Van 12-14 november 2026 organiseert Tilburg University de vierde internationale online conferentie die als doel heeft om de onderlinge dialoog in de wereld te bevorderen. De conferentie heeft als thema Teaching citizenship through children’s literature in a university context. Inzendingen kunnen worden ingediend tot 15 mei 2026. Focus De realiteit van het leven in de … [Lees meer...] overConferentie Fostering Dialogue 12-14 november 2026
Zoekresultaten voor:
Als patiënt
Op deze plaats heb ik het via Houellebecq en Rushdie en Haidt en Ross en Savitzkaya vaak geopperd: het zou een aardig spelletje zijn om op basis van het gebruikte Nederlands een vertaler te lokaliseren of in een generatie onder te brengen. Ditmaal zou dat alleen een katholiek gedoe worden, want ik weet toevallig al waar … [Lees meer...] overAls patiënt
Een Leidse taaltheorie
In een dubbeldikke editie! Het Proto-Indo-Europees, de gereconstrueerde oertaal van het Nederlands, Engels, Duits, Grieks, Latijn, Sanskriet, Litouws, Russisch, enzovoorts, had géén b. (Hoe we dat zo zeker weten, legde ik in dit stukje uit.) En dat is vreemd. In de eerste plaats omdat het Proto-Indo-Europees wél een p had. Het enige verschil … [Lees meer...] overEen Leidse taaltheorie
Een goede metafoor spreekt boekdelen
Soms hoef je, dat is althans mijn ervaring, een metafoor niet eens volledig te doorgronden om ervan te kunnen genieten. Vandaag gebeurde dat bij een metafoor in de column van Frank Heinen in de Volkskrant van vorige week. Het cursiefje handelt over de vreselijke oud-minister, thans weer vulgaire maar niet minder abjecte parlementariër Mona K. De tenor, … [Lees meer...] overEen goede metafoor spreekt boekdelen
Francijntje de Boer • Aan een gevallen meisje
•• Bij de nieuwe titels in de DBNL ook een bundel van Francijntje de Boer. Aan een gevallen meisje. Treur vrij, Sophia! treur! zoo diep ter neêr gevallen,Is al uw heil verwoest, uw vreugde op aard' voorbij.'k Voel ook mijn hart geschokt om uw verneedrend lijden:Sophia! ach, vriendin! hoe dierbaar waart gij mij.Is 't mooglijk, kon de taal der Wellust u bekoren?Vergun mij … [Lees meer...] overFrancijntje de Boer • Aan een gevallen meisje
Op syn Latyns(k)
Dizze kollum begjint mei in bekentenis dat ik hiel lang de basale fout makke haw om it saneamde Vulgair Latynsk/Latyn as in ferbastering fan it Klassike Latyn te sjen, dat sadwaande ta it ûntstean fan de Romaanske talen laat hat.[i] Dat idee is sa’n bytsje like slim as dat minsken tinke dat de Nederlânske dialekten ûntstien binne troch it ferwaarleazgjen fan it … [Lees meer...] overOp syn Latyns(k)
Toon Hermans • Jezus
Jezus Ik heb zijn beeltenis maar vaag in mijn gedachtenen ik weet haast niets van hoe hij sprak en hoe hij keek'k zou willen weten hoe hij liep en hoe hij lachte'k zou willen weten hoe hij door zijn haren streek 'k zou willen weten of Hij appels at of notenen hoe hij hoestte als hij bij de oever stondhoe hij zijn baard geknipt heeft en zijn neus gesnoteniets van zijn … [Lees meer...] overToon Hermans • Jezus
Van naaister naar modinette
Achter het Achtervoegsel 64 Ik was nog niet geboren toen Theo Oudkerk Pool in 1960 in de Nieuwe Taalgids een – zoals hij het zelf noemde – ‘artikeltje’ publiceerde over neologismen en ontleningen die als beklemtoonde uitgang de klankgroep -ette hebben. De titel van zijn bijdrage was ‘Modinette’. Hoewel dat woord een aantal malen voorkomt in het stuk, speelt het daarin niet … [Lees meer...] overVan naaister naar modinette
Bertus Aafjes • De Christusdoorn
De Christusdoorn In mijn toren van vergaan ivoorStaat een oude Christusdoorn; hij bouwtMet zijn stekels bars een wenteltrapNaar de hemel; daaglijks, voet voor voet,Volg ik hem, soms met het blote oogBijna rakend aan zijn pantsertuig:Zwaarden worden dan zijn stekeldoornen,Zwaardviszwaarden, lemmeten van wilden,Messen van nomaden, Moorse dolken;Maar naarmate, hoger in de … [Lees meer...] overBertus Aafjes • De Christusdoorn
