Door Michiel de Vaan Moffrika zn. ‘Duitsland’ Scheldwoord voor ‘Duitsland’, opgekomen in de 19e eeuw, door kruising van mof ‘Duitser’ met Afrika. De oudste vindplaats is bij Bilderdijk (1820, Hekeldichten): “Ik zal in Moffrika nog wel een Vetter vinden (My aangewaaid hoe 't wil) om 't boêltjen saam te binden Zoo groot of klein het zij; en daarmeê, Goede nacht! ‘Een … [Lees meer...] overEtymologie: Moffrika
6 oktober 2017: Letterkundig Symposium in het kader van de Week van de Afrikaanse Roman
De Week van de Afrikaanse Roman organiseert samen met Universiteit Gent (Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika) en de Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns op vrijdag 6 oktober een letterkundig symposium. Het symposium vindt plats in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL), waar iedereen van harte welkom is in de … [Lees meer...] over6 oktober 2017: Letterkundig Symposium in het kader van de Week van de Afrikaanse Roman
Pas verschenen: Morfologie, De woordstructuur van het Nederlands (3e geheel herziene druk)
Onze woordenschat wordt voortduren aangevuld met nieuwe woorden. We benoemen er een nieuwe zaak mee (ontvrienden), en kunnen ermee sturen (asielplaag) of verzachten (seniorenmoment). De bouw van deze woorden is duidelijk, maar hoe zijn obesitaks, dissen of asobak gevormd? De structuur van woorden, hun onderlinge relaties, en de manieren waarop de woordenschat kan worden … [Lees meer...] overPas verschenen: Morfologie, De woordstructuur van het Nederlands (3e geheel herziene druk)
Blended MA-cursus Mij maak je niets wijs! Cultuuranalyse en representatiekritiek, Leiden
Ben je student Nederlands? Volg nu 10 ECTS MA-onderwijs in Leiden op afstand! Inschrijven tot 8 september. Op 11 september start aan de opleiding Nederlands van de Universiteit Leiden een blended MA-cursus Cultuuranalyse. Dat betekent dat de opdrachten en colleges digitaal te volgen zijn vanuit je eigen woonplaats. Een unieke kans om 10 EC op master-niveau te volgen in … [Lees meer...] overBlended MA-cursus Mij maak je niets wijs! Cultuuranalyse en representatiekritiek, Leiden
In de klas: woordenschat – lexicon – vocabulaire
Door Roland de Bonth De mobiele telefoon is een zegen voor leerlingen die de betekenis van een woord niet kennen. Je gaat – bijvoorbeeld – naar www.vandale.nl, typt boven aan de pagina het onbekende woord in en geeft vervolgens de zoekopdracht. In een oogwenk verschijnt de betekenis van het woord op het scherm van je mobieltje. Helaas is deze manier om de betekenis van een … [Lees meer...] overIn de klas: woordenschat – lexicon – vocabulaire
Call for papers: circus en vermaak in de achttiende eeuw
In 2018 is het 250 jaar geleden dat het circus ‘uitgevonden’ werd. Bij die gelegenheid wijdt hetJaarboek De Achttiende Eeuw een themadossier aan het circus en alles wat er mee verbonden was in de lange achttiende eeuw (1680-1830): van paardrijkunst, acrobatiek en theater over kermissen, muziek en collectief feesten tot stedelijke ontspanningscultuur, commercieel … [Lees meer...] overCall for papers: circus en vermaak in de achttiende eeuw
4 oktober 2017: Presentatie ‘Majoor van het menselijk leed’
Hermans Brusselmans, de Mooie Jonge Oppergod van de Vlaamse Letteren, wordt in oktober zestig jaar. En in 2017 is het ook dertig jaar geleden dat hij besloot om professioneel auteur te worden. Ter gelegenheid van dit dubbele kroonjaar verschijnt Majoor van het Menselijk Leed, een studie over leven, werk en imago van Herman Brusselmans, geschreven door Rick Honings, universitair … [Lees meer...] over4 oktober 2017: Presentatie ‘Majoor van het menselijk leed’
In memoriam Dr. Jaap de Rooij 25 oktober 1931 – 24 augustus 2017
