titel De gouden bron. De Bijbel in verzen van Vergilius. Het onderstaande vers beschrijft de eerste tijd nadat Eva en Adam uit het paradijs zijn verdreven.

Nieuwe straffen voor de mensheid

De Vader maakte toen de beet van slangen giftig,
ontnam de mens het vuur en de honing uit de bomen,
Hij liet de wolf op mensen jagen, verhief de zee,
niet langer stroomden beken over van zoete wijn.
Daarna bezocht Hij het graan met ziekte, aren zwart
van roest, een mislukte oogst, overal heerste honger.

Het vangen van wild met lijm en vallen is toen bedacht.
In harde tijden heerste nooddruft op de velden,
en zette de zorg om het bestaan het hart op scherp.

Geleidelijk aan verzwakt de mensheid, verschiet van kleur,
het ijzeren geslacht verscheen op de harde aarde,
gevolgd door blinde strijdlust en liefde voor bezit.
Wat restte was een wereld zonder een spoor van recht.
Het duurt niet lang of woede en drift verjagen de rede:
het bloed van je broer vergieten, dat verschaft pas vreugde!
De rijken begroeven hun goud en bleven er op broeden,
de armen kregen medeleven noch een helpende hand.

Proba (ca. 315-360)
uit: De gouden bron (Damon, 2025)

---

•• Abonnees van Laurens Jz Coster krijgen iedere werkdag een gedicht in hun mail