Dizze kollum begjint mei in bekentenis dat ik hiel lang de basale fout makke haw om it saneamde Vulgair Latynsk/Latyn as in ferbastering fan it Klassike Latyn te sjen, dat sadwaande ta it ûntstean fan de Romaanske talen laat hat.[i] Dat idee is sa’n bytsje like slim as dat minsken tinke dat de Nederlânske dialekten ûntstien binne troch it ferwaarleazgjen fan it … [Lees meer...] overOp syn Latyns(k)
Frisistyk Utljochte
Ynauguraasje Lysbeth Jongbloed as praktor Frysk en meartaligens
Moandei 16 maart fûn by Firda Plaza yn Ljouwert de ynauguraasje en offisjele beneaming plak fan dr. Lysbeth Jongbloed as praktor Frysk en meartaligens by Firda en Aeres. Yn har ynaugurele rede naam Jongbloed de oanwêzigen mei yn har fyzje op hoe’t (Fryske) taal, identiteit en meartaligens betsjutting krije yn it middelber beropsûnderwiis (mbû). Dêrby lei se út hoe’t taal net … [Lees meer...] overYnauguraasje Lysbeth Jongbloed as praktor Frysk en meartaligens
24 maart 2026: Maitiidslêzing oer Nynke van Hichtum en berneliteratuer
Yn de maitiidslêzing fan de Freonen fan Tresoar fertelt Tresoar-fellow Sieger Vreeling oer de útkomsten fan syn ûndersyk nei brieven fan Nynke van Hichtum. Ek binne der presintaasjes en is der in fraachpetear mei oare sprekkers: Tialda Hoogeveen, Rixt van der Heide en Linda de Haan komme oan it wurd. In tige nijsgjirrige jûn mei Nynke van Hichtum en berneliteratuer yn ’e … [Lees meer...] over24 maart 2026: Maitiidslêzing oer Nynke van Hichtum en berneliteratuer
De herontdekking van dichter Ella Wassenaer
Eind 2025 verscheen de bundel rode runen. De herontdekking van de visionaire dichter Ella Wassenaer. Het ontwerp met wilde letters en tekens op het voorplat roept associaties op met de Cobra-beweging. In het hart van de bundel staan de gedichten van Ella Wassenaer; in het Fries met de originele typografie en daarnaast in rood de Nederlandse vertaling. De uitgave bevat ook … [Lees meer...] overDe herontdekking van dichter Ella Wassenaer
Skriuw! – in ferhalewedstriid en skriuw-evenemint
Skriuw! is in ferhalewedstriid en skriuw-evenemint dat learlingen oanset ta kreatyf skriuwen yn it Frysk. It doel is om safolle mooglik learlingen fan groep 7 en 8 Frysk skriuwe te litten. It projekt bestiet út in tal opdrachten dy’t de learlingen yn de klasse dwaan kinne om it kreative skriuwen te stimulearjen. Mei dy opdrachten wurkje de learlingen oan de feardichheden om … [Lees meer...] overSkriuw! – in ferhalewedstriid en skriuw-evenemint
Op syn theodysk (‘dútsk’)[i]
Nei oanlieding fan it proefskrift fan de ‘jonge doktor’[ii] Redbad Veenbaas, Traditionele zanger of Geleerde? Over de dichter van de Heliand. Amsterdam 2026. ISBN/EAN: 978-90-77714-50-8 It magnum opus fan Redbad Veenbaas Traditionele zanger of Geleerde? Over de dichter van de Heliand like my yn earste opslach in Whodunit, mar dan yn in opset fan de eardere plysjesearje … [Lees meer...] overOp syn theodysk (‘dútsk’)[i]
Nasjonaal Boekewikegeskink ‘Piaggio’ fan Hendrik Groen ferskynt ek yn it Frysk
It nasjonale Boekewikegeskink wurdt dit jier skreaun troch de bestsellerauteur fan de populêre deiboeken fan Hendrik Groen. Groen bleau mear as tsien jier anonym foar it grutte publyk. Skriuwer Peter de Smet stapt spesjaal foar de nasjonale Boekewike foar ien kear út de anonimiteit. ‘Piaggio’ fan Peter de Smet ferskynt as nasjonaal Boekewikegeskink ek yn it Frysk. De Fryske … [Lees meer...] overNasjonaal Boekewikegeskink ‘Piaggio’ fan Hendrik Groen ferskynt ek yn it Frysk
Op syn ‘Bestjoersk’
Nei oanlieding fan Hester Terpstra har skripsje “Ferbine of ferbrekke?” “Verbinden of verloochenen?” Op zoek naar de betekenis van het Fries binnen het Openbaar Bestuur van Friesland. Thesis Executive MBA Public & Private. Nyenrode Business University. Z.pl. 2024. It maatskiplik funksjonearjen fan it Frysk wurdt út allerhanne ynfalshoeken wei en op ferskillende manieren … [Lees meer...] overOp syn ‘Bestjoersk’
Bedriuwen: praat mar Frysk
