Door Renaat Gaspar Een van de vreemdste woorden in het Nederlands is Pompernikkel, ‘Westfaals roggebrood’. Het is een internationaal woord: uit het Duits Pumpernickel is het onveranderd uitgewaaierd naar het Frans, het Portugees, het Italiaans, het Engels en naar de Scandinavische talen. Zelfs naar het Arabisch: bumbir-nikil. In het Nederlands heeft een klinkerverandering … [Lees meer...] overPompernikkel: aard, voorkomen en herkomst
9-19 november 2017: Dagen van het Nederlands “Het (on)vertaalbare vertaald” te Lublin
Sinds 2012 vinden bij de Katedra Literatury i Języka Niderlandzkiego van de Katolicki Uniwersytet Lubelski de Dagen van het Nederlands plaats. De voertaal van de Dagen is steeds het Nederlands. Voor elke editie worden enkele specialisten op het gebied van het centrale thema uit Nederland en Vlaanderen uitgenodigd. Voorts krijgen collega’s uit de regio en uit Polen de … [Lees meer...] over9-19 november 2017: Dagen van het Nederlands “Het (on)vertaalbare vertaald” te Lublin
Vacature: Taaldocent Nederlands, Université de Strasbourg
Bij het departement Nederlandse taal en cultuur van de Université de Strasbourg ontstaat per 1 september 2017 een vacature voor een Maître de Langue / Taaldocent (m/v) Full-time … [Lees meer...] overVacature: Taaldocent Nederlands, Université de Strasbourg
Etymologie: pruilen
Door Michiel de Vaan pruilen ww. ‘de lippen tuiten van teleurstelling’ Middelnederlands pruulstu ‘pruil jij’ (ende alsment di bidt, so pruulstu ‘rogata non cantas’; Hol. 1464–1485), hi pruult ‘hij pruilt’ (Hol., 1430–1450), pruylen ‘mopperen’ (1477). Nieuwnl. pruylen ‘mopperen, treuren’ (1552–1554), pruilen (1615) ‘mopperen, boos zijn, dreinen, treuren’. In dialecten: … [Lees meer...] overEtymologie: pruilen
18 maart 2017: Vrouwen rondom Johan de Witt
In samenwerking met het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en de Koninklijke Bibliotheek organiseren de Vrienden van de Witt een congres over de vrouwelijke relaties van Cornelis en Johan de Witt, getiteld: Vrouwen rondom Johan de Witt Zaterdagmiddag 18 maart 2017, 14:00-18:00 uur Aula KB, Prins Willem-Alexanderhof 5, Den Haag … [Lees meer...] over18 maart 2017: Vrouwen rondom Johan de Witt
staf / staaf
Verwarwoordenboek Vervolg (21) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overstaf / staaf
Filmpje over werkwoordelijk en naamwoordelijk gezegde
Vind je het werkwoordelijk en naamwoordelijk gezegde lastig uit elkaar te halen? Kijk dan eens dit filmpje van Arnoud Kuijpers in samenwerking met Peter-Arno Coppen. https://www.youtube.com/watch?v=fv94WnSAyBg&feature=youtu.be … [Lees meer...] overFilmpje over werkwoordelijk en naamwoordelijk gezegde
By die deur uit met agtersetsels
Door Suléne Pilon Marc van Oostendorp skryf onlangs op Neerlandistiek dat agtersetsels en rondomsetsels naas voorsetsels in Afrikaans, soos ook in Nederlands die geval is, voorkom. Ponelis (1979: 176 – 177) lys ook ʼn aantal voorbeelde van wat hy as Afrikaanse agtersetsels beskou. Dit is egter nie ʼn uitgemaakte saak dat agtersetsels en/of rondomsetsels wel in Afrikaans gebruik … [Lees meer...] overBy die deur uit met agtersetsels
20 april 2017: Studieavond ‘Welke (moeder)taal in de (multiculturele) klas?’
Op donderdag 20 april (19-21u) organiseren de Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie van de Universiteit Gent, de onderzoeksgroep MULTIPLES (Research Centre for Multilingual Practices and Language Learning in Society) en het tijdschrift ‘Over taal’ de studieavond ‘Welke (moeder)taal in de (multiculturele) klas?’ Actueler kan het thema niet zijn. Welke taal gebruiken we in … [Lees meer...] over20 april 2017: Studieavond ‘Welke (moeder)taal in de (multiculturele) klas?’
