Als brompot lijkt het me heilzaam te worden geconfronteerd met werkelijkheden die onomkeerbaar zouden zijn. Zoals met poëzie van de broodnuchtere milieuvernietiging genaamd Generatieve AI. In een vakartikel stonden twee gedichten, waarbij je mocht raden welke was gemaakt door iemand van vlees en bloed (‘echt’) en welke het resultaat was van algoritmes (‘nep’). De … [Lees meer...] overPermanente internering in het staatsasiel
letterkunde
Veertig jaar Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde
Lang was de Nederlands-Indische literatuur niet meer dan een ‘exotisch stiefkind’ van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Dat veranderde met de publicatie ‘Oost-Indische spiegel’ (1972) van Rob Nieuwenhuys en leidde tot de oprichting van de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde. Inmiddels bestaat de Werkgroep veertig jaar. Een goed moment om terug te blikken en vooruit … [Lees meer...] overVeertig jaar Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde
Hype in plaats van talent
De afgelopen dagen heb ik het een en ander over boek 1 van Martin Rombouts geschreven. Misschien is dat niet helemaal fair, want het gaat mij eigenlijk niet om dat boek, maar vooral om de ontvangst van die roman door onder andere NRC. Ik besteed er nu nog één keer aandacht aan en dan ga ik weer iets leukers doen dan zeuren. Miriam Piters schreef … [Lees meer...] overHype in plaats van talent
De klas die Oroppa las
Over leesbevordering en de lat hoog (blijven) leggen Anne Steenhoff schiet in haar boek Een lui letterland niet naast doel: onderschat je leerlingen en ze maken geen vooruitgang. Het boek, dat een fantastisch pamflet is voor leesbevordering in het primair onderwijs, bevestigde voor mij dat ik al meer dan twintig jaar op hetzelfde spoor zit, dan wel in het middelbaar … [Lees meer...] overDe klas die Oroppa las
De oorlogsjaren van Nescio en Belcampo
In Groots en onbekommerd, de biografie van Belcampo (Herman Schönfeld Wichers), komt de vriendschap met Nescio (Frits Grönloh) in de Amsterdamse jaren ter sprake. Vooral het wederzijds contact in de oorlog. In het pas verschenen Zingen in het donker, brieven uit de hongerwinter over de periode 13 augustus 1944 tot 5 juni 1945 van Nescio (J.H.F. Grönloh), wordt de context van … [Lees meer...] overDe oorlogsjaren van Nescio en Belcampo
Het warme water in
Het wachten is nog op en uitgave van het toneelwerk van Vonne van der Meer. Op de lijst met haar publicaties op Wikipedia prijkt Weiger nooit een dans als zelfstandige titel, maar op Boekwinkeltjes is dat alleen te vinden op cd, in een uitgave van de blindenbibliotheek. En ik weet niet hoe ik nog cd's moet afspelen. (Als iemand dat boekje heeft, ik wil het graag kopen.) Wel … [Lees meer...] overHet warme water in
Wat blijft – Gerard Reve
Schrijver en dichter Gerard Reve, onbetwist één van de grootste Nederlandse schrijvers van de vorige eeuw, werd in 2018 opgenomen in de Humanistische Canon vanwege zijn pleidooi voor vrijheid van meningsuiting, euthanasie en homoseksualiteit en zijn ‘oorspronkelijke geest’. Tegelijkertijd was hij omstreden door zijn racistische en seksistische uitspraken, maar die werden vaak … [Lees meer...] overWat blijft – Gerard Reve
Martin Rombouts en het wonder van de literatuur
Een paar weken geleden kreeg boek 1 (2025) van Martin Rombouts (1992) in NRC de hoogste lof toegezwaaid door Thomas de Veen: vijf ballen (een week later kreeg mijn roman van dezelfde criticus Aan het einde van de oorlog drie ballen, ik zeg het er maar even bij) en het toeval wil dat ik die dag buiten de Stadsschouwburg in Amsterdam (ITA) in de rij … [Lees meer...] overMartin Rombouts en het wonder van de literatuur
Revenge!
Iets over Elsschots ‘Het huwelijk’ De eerste indrukken van Zondag, de vernieuwde boekenbijlage van de Volkskrant, onder leiding van oud-Groene-redacteur Joost de Vries, zijn bepaald positief. Meer beschouwende stukken, wat meer rust en diepgang, minder gebabbel. Natuurlijk is er steeds wel iets op te mekkeren – zo kun je geen resumé van Stephen Fry’s carrière geven en zijn … [Lees meer...] overRevenge!
