Rond het jaar 1900 maakten zowel de Nederlandse letteren als de stad Den Haag ingrijpende ontwikkelingen door. De romans werden moderner, experimenteler, en vooral vrijmoediger. Hartstocht achter de horren van Wim Tigges bespreekt romans van bekende Haagse auteurs als Louis Couperus en Marcellus Emants, maar ook van minder bekende, indertijd populaire schrijvers als Jeanne … [Lees meer...] overPas verschenen: Hartstocht achter de horren. Haagse romans rond 1900
De factchecker gefactcheckt: exponentiële groei
Door Freek Van de Velde Bart De Wever, de populairste rechtse politicus in Vlaanderen, heeft een boek geschreven over ‘identiteit’. Daarin schrijft hij “Het aantal begunstigden van een leefloon is sinds 2015 exponentieel gestegen tot meer dan 140.000 in 2017.” Die uitspraak is onder de loep genomen in de ‘factcheck’-rubriek van de krant De Standaard van 8 mei. Taalkundig … [Lees meer...] overDe factchecker gefactcheckt: exponentiële groei
Call for papers – Congres Werkgroep ‘De Moderne Tijd’ – Doelenzaal (UBA) Amsterdam, 20 december 2019
Rampzalig Nederland De omgang met rampen in Nederland, 1780-1940 (Let op: gewijzigde datum: 20 december 2019) Door de opwarming van de aarde en de toenemende dreiging van klimaatrampen heeft het historisch onderzoek naar rampen en rampverwerking een hoge vlucht genomen. Het besef is doorgedrongen dat overstromingen, aardbevingen, hittegolven, droogtes, en de gevolgen daarvan … [Lees meer...] overCall for papers – Congres Werkgroep ‘De Moderne Tijd’ – Doelenzaal (UBA) Amsterdam, 20 december 2019
Herzie het eerste woord van elk woordenboek!
Door Peter Nieuwenhuijsen Behalve de uitroep ‘oh!’, waarover ik eerder publiceerde op Neerlandistiek, vermeldt Van Dale (15e dr.) ook de uitroep ‘ah!’. Die zie je dan ook geregeld voorkomen in teksten: ‘Ah. Op de paal!’. Het is de ongespannen a van bak, al maakt Van Dale dit deze keer niet duidelijk met een fonetische notatie. Wel wijzen de woorden die het woordenboek opsomt … [Lees meer...] overHerzie het eerste woord van elk woordenboek!
Leiden, 23 mei 2019: Symposium Lucebert opnieuw lezen, maar hoe? Het zwijgen van de dichter en zijn oorlogsverleden
Op 8 februari 2018 publiceerde Wim Hazeu zijn biografie van Lucebert, en dat leverde nogal wat commotie op. In de biografie onthulde Hazeu dat de de dichter in zijn tienerjaren nazisympathieën koesterde. Ook bleek Lucebert tijdens de Tweede Wereldoorlog antisemitische brieven te hebben geschreven, waarin hij het bijvoorbeeld had over hoe ‘de Joodse sjacherige zwetsaard (…) ons … [Lees meer...] overLeiden, 23 mei 2019: Symposium Lucebert opnieuw lezen, maar hoe? Het zwijgen van de dichter en zijn oorlogsverleden
Herhaalde oproep Nederlandse Taalkunde
Vorige maand nodigde de redactie van Nederlandse Taalkunde / Dutch Linguistics u uit om voor het geplande jubileumnummer in 2020 in een korte bijdrage te reageren op een eerdere publicatie in NT. Om tegemoet te komen aan de wens van veel lezers heeft de redactie nu een document samengesteld met daarin de volledige inhoudsopgave van alle nummers die ooit verschenen zijn. Als u … [Lees meer...] overHerhaalde oproep Nederlandse Taalkunde
Middag Schrijvers en politiek (Leiden, 25 mei 2019)
Het is in 2019 vijftig jaar geleden dat de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde een beruchte bijeenkomst organiseerde: de huldiging van P.C. Hooftprijswinnaar Gerard Reve in de Allerheiligste Hart-kerk in Amsterdam. Een jaar later vond een minstens even interessante avond plaats, die wat minder legendarisch is geworden: een debat met grote auteurs over het thema schrijvers … [Lees meer...] overMiddag Schrijvers en politiek (Leiden, 25 mei 2019)
terpentijn / terpentine