Ons kom van vêr nou ook in Nederland beskikbaar
Door Wannie Carstens Die onlangse boek oor die bydrae van bruin sprekers van Afrikaans, getitel Ons kom van vêr (redakteurs WAM Carstens en M le Cordeur), is sedert Maandag 13 Maart ook beskikbaar in Nederland. Enkele eksemplare kan naamlik danksy Guido van den Berg se hulp gekoop word by die Biblioteek van Zuid-Afrika-Huis Nederland in Keisersgracht 141, Amsterdam. Die boek … [Lees meer...] overOns kom van vêr nou ook in Nederland beskikbaar
Oproep: de beste scriptie, het beste artikel en het beste proefschrift over taalkunde
Heeft u het afgelopen jaar een scriptie, artikel of proefschrift beoordeeld? Zaten daar uitstekende kandidaten tussen? In 2014 heeft de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde nieuwe prijzen in het leven geroepen voor de beste dissertatie, de beste scriptie en het beste artikel op het gebied van de Nederlandse taal- en letterkunde. Deze prijzen, die jaarlijks uitgereikt … [Lees meer...] overOproep: de beste scriptie, het beste artikel en het beste proefschrift over taalkunde
Spreek en win!
Heb jij een mening die je graag eens voor een groot publiek zou verkondigen? Weet jij heel goed wat er anders moet, wat niet langer genegeerd mag worden? Of wat we juist nu moeten koesteren? Maak van je hart geen moordkuil en deel het met de rest van de stad! Doe mee aan de Haagse speechwedstrijd. De Nacht van de Filosofie Den Haag organiseert samen met het Debatbureau … [Lees meer...] overSpreek en win!
Call for papers for a colloquium on Monolingual histories – Multilingual practices Issues in historical language contact
Annual colloquium of Taal & Tongval: Language Variation in the Low Countries 1 December 2017 Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) Ghent, Belgium http://taalentongval2017.blogspot.be Keynote speakers Päivi Pahta (University of Tampere) Joe Salmons (University of Wisconsin - Madison) Marijke van der Wal (Leiden University) … [Lees meer...] overCall for papers for a colloquium on Monolingual histories – Multilingual practices Issues in historical language contact
Het tij komt te laat!
Door Jan Bethlehem Onder vergasten als onovergankelijk werkwoord, geeft Van Dale (editie 1898 t/m 2015) het voorbeeld het tij vergast en verklaart dat met: ’het tij komt te laat’. Vergasten in verbintenis met tij in het tij vergast, lijkt alleen maar in woordenboeken voor te komen, te beginnen met Nicolaes Witsen’s woordenlijst in zijn Aeloude en hedendaegsche … [Lees meer...] overHet tij komt te laat!
24 maart 2017: Jaarvergadering ‘Het Bilderdijk-Museum’
INVITATIE voor een middag met lezingen over ‘Bilderdijk digitaal’ en ‘Helmers herdacht’ Vrijdag 24 maart 2017 Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105, Amsterdam. Zaal Forum 2 (hoofdingang, 1e verdieping) PROGRAMMA 13.00 inloop 13.30 ledenvergadering 14.00 lezing Joris van Eijnatten: ‘De dichter courant. Bilderdijks digitale afdruk in één miljoen kranten’ 14.45 pauze 15.00 … [Lees meer...] over24 maart 2017: Jaarvergadering ‘Het Bilderdijk-Museum’
april/mei 2017: ‘Die minne es al’ – Klein Hadewijch-festival
Op 21 april 2017 gaat de multimediale opera Revelations van componist Wim Henderickx in wereldpremière. De opera heeft als uitgangspunt de indrukwekkende Visioenen van de dertiende-eeuwse dichteres en mystica Hadewijch van Antwerpen. Naar aanleiding van die wereldpremière hebben een aantal organisaties, waaronder de Universiteit Antwerpen, de handen in elkaar geslagen om het … [Lees meer...] overapril/mei 2017: ‘Die minne es al’ – Klein Hadewijch-festival
Aanstootgevend jeugdboek over jodenbekering niet herdrukt