Door Jan Berns Jaap de Rooij, die op 1 juli 1970 de collega van Jan Stroop en mij werd op het Dialectenbureau, had ik al leren kennen in mijn studententijd in Nijmegen, hij was al afgestudeerd, maar nam nog geregeld deel aan de aktiviteiten van het Gilde achter ’t Vercken, de vereniging van Nijmeegse Neerlandici. Voskuil geeft in Het Bureau (2: 30) een rake typering van … [Lees meer...] overIn memoriam Dr. Jaap de Rooij 25 oktober 1931 – 24 augustus 2017
Kut als oudste Nederlandse woord en aanverwante etymologische kwesties
Door Peter Alexander Kerkhof Etymologisch gezien zijn vagina’s razend interessante dingen. Enerzijds zijn vagina’s alledaagse lichaamsdelen en behoren ze daarom tot wat taalkundigen het basisvocabulaire noemen. We mogen daarom verwachten dat woorden voor vagina’s archaïsch lexicaal materiaal bevatten dat ver teruggaat in de prehistorie van de desbetreffende taal. Dit is … [Lees meer...] overKut als oudste Nederlandse woord en aanverwante etymologische kwesties
Etymologie: vermouth, weermoed
Door Michiel de Vaan vermout zn. ‘alcoholische drank’ Nnl. vermouth (1853, Surinaamse courant), zelden gespeld als vermout (1909). Ontleend aan Frans vermouth (1798), dat zelf in de 18e eeuw als dranknaam aan Duits Wermut ‘weermoed; weermoedwijn’ ontleend is, hetzelfde woord als Nl. weermoed. De vermouth is dus een terugontlening van een Germaans woord via het … [Lees meer...] overEtymologie: vermouth, weermoed
7000 berichten op Neerlandistiek
Op Neerlandistiek staan inmiddels 7000 berichten. (Met dit bericht erbij 7001, maar dit bericht telt niet.) … [Lees meer...] over7000 berichten op Neerlandistiek
loom / sloom
Verwarwoordenboek Vervolg (37) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overloom / sloom
Beter denken en praten over geuren in geur-kleursynesthesie
(Persbericht Radboud Universiteit Nijmegen) Mensen die kleuren waarnemen als ze geuren ruiken zijn beter in het onderscheiden en het benoemen van kleuren en geuren dan mensen zonder deze vorm van synesthesie. Dat hebben onderzoekers van de Radboud Universiteit ontdekt. ‘De heersende opvatting was eeuwenlang dat het reukvermogen van mensen er niet echt toe doet. Bovendien … [Lees meer...] overBeter denken en praten over geuren in geur-kleursynesthesie
13 oktober 2017: Conferentie ‘De wondere wereld van de streektaalgrenzen’
Op 13 oktober 2017 organiseren de Stichting Nederlandse Dialecten (SND), Variaties vzw en het Meertens Instituut de jaarlijkse streektaalconferentie in de Posthumuszaal in het Internationaal instituut voor sociale geschiedenis (IISG) in Amsterdam (Cruquiusweg 31, 1019 AT Amsterdam). Tijdens deze conferentie gaan wetenschappers, beleidsmensen en dialectliefhebbers op zoek naar … [Lees meer...] over13 oktober 2017: Conferentie ‘De wondere wereld van de streektaalgrenzen’
Nee, my ou suikerpot, die lewe is nie net skanghagha nie
Door Jana Luther Die meeste van die tale wat aan ons bekend is, bestaan uit verskillende variëteite. Naas die standaardvariëteit – wat gewoonlik so volledig moontlik ontwikkel word om deur soveel as moontlik gebruikers verstaan te word en soveel as moontlik van die funksies te verrig wat ’n mens van ’n taal kan verwag, veral in formele kontekste – beskik die meeste tale ook … [Lees meer...] overNee, my ou suikerpot, die lewe is nie net skanghagha nie
Online: Louis Peter Grijp-lezing 2017 door Geert Buelens
De Louis Peter Grijp-lezing 2017 door Geert Buelens ('De schaduw van 1585 en 1967. Laaglandse geschiedenis en hippiecultuur in het werk van de Vlaamse zanger Wannes Van de Velde') vond plaats op 10 mei 2017 in de Aula van het Academiegebouw te Utrecht. Toen Wannes Van de Velde (1937-2008) overleed, noemde The Independent hem even belangrijk voor het Vlaamse lied als zijn … [Lees meer...] overOnline: Louis Peter Grijp-lezing 2017 door Geert Buelens
Desinteresse is geen deugd
Door Saskia Pieterse Terwijl literatuurwetenschappers en studenten zich voorbereiden op een nieuw academisch jaar, trekt filosoof Sebastien Valkenberg maar weer eens Het raadsel der onleesbaarheid (1979) van Karel van het Reve onder het stof vandaan om literatuurwetenschappers de maat te nemen: ze zouden anno 2017 nog steeds onleesbaar schrijven (‘Onleesbaarheid troef in … [Lees meer...] overDesinteresse is geen deugd