Moortje, Sterre en Sultan
Eigennamen voor huisdieren rond 1950 In 1949 vroeg het Meertens Instituut aan dialectsprekers uit heel Nederland welke roepnamen en liefkozende namen ze voor verschillende huisdiersoorten gebruikten. Dat leverde interessant materiaal op, waaraan ik een drieluik zal wijden.* In dit eerste stuk komen de eigennamen aan de orde die men rond 1950 aan huisdieren gaf. Daar werd … [Lees meer...] overMoortje, Sterre en Sultan
Zoeken, zocht & to search
Ons woord zoeken is familie van het Engelse to seek. Mensen vragen mij weleens of die twee dan ook verwant zijn aan to search, maar dat is niet het geval: etymologisch hebben ze niets met elkaar te maken. Zoeken en to seek komen van hetzelfde Germaanse woord, maar to search heeft een heel andere herkomst: net als het Franse chercher komt het van een Latijns woord dat 'rondgaan' … [Lees meer...] overZoeken, zocht & to search
Not Against Natter
Bert Natter werd niet blij van het leesverslag van zijn roman Aan het einde van de oorlog dat ik (door nood gedwongenin twee delen) onlangs op mijn weblog publiceerde. Hij reageerde met een, ik mag, denk ik, wel zeggen: stekelig stuk op zijn eigen weblog terwijl ik – dit even voor het dramatisch effect – weerloos op de operatietafel van de orthopedisch chirurg lag. Het … [Lees meer...] overNot Against Natter
Etymologica: de donderpad
Waarom, vroeg iemand me, heet een bepaalde vissensoort donderpad? “Er is nergens iets te vinden over de herkomst van de naam. Heten de vissen wellicht zo omdat ze er ‘duivels’ uitzien?” Een leuke vraag! Ik zal alvast verklappen dat de naam waarschijnlijk inderdaad verwijst naar het uiterlijk, maar die verwijzing is indirect en zeker niet vanwege een woeste of duivelse aanblik. … [Lees meer...] overEtymologica: de donderpad
Wie was Mourik van Meersen?
Rabiaat criticus van H. Marsman en diens ‘volgeling’ Halbo C. Kool en veroorzaker van de aNti-schUnd-rel In de jaren twintig verscheen tussen 1926 en 1930, behalve in 1928, een viertal poëzie- en prozabundels onder de titel Erts. Letterkundige Almanak. Samenstellers waren voor nummer een en twee — anoniem — D.A.M. Binnendijk en H. Scholte, voor nummer drie en vier … [Lees meer...] overWie was Mourik van Meersen?
Nu is het mijn beurt om uit te delen
“Columns zijn per definitie gedateerd”, zei Jan Blokker ooit. “Over een tijdje zijn ze verloren, weg.” Toch is er één column die bijna vier decennia na dato maar niet wil verouderen. Dichter Gerrit Komrij schreef die in 1989 in NRC Handelsblad naar aanleiding van een uit de hand gelopen anti-Rushdie-demonstratie in Rotterdam. “De moslimgemeenschap trekt en masse langs de … [Lees meer...] overNu is het mijn beurt om uit te delen
Anthony Winkler Prins • Nederland
Nederland Ik mocht der Alpen top beklimmen,Ik zag, in 't zielbetoovrend dal,Den sneeuwgloed om hun kruinnen glimmen,Ik zat er luistrend neêr bij beek en waterval;Ik toefde in 't Paradijs der Itaaljaansche stranden,Aan d'oever waar de olijfboom groeit,Waar de oleander geurt, en waar de oranje bloeit,'k Genoot er de avondrust na 't gloeyend middagbranden;'k Heb als verjongd … [Lees meer...] overAnthony Winkler Prins • Nederland
Het levenslied van de Zangeres Zonder Naam
Ruimhartig pardon voor kitsch Aan het einde van de jaren zestig werden kort na elkaar de twee misschien wel belangrijkste schrijvers van Nederland bekroond met de staatsprijs voor letterkunde, de P.C. Hooftprijs. Cultuurminister Marga Klompé kon in mei 1968 de prijs uitreiken aan Lucebert en in mei van het volgende jaar aan Gerard Kornelis van het Reve. De dichter Lucebert … [Lees meer...] overHet levenslied van de Zangeres Zonder Naam