Tentoonstelling: Vers uit de tuin
Het Huygens Museum in Voorburg presenteert samen met de Universiteit Gent een nieuwe tentoonstelling over de geschiedenis van het Nederlandse hofdicht. De unieke historische tuin die Constantijn Huygens zelf ontwierp, inspireerde hem tot het schrijven van een van de beroemdste gedichten uit de Nederlandse literatuur, waarin hij reflecteert op de relatie tussen mens, tuin en … [Lees meer...] overTentoonstelling: Vers uit de tuin
Vulgo: de Nederlanden
Midden jaren tachtig begon Matthijs van Boxsel, na in Raster te zijn gedebuteerd, bij de bibliofiele uitgeverij Riba-pers een monsterproject: De Encyclopedie van de Domheid. Er verschenen vlak na elkaar drie deeltjes, waarvan twee vertalingen. Na jaren stilte en voorbereidend werk in De Revisor, opgepookt door Anthony Mertens, kon net voor de eeuwwisseling een groter publiek … [Lees meer...] overVulgo: de Nederlanden
Dat kan toch best anders: Maartje Wortel
Enig genoegen beleefde ik aan het lezen van De camping van Maartje Wortel (2024) niet. Wat een aanloop naar een intrigerende roman lijkt te zijn, blijkt al ruim voor de helft van het boek, dat op papier 240 pagina’s bevat, te verzanden in een vlakke herhaling van luchthartige tot laffe zetten, zonder enige spanning, zonder verdieping van personages of thematiek, zonder enig … [Lees meer...] overDat kan toch best anders: Maartje Wortel
11 april 2025: Bert Natter, Ellen Krol en dochter Paul Biegel
Vrijdag 11 april praten Annette Timmer en Joep van Ruiten in Amen met drie gasten over goed geschreven boeken. Traditiegetrouw staat de seizoensafsluiter van De Literaire Hemel deels in het teken van de Tweede Wereldoorlog. Bert Natter schreef ‘Aan het einde van de oorlog’. De vuistdikke roman speelt zich af binnen één etmaal en gaat over een verdwenen jongen in een … [Lees meer...] over11 april 2025: Bert Natter, Ellen Krol en dochter Paul Biegel
Poëzie in internationale context
Een digitaal samenwerkingsproject tussen Zuid-Afrika en Nederland In november 2019 sprak Yves T’Sjoen, hoogleraar moderne Nederlandse literatuur aan de Universiteit Gent en bijzonder hoogleraar Nederlandse en Afrikaanse literatuur aan de Universiteit Stellenbosch, tijdens de 33e internationale HSN Conferentie Onderwijs Nederlands over zijn te verschijnen essay ‘Bloei en … [Lees meer...] overPoëzie in internationale context
Zo maar een man die voor mij een voorbeeld is
Ik moest vanmorgen denken dat bij al die werkzaamheden die ik verricht heb voor allerlei instituten, scholen, bibliotheken,, impresariaten, schouwburgen, radio- en televisiebedrijven er een aantal medewerkers boven uitsprongen. Getalenteerde mensen die een bedrijf konden laten opbloeien. Een zo iemand is Garrelt Verhoeven die ik leerde kennen toen hij ging over de afdeling … [Lees meer...] overZo maar een man die voor mij een voorbeeld is
Haar ouders waren de verkeerde kant op geëmigreerd
Als vakvrouw niet een lichtelijk denigrerende bijklank had, zou je kunnen zeggen: Vonne van der Meer is een vakvrouw. Ze laat met ieder boek zien wat ze in de vingers heeft, en dat blijkt ook met ieder boek iets anders te zijn. Spookliefde (1995) zit ingewikkelder in elkaar dan het eerdere werk, negentiende-eeuwser, romantischer. Er is een meisje van zeventien dat naar een … [Lees meer...] overHaar ouders waren de verkeerde kant op geëmigreerd
Verschenen: S. Vestdijk, Concerten te Doorn
Simon Vestdijk (1898-1971) was volgens velen de grootste schrijver uit de vorige eeuw. Dat hij de meest veelzijdige was is onbetwist. Hoewel in 1964 geruchten de ronde deden dat hem de Nobelprijs toegekend zou worden is hem die prijs merkwaardig genoeg onthouden. De veelzijdigheid van het werk blijkt alleen al uit de omvang van zijn aan muziek gewijde essayistisch werk. Zo … [Lees meer...] overVerschenen: S. Vestdijk, Concerten te Doorn
