Brieven van Frans Lodewijk Pannekoek aan Gerard Reve Zonder de vriendschap van Gerard Reve met Frans Lodewijk Pannekoek in hun Friese jaren zou waarschijnlijk slechts een enkele kunstverzamelaar van de etser en schilder Pannekoek hebben gehoord. Wat de beeldend kunstenaar betreft was dat misschien ook het beste geweest. In tegenstelling tot Reve, was FLP wars van het … [Lees meer...] overEen vreemde tovenaar
letterkunde
Waarom niet gewoon bij het begin beginnen?
Korte samenvatting van het voorafgaande. Enige maanden geleden begon ik me na een opdracht te heroriënteren op het genre dat mij het nauwst aan het hart ligt: het essay. Dat leidde tot een lezing en een eerste overdenking daarvan. Tevoren wist ik al dat het genre veranderd was. Maar niet dat wat ik als schoolmeester bij studenten voor een slordigheid hield … [Lees meer...] overWaarom niet gewoon bij het begin beginnen?
Mag ik als migrant bijdragen aan de Nederlandse literatuur?
Vorig jaar ontving de schrijfster Annemarie van Niékerk de Henriette Roland Holstprijs van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Haar dankwoord verscheen eerder op Tzum. Wij plaatsen vanwege het grote belang van de aangesneden discussie hier een bewerkte versie. 1 Ik ben de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde dankbaar voor deze prachtige prijs. [...] De … [Lees meer...] overMag ik als migrant bijdragen aan de Nederlandse literatuur?
Te verschijnen: Jaap Goedegebuure – Sympathie voor de duivel
Al zo lang mensen elkaar verhalen vertellen, gaan hun verhalen vooral over goed en kwaad. Daarbij is een gelukkige afloop maar al te vaak een kwestie van hopen tegen beter weten in. En dat niet alleen omdat het kwaad net als in de ware wereld winnaars macht en profijt oplevert, maar ook vanwege de fascinerende werking die er voor de verteller en zijn gehoor van uitgaat. Het … [Lees meer...] overTe verschijnen: Jaap Goedegebuure – Sympathie voor de duivel
Verschenen: Nieuw nummer van Indische Letteren
De nieuwe aflevering van het tijdschrift Indische Letteren, het eerste nummer van de veertigste jaargang, is geheel gewijd aan de achtste Indische Letterenlezing. Deze lezing werd op vrijdag 27 september 2024 in Leiden uitgesproken door Petra Boudewijn, universitair docent moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden. Zij gaaf haar lezing de volgende … [Lees meer...] overVerschenen: Nieuw nummer van Indische Letteren
Literaire taal bestaat wél
Over de zwoele avonden van Abdelkader Benali Tot mijn verbazing ontdekte ik een tijdje geleden dat er collega's waren die dachten dat je 'literaire taal' niet kunt definiëren. Is literatuur geen kunst, en kenmerkt kunst zich niet door voortdurende vernieuwing? En is literaire taal dan niet als kwikzilver voortdurend onderhevig aan verandering? Ik denk dat het een … [Lees meer...] overLiteraire taal bestaat wél
Vacature onderzoeksdocent wisselleerstoel Zuid-Afrika
De Taalunie, de SAVN en de IVN zijn per 28 juli 2025 op zoek naar een bekleder van de wisselleerstoel voor neerlandistiek-onderzoek in Zuidelijk Afrika. Het gaat om een verblijf van negen weken tijdens het tweede semester van 2025. Het betreft hier een uitwisseling om een impuls te geven aan het wetenschappelijk onderzoek Nederlands in het kader van de gezamenlijke … [Lees meer...] overVacature onderzoeksdocent wisselleerstoel Zuid-Afrika
Poëziepodcast met Bernard Wesseling
Daan Doesborgh in gesprek met Bernard Wesseling. … [Lees meer...] overPoëziepodcast met Bernard Wesseling
Kinderen van sterk volk zijn Brabants menschen
Anton van Duinkerkens Brabantse herinneringen Anton van Duinkerken was een schrijver van de fierheid. Andere dichters hebben over gevoelens van liefde, of woede, of eenzaamheid geschreven, maar in de Nederlandse literatuur waren er weinigen die zo goed de trots onder woorden konden brengen: van trots over zijn geloof ("Jawel, mijneer, ik noem mij katholiek") tot en met … [Lees meer...] overKinderen van sterk volk zijn Brabants menschen
Verschenen: Themanummer Zacht Lawijd over strips en beeldverhalen
Bij de Amsterdam University Press is een nieuw nummer van het literair-historische tijdschrift Zacht Lawijd verschenen, een themanummer over strips en beeldverhalen. In deze Zacht Lawijd staan zes artikelen die vanuit verschillende invalshoeken een impressie geven van de reikwijdte van het onderzoeksterrein (en ook van het stripgenre). Jos van Waterschoot … [Lees meer...] overVerschenen: Themanummer Zacht Lawijd over strips en beeldverhalen
15 maart 2025: Lezing Andreas Burnier, veelzijdig pionier