Bedriuwen yn Fryslân steane foar in drege kar: moatte de klanten yn it Frysk of yn it Nederlânsk oansprutsen wurde? Omdat net elkenien Frysk praat en wol elkenien Nederlânsk, falt de kar dan al gau op it lêste. Somtiden giet in bedriuw safier dat Frysk praten tsjin in klant sels ferbean wurdt, lykas by de ING it gefal wie. Allinnich mar Nederlânsk brûke liket foar in bedriuw … [Lees meer...] overBedriuwen: praat mar Frysk
Waarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Volgens de voornaamkundige Gerrit Bloothooft is Friesland de Nederlandse provincie met de meest afwijkende voornaamkeuze. Dat zal verband houden met het feit dat er ook veel meer Friese dan Nedersaksische, Limburgse of Brabantse namen zijn. In een artikel in het Journal of Germanic Linguistics beschrijven Geert Booij en Willem Visser één manier waarop de omvang van de Friese … [Lees meer...] overWaarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Tiny Mulderpriis: In nije priis foar oersettingen fan berne- en jeugdboeken
Op 27 jannewaris offisjeel lansearre: de Tiny Mulderpriis, de nije priis foar oersettingen fan jeugd- en berneboeken dy't út it Frysk wei of nei it Frysk ta makke binne! It giet om publikaasjes dy’t ferskynd binne yn de perioade 2020 oant en mei 2025. Dizze provinsjale priis is in earbetoan oan skriuwster Tiny Mulder, dy’t in grutte bydrage levere oan de Fryske literatuer én … [Lees meer...] overTiny Mulderpriis: In nije priis foar oersettingen fan berne- en jeugdboeken
Verschillen tussen het Nederlandse ‘genoeg’ en z’n Friese cognaten
Het Nederlandse woord genoeg en z'n Friese cognaten hebben zich niet helemaal op dezelfde manier ontwikkeld. Zowel hun betekenis als hun plaatsbaarheid in zinnen en woordgroepen is verschillend. De Friese talen verschillen onderling ook weer. Ik geef hier voor genoeg-onderzoekers een klein (vrijwel zeker onvolledig) overzichtje van verschillen die mij zijn … [Lees meer...] overVerschillen tussen het Nederlandse ‘genoeg’ en z’n Friese cognaten
Provinsje wol mear learkrêften en dosinten mei foech Frysk
'Jou Frysk omdatst joust om it Frysk!' Provinsje Fryslân wol (takomstige) learkrêften en dosinten entûsjast meitsje foar it beheljen fan it foech Frysk. Dêrom is moandei 12 jannewaris de kampanje Jou Frysk, omdatst joust om it Frysk útein set. Deputearre Eke Folkerts: "Mei dizze kampanje meitsje wy de rûte dúdliker, tagonkliker en oantrekliker.” Op grûn fan Taalplan Frysk … [Lees meer...] overProvinsje wol mear learkrêften en dosinten mei foech Frysk
Rely Jorritsmapriisfraach 2026 iepensteld
De Rely Jorritsmapriisfraach foar Fryske ferhalen en gedichten is wer iepensteld. It is de 72ste kear dat de priisfraach útskreaun wurdt. Wa’t gading meitsje wol, kin foar 15 april 2026 in ferhaal en/of fers ynstjoere. In ûnôfhinklike sjuery dy't dit jier bestiet út Gerbrich van der Meer, Reitze Jonkman en Yvonne Dijkstra, hifket de ynstjoeringen anonym en kin maksimaal fiif … [Lees meer...] overRely Jorritsmapriisfraach 2026 iepensteld
Fryslân nimt ôfskied fan Tomke: Tys & Teske wurde nije Fryske pjuttefreontsjes
Wa ken ’m net? Dat mantsje altyd blier mei syn krol yn it hier? Enoarme oantallen pjutten kamen yn ’e rin fan ’e jierren yn ’e kunde mei Tomke, mar nei 30 jier komt der in ein oan it Tomke-projekt. Sa waard hjoed yn in parsekonferinsje troch Tomke sels bekend makke. It hommels ferstjerren fan Tomke syn geastlik heit en tekener Luuk Klazenga oardel jier lyn foarme de oanlieding … [Lees meer...] overFryslân nimt ôfskied fan Tomke: Tys & Teske wurde nije Fryske pjuttefreontsjes
Komt heit hast yn?
Yn Fryslân kinst ien net allinnich mei ‘do’ of ‘jo’ oansprekke, mar ek yn de tredde persoan, lykas yn ‘Mem, kin mem my helpe?’ Dat bart faak yn de famyljesfear, mar komt ek foar op de wurkflier of op skoalle, lykas in studint dy’t my freget ‘Hat Gerbrich de tentamens al neisjoen?’ Dy gewoante makket de Fryske oansprekfoarmen in nijsgjirrich ûnderwerp fan ûndersyk. Want wêrom … [Lees meer...] overKomt heit hast yn?