Uitgeverij Den Hertog in Houten heeft besloten om De zoektocht naar Lea Rachel, een jeugdboek over jodenbekering, niet te herdrukken. In dit boek staat onder meer dat joden op de grond spugen als zij over Jezus of christenen praten en dat zij een vreugdedansje maken als zij hun christelijke buren hebben weggepest (het gojimpakkertje). De auteur, M.H. Karels-Meeuse, baseerde … [Lees meer...] overAanstootgevend jeugdboek over jodenbekering niet herdrukt
Etymologie: pimpelpaars
Door Michiel de Vaan pimpelpaars bn. ‘hard paars’ Nnl. pumpel bn. (1617), pimpel zn. ‘paars’ (1624), pimpelpaers bn. (Bredero, 1610–1619), pumpelpaers (1642), pimpelpeers (1650). Daarnaast de verbinding pimpel en peers (1733), pimpel en paars (1738). Pumpel is waarschijnlijk ontstaan door ronding van i naast de lipklanken p en m, vgl. wulp uit welp. Ook bij pimpel … [Lees meer...] overEtymologie: pimpelpaars
Vacture: Lecteur, Université Paris-Sorbonne
Bij de vakgroep Nederlandse taal en cultuur van de Université Paris-Sorbonne ontstaat per 1 september 2017 een vacature voor een Lecteur (m/v) Full-time Functie-eisen: Master Nederlandse taal en cultuur (eventueel ATW, ALW of cultuurwetenschappen) beheersing van het Frans, minimaal op B1-niveau vermogen om in teamverband te werken bereidheid tot het … [Lees meer...] overVacture: Lecteur, Université Paris-Sorbonne
Symposium Zeeuwen door de eeuwen. Verhalen over Zeeuwse familienamen
Op zaterdag 18 maart organiseren de Stichting Johan Hendrik van Dale, de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ) en de gemeente Sluis een symposium over Zeeuwse familienamen: 'Zeeuwen door de eeuwen. Verhalen over Zeeuwse familienamen'. Het symposium vindt plaats van 14.00 tot 17.00 uur in de raadzaal van het Belfort in Sluis Iedereen is geïnteresseerd in zijn eigen naam. … [Lees meer...] overSymposium Zeeuwen door de eeuwen. Verhalen over Zeeuwse familienamen
ruit / vierkant
Verwarwoordenboek Vervolg (20) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overruit / vierkant
Herhaalde aankondiging: Dreef de zwarte bui schaduwend voorbij?
Letterkundige neerlandistiek nu en in het komend decennium Het is alweer meer dan een decennium geleden dat Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde een themanummer publiceerde over de toekomstperspectieven van de Nederlandse letterkunde. ‘Hoe verder?’, luidde de vraag die samenstellers Ernst van Alphen en Frans-Willem Korsten zichzelf en de medewerkers aan het … [Lees meer...] overHerhaalde aankondiging: Dreef de zwarte bui schaduwend voorbij?
De Negentiende Eeuw wordt De Moderne Tijd
Vanaf 2017 gaan de Werkgroep en het Tijdschrift ‘De Negentiende Eeuw’ verder in een nieuwe vorm en gericht op de bredere periode, onder de titel ‘De Moderne Tijd. De Lage Landen, 1780-1940’. In de afgelopen jaren heeft De Negentiende Eeuw zich ontwikkeld tot een solide platform waarop het interdisciplinaire academisch onderzoek naar de Nederlandse en Belgische geschiedenis en … [Lees meer...] overDe Negentiende Eeuw wordt De Moderne Tijd
Trojaanse belegering in de ridderzaal van het Muiderslot
Op 16 maart 2017, de dag dat P.C. Hooft (1581-1647) 436 jaar geworden zou zijn, speelt Theater Kwast zijn tragedie “Achilles en Polyxena” op de beste plek denkbaar: in de ridderzaal van het Muiderslot. Een beetje verjaarsfeestje is natuurlijk niet compleet zonder de Trojaanse oorlogen. … [Lees meer...] overTrojaanse belegering in de ridderzaal van het Muiderslot
Universiteit voert debat over onderwijstaal
Door Yves T'Sjoen Vorige week maakte De Standaard in de bijdrage ‘N-VA tegen meer Engelstalige opleidingen’ bekend dat de “Universiteit Gent [af wil] van de strikte regeltjes die Engelstalige opleidingen belemmeren” (2 maart). Naar verluidt wil het bestuur “meer autonomie” inzake taalbeleid en kunnen de taalnormen voor hoger onderwijs worden versoepeld. Aanleiding voor het … [Lees meer...] overUniversiteit voert debat over onderwijstaal