Etymologica: De groene gavers in het Vlaamse landschap
Ettelijke namen van oorden en wateren in Vlaanderen bewaren het woord gaver, dat zoveel betekent als ‘weide die tijdelijk onderloopt’, naar gangbare mening voorheen ‘moeras’. Een vorsing naar de herkomst onthult mogelijke evenknieën in de Friese landen. Een veelvoud Gavers zijn of waren in een groot deel van Oost-, West- en Frans-Vlaanderen te vinden. De bekendste … [Lees meer...] overEtymologica: De groene gavers in het Vlaamse landschap
De swarte minnaers
Een herontdekt kluchtspel van de ongrijpbare Joost van Breen Joost van Breen schreef tussen 1656 en 1665 een vijftal kluchtspelen, waaronder De swarte minnaers. Een kluchtspel is een kort, komisch toneelstuk waarin de menselijke tekortkomingen aan de orde worden gesteld; het kluchtspel bankiert op scatologische en seksuele humor, maakt graag gebruik van verkleedpartijen, … [Lees meer...] overDe swarte minnaers
Letschert en literatuur
Over het leesgedrag van de nieuwe minister van cultuur Als je mensen wil leren kennen, moet je weten wat ze lezen. Eerder heb ik de taak op me genomen om de boekenkasten van enkele politici onder de loep te nemen, waaronder die van Hararilezer en Ottolenghikok Jetten. De resultaten waren niet onverwacht, maar toch wel schrikken. Nu de formatie is afgerond en het … [Lees meer...] overLetschert en literatuur
Gulliver met driehonderd
Dit jaar vieren we de driehonderdste verjaardag van de Travels into Several Remote Nations of the World, het verreweg vrolijkste sombere en somberste vrolijke boek dat ooit tussen twee kaften op deze aardbol is verschenen. Candide, akkoord, is ook niet echt positief over de mens en zijn diep ingekankerde drijfveren, maar is eerder sadistisch en naargeestig en biedt geen hoop, … [Lees meer...] overGulliver met driehonderd
Etymologica: De oordnamen Ark, Ork en Urk
Tot het de punt van een polder werd was Urk ruim duizend jaar deel van een eiland dat tevoren door veen met het vasteland verbonden was. De naam Urk stamt uit die oudste tijd en heeft verwanten elders. We gaan op zoek naar hun oorsprong en betekenis. Bewogenheid De vroegste vermelding die we van Urk in de overlevering hebben is uit het jaar 966, … [Lees meer...] overEtymologica: De oordnamen Ark, Ork en Urk
De gewone man is weer de sjaak
Over het Boekenweekgeschenk 2026 De Nederlandse burgerman (m/v/x) die dat wil kan van couveuse tot crematorium begeleid worden met fijne leesboeken, en dat alles op een brave burgermannenmanier. Na Nijntje lees je Jip-en-Janneke, net een beetje stout maar niet zo erg dat je er later niet een nette belastingbetaler in een rijtjeshuis van wordt die bijtijds het vuilnis … [Lees meer...] overDe gewone man is weer de sjaak
Sef worstelt met de worm
Maandagavond kreeg rapper Sef een Edison voor zijn soloalbum Lieve monsters. Twee weken eerder sleepte hij ermee ook een 3FM-award in de wacht. Na de enthousiaste recensenten en hoge luistercijfers volgen nu dus de euforische vakjury’s. De leden van de Edisonjury noemden Lieve monsters niets minder dan een ‘meesterwerk’ en ‘het logische resultaat van jaren zoeken, durven … [Lees meer...] overSef worstelt met de worm
François Pauwels • Na jaren
De reis Vaarwel, kortstondig leven, handvol dagen,ik wacht op het perron, mijn kraag omhoog,ginds komt de trein door de berookte boogom in het duister met mij heen te jagen. Dit is het einde van mijn aardse plagenhet schaars geluk dat spiegelde en bedroog,het ongeluk dat immer zwaarder woog,ik hoef ze beide langer niet te dragen. Mijn leven was gelijk een dag van … [Lees meer...] overFrançois Pauwels • Na jaren