Verwarwoordenboek Vervolg (117) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overterpentijn / terpentine
Talen kleuren de wereld
Zooëgezeed – symposium over de Wase dialecten Het Wase dialect is kostbaar immaterieel erfgoed. Maar hoe is het er eigenlijk mee gesteld? Is het ten dode opgeschreven? Is het nog wel levensvatbaar? Of is reanimatie hoognodig? Kunnen we het laten verder leven in nieuwe vormen? Laten we het voortbestaan op een andere manier? IN het namiddaggedeelte is er ook aandacht voor de … [Lees meer...] overTalen kleuren de wereld
Afrikaans in Amsterdam
von Henning Radke Der Schauplatz des Geschehens. In niederländischen Telefonläden kann man seine SIM-Karte auf Afrikaans bestellen. In flämischen Läden vermutlich auch. (Foto: HR) Amsterdam im Spätsommer: Simon aus Südafrika hatte seinen Besuch angekündigt. Wir kannten uns bereits zu meiner Zeit als Austauschstudent in Stellenbosch. Nun wollte er Land und Leute zwischen … [Lees meer...] overAfrikaans in Amsterdam
Est Est Est: nep uit de zestiende eeuw
Door Renaat Gaspar “De tous les produits de l’économie mondiale le vin est certes celui qui offre aux prodigieux et inépuisable thème de la publicité séduisante les plus admirables ressources.” ‘Zoek maar bij Google of Wikipedia, daar vind je wel wat.’ (Vrij naar Willem Elsschot, Lijmen.) Eind 1674 reisde de schilder en etser Cornelis de Bruyn van Den Haag naar Rome. … [Lees meer...] overEst Est Est: nep uit de zestiende eeuw
Edward van de Vendel nieuwe gastschrijver van de RUG
Kinder- en jeugdboekenschrijver Edward van de Vendel wordt de nieuwe gastschrijver van de Rijksuniversiteit Groningen. In drie lezingen en een openbaar interview zal hij zich komend najaar buigen over klassiekers uit de kinder- en jeugdliteratuur, queerboeken en literatuur op het Eurovisie Songfestival. Daarnaast verzorgt hij voor een geselecteerde groep studenten … [Lees meer...] overEdward van de Vendel nieuwe gastschrijver van de RUG
Benoeming Hans Van de Velde tot hoogleraar sociolinguïstiek, Utrecht
Hans Van de Velde (1969), sociolinguïstisch onderzoeker aan de Fryske Akademy, is met ingang van 1 mei 2019 benoemd tot hoogleraar sociolinguïstiek aan de Universiteit Utrecht. Het gaat om een reguliere leerstoel sociolinguïstiek, met bijzondere aandacht voor de taalvariëteiten in Fryslân. Sinds eind 2014 is Van de Velde senior onderzoeker sociolinguïstiek bij de Fryske … [Lees meer...] overBenoeming Hans Van de Velde tot hoogleraar sociolinguïstiek, Utrecht
Pas verschenen: Franse les
Franse les van Ewoud Sanders is een autobiografische novelle, waarin Thijs zich afvraagt wie hij was toen hij in zijn docente kunstgeschiedenis en handenarbeid zijn eerste liefde ontmoette. Vijftien jaar was hij toen ‘juf Karin’ hem bij zich riep. ‘Ik heb gezien hoe je in de lessen naar me zit te kijken. Het is duidelijk dat je verliefd op me bent.’ Ze biedt aan hem bijles te … [Lees meer...] overPas verschenen: Franse les
‘The TH will surely trouble you’
Een gedicht op rijm als cursus Engelse uitspraak voor Nederlandse docenten die college geven in het Engels Door Nico Keuning Wetenschappelijk onderzoek van cognitiewetenschapper Johanna de Vos aan de Radboud Universiteit Nijmegen heeft uitgewezen dat studenten die college krijgen in het Engels op het examen lager scoren dan studenten die het college in het Nederlands … [Lees meer...] over‘The TH will surely trouble you’
Tips voor onderzoek naar de Zeeuwse rederijkers
Door Jan van Loo Doordat een groep geïnteresseerden al sinds 2010 bezig is met het onderzoek naar de rederijkerscultuur in Zeeland, beschikken we inmiddels over flink wat onderzoeksresultaten, zowel over de rederijkers als over (aanverwante) onderwerpen die ons pad kruisten. Een deel van dit materiaal ligt te wachten op onderzoekers die de gegevens willen bestuderen en … [Lees meer...] overTips voor onderzoek naar de Zeeuwse rederijkers