Mercator Europeesk Kennissintrum beleanne mei Italiaanske ALTRE EUROPE Award
Foar hast 40 jier oan ûndersyksaktiviteiten op it mêd fan minderheidstalen yn Europa mocht it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen, ûnderdiel fan de Fryske Akademy, yn Italië de ALTRE EUROPE priis yn ûntfangst nimme. De ferrassing wie grut, doe't der in pear wiken lyn in telefoantsje kaam fan de Nederlânske ambassade yn Italië. Jelske Dijkstra, de … [Lees meer...] overMercator Europeesk Kennissintrum beleanne mei Italiaanske ALTRE EUROPE Award
Op syn Boersk
Nei oanlieding fan de Conference of Frisian Humanities 12-14 novimber 2025 yn Ljouwert. Konferinsjes mei fakgenoaten binne meast hiel ynspirearjende gearkomsten dêr’t men yn koarte tiid in hiel soad nije ynsichten en fynplakken op in skaaltsje oanrikt krijt. Yn de skoften kin der fuort moai oer trochpraat wurde. Der hoecht (noch) net yngeand literatuer- of argyfûndersyk foar … [Lees meer...] overOp syn Boersk
Nordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region
Seit 2024 organisiert das Fach Frisistik unter dem Titel Nordfriesland in Kiel. Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region jährlich eine Tagung, deren erklärtes Ziel es ist, nicht nur Wissenschaftlerinnen und Wissenschaftler sowie Studierende aus allen Fachbereichen, sondern auch Laiinnen und Laien anzuregen, sich mit Nordfriesland zu beschäftigen. Die … [Lees meer...] overNordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region
Conference on Frisian Humanities: fotoreportaazje online
Mei mar leafst 59 ûndersykslêzingen, 1 diskusjepanel en 16 posterpresintaasjes hie it trijejierlikse Conference on Frisian Humanities wer in fol en boeiend programma. Wittenskippers fan hjir, mar ek út Spanje, Dútslân, Noarwegen, Lúksemboarch en België, ferbûn oan mear as 35 Europeeske universiteiten en oare ûndersyksynstituten, reizge fan 12 oant en mei 14 novimber nei … [Lees meer...] overConference on Frisian Humanities: fotoreportaazje online
Nije kearndoelen Fryske taal en kultuer binne klear
Steatssekretaris fan OCW Koen Becking brocht op moandei in besite oan trijetalige basisskoalle ’t Holdersnêst op De Harkema. De wurkbesite stie yn it teken fan de aktualisaasje fan de kearndoelen Fryske taal en kultuer. Dy nije kearndoelen binne klear en sille begjin takom jier foar fêststelling oan Provinsjale Steaten foarlein wurde. 't Holdersnêst is ien fan de … [Lees meer...] overNije kearndoelen Fryske taal en kultuer binne klear
Twa nije útjeften yn de literêre rige ‘Minsken en Boeken’ ferskynd
Yn de rige ‘Minsken en Boeken’ fan de Fryske Akademy binne okkerdeis twa nijsgjirrige útjeften by útjouwerij Afûk ferskynd. Wêr bliuwe de froulju? is in ynterviewbondel oer de Fryske literatuer (1988-2023) fan Janneke Spoelstra. Yn Hor c’heneiled vreizhat-Us Bretonske freonen fan Alderik H. Blom hannelet oer de betrekkingen tusken de Fryske en Bretonske beweging fan ca. 1946 … [Lees meer...] overTwa nije útjeften yn de literêre rige ‘Minsken en Boeken’ ferskynd
Hier blijven de vrouwen
Lezing uitgesproken op 12 november 2025, ter verluistering van de presentatie van Wêr bliuwe de froulju door Janneke Spoelstra. Waar blijven de vrouwen, zo luidt in Nederlandse vertaling het boek dat hier vandaag zo feestelijk gepresenteerd wordt. Op die titel sla ik direct aan, want dat is precies wat ik ook altijd zeg: waar blijven ze? Waarom worden vrouwelijke economen … [Lees meer...] overHier blijven de vrouwen
Fakatuere: Undersiker histoaryske sosjolinguistyk (0,6 fte)
De Fryske Akademy siket in promovearre early career ûndersiker om ús nije ûndersyksprojekt 'Taalnoarmen, nasjonalisme en identiteitsfoarming' te fersterkjen. It giet om in baan fan 0,6 fte (22,8 oeren) foar de perioade fan 1 febrewaris oant 31 augustus 2026. Yn dit ûndersyksprojekt wurdt de wikselwurking tusken standerdisearring en taalpolityk, letterkunde, leksikografy … [Lees meer...] overFakatuere: Undersiker histoaryske sosjolinguistyk (0,6 fte)
Op syn nijer Frysk
Nei oanlieding fan de publikaasje fan Dekker, S., Stefan, N, Van Seijen, F., Dijkstra, J., La Roï, C., Heeringa, W., & Kircher, R. (2025). Taal yn Fryslân: In nije koers. Fryske Akademy. Ynlieding Yn 1956 is de earste grutskalige taaltel-enkête ferskynd oer de taalferhâldingen yn Fryslân: Boelens en Van der Veen, De taal van het schoolkind in Friesland. Cijfers en … [Lees meer...] overOp syn nijer Frysk