Chr. J. van Geel (1917-1974)
Chr.J. van Geel (1917-1974) was een heel bijzondere dichter, en beeldend kunstenaar. Hij was, voor de Tweede Wereldoorlog al, een van de eerste echte surrealisten in Nederland. Daarnaast was hij een bewonderaar van E. du Perron, en van het tijdschrift Forum. Een verrassende combinatie. Na de oorlog zag men hem wel als een van de “para-experimentelen”. De term is van S. … [Lees meer...] overChr. J. van Geel (1917-1974)
Manon Uphoff nieuwe gastschrijver Universiteit Leiden
De Utrechtse schrijver Manon Uphoff is vanaf najaar 2025 de nieuwe gastschrijver van de Universiteit Leiden. Als gastschrijver 2025 gaat Uphoff een bijdrage leveren aan verschillende vakken die vanuit de bacheloropleiding Nederlandse taal en cultuur worden verzorgd over schrijven. Manon Uphoff (1962) is schrijver, scenarist en beeldend kunstenaar. Haar rijke literaire … [Lees meer...] overManon Uphoff nieuwe gastschrijver Universiteit Leiden
Een baas is de eenzaamste mens in de wereld
Over J.J. Voskuils dagboek, Jeroen Vullings en Jan Kostwinder Toen ik aan mijn heup geopereerd was en het bed diende te houden, las ik Het Bureau (alle zeven delen) en Bij nader inzien (twee delen). Ik zat flink onder de oxycodon en ervoer het wrokkige gekabbel van Voskuil als geruststellend. Het Bureau vond ik op den duur zelfs meeslepend, al … [Lees meer...] overEen baas is de eenzaamste mens in de wereld
De pisang en den pagger
Woordgeslacht bij Multatuli Gezegend de cultuur met een canon, met boeken waarover eeuwenlang uitentreuren gesproken wordt. Het Nederlands heeft niet veel van zulke boeken, maar wel een paar: ook in dit opzicht zijn we een beetje gezegend. Want we hebben de Reynaert en de Max Havelaar. Over dat laatste staat in het laatste nummer van Internationale Neerlandistiek een … [Lees meer...] overDe pisang en den pagger
Hulp gezocht: archieven A.F.Th. van der Heijden
Stichting De tandeloze tijd zoekt hulp bij het verwerken van de archieven van A.F.Th. van der Heijden en Jan Brands. Die bestaan uit respectievelijk een 50-tal dozen en een 50-tal ordners. Nu we in fase1 al behoorlijk op weg zijn, zoeken we hulp voor fase2; in eerste instantie voor teksten uit het archief van Jan Brands. Die dienen beoordeeld te worden op type (bv … [Lees meer...] overHulp gezocht: archieven A.F.Th. van der Heijden
april-juni 2025: Muziektheatervoorstelling over Piet Paaltjens
Het muziektheaterstuk Snikken en Grimlachen, dominee HaverSchmidt en dichter Paaltjens vertelt een hartverscheurend verhaal. François HaverSchmidt en Piet Paaltjens lijken op de alter ego’s over wie Schubert Der Doppelgänger componeerde en Stevenson zijn Dr. Jekyll and Mr. Hyde schreef. HaverSchmidt heeft zijn leven lang de grimmige humor van tegenpool Paaltjens nodig gehad … [Lees meer...] overapril-juni 2025: Muziektheatervoorstelling over Piet Paaltjens
Verschenen: H.U. Jessurun d’Oliveira, Speuren in Lucebert
Na Luceberts zoekend oog (2015) is er een nieuw boek van H.U. Jessurun d’Oliveira over Lucebert verschenen: Speuren in Lucebert. Al meer dan zestig jaar is Jessurun d’Oliveira gefascineerd door de poëzie van Lucebert. Al die jaren heeft hij zich ingezet om diens niet altijd makkelijk te doorgronden maar altijd overdonderende en intrigerende poëzie te … [Lees meer...] overVerschenen: H.U. Jessurun d’Oliveira, Speuren in Lucebert
Een vrije geest en dito hand
Gisteren werd in Nijmegen het nieuwe boek van mijn collega Jos Joosten gepresenteerd. Ik hield de onderstaande feestrede. ““Lees je een paar dagen Asselbergs,” schrijft Jos Joosten, “dan schrijf je vanzelf brede zinnen.” Dat is dan weer een korte zin, maar Joosten behoort waarschijnlijk tot het selecte gezelschap dat het afgelopen jaar Asselbergs Verzamelde geschriften ter … [Lees meer...] overEen vrije geest en dito hand