Much ado about nothing
Nultaal (33) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overMuch ado about nothing
Oproep voor de 10e Dag van de Friese taalkunde (25-10-2019)
10e Dag van de Friese taalkunde / 25-10-2019 Het Taalkundich Wurkferbân van de Fryske Akademy organiseert dit jaar de tiende Dag van de Friese taalkunde. De dag is bedoeld voor iedereen die zich direct of indirect bezig houdt met de taalkunde van het Fries: grammatica, fonetiek/fonologie, naamkunde, lexicologie, sociolinguïstiek, historische taalkunde, … [Lees meer...] overOproep voor de 10e Dag van de Friese taalkunde (25-10-2019)
Ruimte in het hoofd
Door Marc Kregting Toen onlangs het literaire tijdschrift G. een nummer plande over Patricia de Martelaere die tien jaar geleden overleed, bleek van deze begenadigde en bewierookte essayiste-romanschrijfster, wier oeuvre decennia omspant, geen enkel boek voorradig. Jongere auteurs waren geïnteresseerd om aan het nummer mee te doen, en moesten zich behelpen met fotokopieën en … [Lees meer...] overRuimte in het hoofd
scheef / schuin
Verwarwoordenboek Vervolg (116) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overscheef / schuin
Pas verschenen: Lectori salutem. Afscheidsbundel voor Theo Witte
Ruim een jaar geleden nam Theo Witte afscheid met een optimistisch symposium over de veelbelovende toekomst van het literatuuronderwijs. De bijdragen van Erwin Mantingh, Barend van Heusden, Jasmijn Bloemert, André van Dijk, Witte zelf en het discussiepanel zijn gebundeld en uitgegeven door het Expertisecentrum Vakdidactiek Noord. Er zijn nog enkele exemplaren gratis … [Lees meer...] overPas verschenen: Lectori salutem. Afscheidsbundel voor Theo Witte
Oproep: Taalvoorbeelden gevraagd voor praktijkboek
Verleden jaar verscheen het boek Medische mensentaal, een bloemlezing van ‘medische mensentaal’ en ‘gewone mensentaal’ over medische zaken. Het boek, samengesteld door Frans Meijman, Amsterdam UMC locatie VUmc en Annelies Bakker, Epilepsiefonds, krijgt een vervolg met het (e-)praktijkboek Bewust medisch taalgebruik. De samenstellers van het boek roepen geïnteresseerden of … [Lees meer...] overOproep: Taalvoorbeelden gevraagd voor praktijkboek
Natiolecten en hun labels in naslagwerken
Door Miet Ooms en Reglindis De Ridder Begin dit jaar publiceerde de Taalunie de visietekst over en het implementatieplan voor haar taalvariatiebeleid in de toekomst. Daarin stippelt ze haar taalvariatiebeleid uit, met aandacht voor corpus-, status- en acquisitieplanning. Corpusplanning impliceert de beschrijving van die variatie, statusplanning de acceptatie ervan door de … [Lees meer...] overNatiolecten en hun labels in naslagwerken
Wat ik zeg!
Door Kristel Doreleijers Het zal niemand zijn ontgaan: het Nederlandse voetbalsucces. “We” doen weer mee op het Europese toneel na de zinderende Champions League overwinningen van Ajax, en ook op nationaal niveau kan de voetballiefhebber de komende weken zijn hart ophalen. Dat Nederlands (internationaal) voetbalsucces gepaard gaat met spannende taalontwikkelingen, blijft … [Lees meer...] overWat ik zeg!
De h is goedkoop
Door Peter Nieuwenhuijsen Van de bekende versregel ‘O, kom er eens kijken’ bestaan, zo leert het internet, diverse varianten. Een daarvan is dat het eerste woord ook wel als ‘Oh’ wordt geschreven. In Van Dale (ik gebruik de 15e druk) vormt zowel O als Oh een lemma. Bij O lezen we dat het een uitroep is van (ik doe een greep) verrukking, bewondering, verwondering, verbazing, … [Lees meer...] overDe h is goedkoop