Addenda EWN: stechelen
Door Michiel de Vaan stechelen ww. ‘redetwisten, kijven’ In de moderne schrijftaal komen de spellingen stechelen en steggelen voor ‘redetwisten, vitten, kijven’ beide voor. De meeste oude attestaties noemen het woord expliciet een dialectwoord c.q. staan in dialectteksten, en vertonen een breed betekenisspectrum, o.a. ‘twisten; valsspelen, spieken; knoeien; mokken’. Zo vinden … [Lees meer...] overAddenda EWN: stechelen
Openingslezing Master Letterkunde Nijmegen door Nina Polak
Vanaf september wordt schrijfster en journalist Nina Polak de nieuwe writer-in-residence aan de Faculteit der Letteren van de Radboud Universiteit. Zij zal er doceren in de Master Letterkunde en geregeld in de stad en op de campus te zien zijn. Met haar debuutroman We zullen niet te pletter slaan (2014) gooide Polak hoge ogen: ze zet in een prachtig strakke taal een … [Lees meer...] overOpeningslezing Master Letterkunde Nijmegen door Nina Polak
5 oktober 2017: Achtste Jacob van Lenneplezing door Robert Verhoogt
Werkgroep De Moderne Tijd in samenwerking met de Faculteit der Geesteswetenschappen van de UvA De negentiende eeuw onder de grond. Over de fascinatie voor de aardbodem en de verbeelding ervan De verwoestende aardbeving op 1 november 1755 in Lissabon leek het einde van de wereld, maar al snel bleek het een nieuw begin. Nadat het stof gedaald was ontstond onder geleerden en het … [Lees meer...] over5 oktober 2017: Achtste Jacob van Lenneplezing door Robert Verhoogt
Neem dat taaie proza serieus
Door Willemijn Ruberg Filosoof Sebastien Valkenberg (de Volkskrant, Opinie, 14 augustus) bewijst in zijn protest tegen de stijl van de literatuurwetenschap dat hij niets begrepen heeft van de auteurs die hij aanvalt. Valkenburg lijkt zich op het eerste gezicht te keren tegen de onleesbare stijl van de teksten van literatuurwetenschappers. Maar al snel zet hij zich af tegen de … [Lees meer...] overNeem dat taaie proza serieus
Project laat Britse kinderen kennismaken met Reynaert de Vos
(Licht aangepast persbericht Universiteit van Bristol) Terwijl de meeste Britse kinderen waarschijnlijk van de Fantastische Meneer Vos hebben gehoord, hebben zeer weinig Britse volwassenen, laat staan kinderen, gehoord van Reynaert, de Nederlandse listige bedrieger, op wie het geliefde karakter van Roald Dahl is geïnspireerd. Dankzij een subsidie van £163,100 van de … [Lees meer...] overProject laat Britse kinderen kennismaken met Reynaert de Vos
gedurende / tijdens
Verwarwoordenboek Vervolg (36) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overgedurende / tijdens
Quod licet Iovi non licet bovi: waarom liggen literatuurwetenschappers meer onder vuur voor hun jargon dan andere wetenschappers?
Door Freek Van de Velde In 2003 heeft de beroemde psycholoog Steven Pinker, van beroep omverschopper-van-heilige-huisjes, geschreven dat "probably forty or fifty years ago literary critics were considered national heroes. Now they are kind of a national joke." Dat is wat kort door de bocht, maar literatuurwetenschappers hebben het tegenwoordig niet gemakkelijk. Je zou … [Lees meer...] overQuod licet Iovi non licet bovi: waarom liggen literatuurwetenschappers meer onder vuur voor hun jargon dan andere wetenschappers?
Expeditie Boer Zoekt Vrouw
Door Rosanne van den Berg en Gillan Wijngaards In 2009 publiceerde Eline Zenner samen met Dirk Geeraerts en Dirk Speelman het artikel Expeditie Tussentaal: leeftijd, identiteit en context in “Expeditie Robinson” in het tijdschrift Nederlandse Taalkunde, waarin ze de positie en het gebruik van de Vlaamse tussentaal ten opzichte van de Nederlandse standaardtaal onderzoekt in … [Lees meer...] overExpeditie Boer Zoekt Vrouw