16.00 uurPerdu | AmsterdamPrijs: 8 euro Koop je tickets Te vaak gaat het werk van historische queer iconen verloren. Andreas Burnier schreef in de jaren zestig al openlijk over de lesbische liefde en bekritiseerde het masculiene systeem dat vrouwen uitsluit. Toch weten velen niet wie zij is, terwijl we nog steeds veel van haar kunnen leren. Op 15 maart vertellen Minke … [Lees meer...] over15 maart 2025: Lezing Andreas Burnier, veelzijdig pionier
Eerst ‘Het licht’, dan ‘De wandelaar’
De tweede uitgave van Nijhoffs debuutbundel De wandelaar is in 1926 verschenen, met heel wat wijzigingen, die naar de mening van vele poëzielezers zelden verbeteringen zijn. De meest opvallende en betekenisvolle verandering is de omzetting van de eerste twee gedichten: de uitgave van 1916 opent met het gedicht ‘De wandelaar’, waarna het sonnet ‘Het licht’ verschijnt, in … [Lees meer...] overEerst ‘Het licht’, dan ‘De wandelaar’
De oorlog van Jan Arends (1925-1974)
Vandaag, 13 februari, de honderdste geboortedag van de dichter, schrijver en huisknecht Jan Arends, ontving ik een verhelderend artikel van Erik Schaap over de oorlogsjaren van Arends, die zich in de oorlog in Amsterdam in een impulsieve bui blijkt te hebben aangemeld bij de Kriegsmarine, zo werd duidelijk uit het CABR-dossier van Arends in het Nationaal Archief. Maar even snel … [Lees meer...] overDe oorlog van Jan Arends (1925-1974)
Verschenen: Tussen de regels van de Reis-Heuchenis: De Grand Tour van P.C. Hooft (1598-1601)
De toekomstige dichter, geschied-, en toneelschrijver Pieter Corneliszoon Hooft (1581-1647) maakte voor zijn twintigste levensjaar een Grand Tour door Frankrijk en Italië, en deed er beknopt verslag van in een dagboekje: de Reis-Heuchenis. Hij verzweeg daar echter evenveel in als hij beschreef. Dit maakt nieuwsgierig naar wat er zich afspeelde in de steden waar Hooft … [Lees meer...] overVerschenen: Tussen de regels van de Reis-Heuchenis: De Grand Tour van P.C. Hooft (1598-1601)
Overal Hadewijch
Hadewijch had alles in zich om de mensen nog eeuwen te fascineren, en dat heeft ze sinds haar herontdekking in de negentiende-eeuw dan ook gedaan. De hartstocht spat ook vele eeuwen nadat deze Brabantse ze neerschreef, nog altijd van de bladzijden af. Maar wie de auteur van die woorden verder was en op Wie of wie of wat ze gericht waren, dat is een kwestie van interpretatie. Er … [Lees meer...] overOveral Hadewijch
‘De feiten zijn maar kiezelstenen’
Overwegingen bij de Bomans-biografie van Gé Vaartjes Over Godfried Bomans kunnen we kort zijn: dat was een ronduit nare man. Hij loog, fantaseerde, was in vrijwel alle opzichten ontrouw, was in de omgang en financieel onbetrouwbaar, gedroeg zich bij voortduring miskend en verwend, was een ijdeltuit die schreeuwde om bevestiging en hij vertoonde pestgedrag, bij voorkeur … [Lees meer...] over‘De feiten zijn maar kiezelstenen’
Hardleerse hymnes
‘Tussen kanselcultuur en kwezelarij.’ Zo zou ik, in een milde bui, de bijdrage willen omschrijven die Jan Uyttendaele publiceerde op Neerlandistiek. Via die site reikt hij leraren Nederlands geregeld ‘digitale leermiddelen’ aan. Ditmaal aangaande een heruitgave, begin vorig jaar, van de novelle Monsieur Hawarden.In eerdere bijdragen behandelde Uyttendaele onder meer Lanseloet … [Lees meer...] overHardleerse hymnes
Wat je ziet en wat je leest (5 en slot)
Over 'De wereld zien is jezelf leren kennen' van Ton van 't Hof Een dagboek lezen komt aardig in de buurt van een gedichtenbundel lezen. Een lezer neemt afgeronde partjes tekst tot zich waaraan de schrijver aandacht heeft besteed. In plaats van een lyrisch ik is er een dagboek-ik. Het dagboek-ik beschrijft ervaringen in een hier en nu. Een lyrisch ‘ik’ doet dat misschien … [Lees meer...] overWat je ziet en wat je leest (5 en slot)
Nieuw in de DBNL (februari 2025)
Deze maand komen er twintig werken van de befaamde dichteres Henriette Roland Holst-van der Schalk (1869-1952) online in de DBNL, echter vooral essay, studies en opstellen en minder poëzie en proza. Onder andere haar studie Socialisme en literatuur komt beschikbaar, voor het eerst verschenen in 1899. Roland Holst, zelf prominent voorvechtster van de socialistische en … [Lees meer...] overNieuw in de DBNL (februari 2025)
Penninc en Pieter Vostaert, de Roman van Walewein (ca. 1260)
Vijftig canonteksten in de klas (3) De Roman van Walewein, ook genoemd Walewein en het zwevende schaakbord, afgekort als de Walewein, is een oorspronkelijke Middelnederlandse Arthurroman, geschreven in het midden van de dertiende eeuw door twee onbekende auteurs: Penninc en Pieter Vostaert. Het werk behoort tot de literaire canon, wat betekent dat het een van de … [Lees meer...] overPenninc en Pieter Vostaert, de Roman van Walewein (ca. 1260)
Hoeveel bonken
Soms valt er iets te herleiden, dat zijn de makkelijkste gevallen, soms is het een samenloop van omstandigheden, soms een domme samenloop van omstandigheden, en soms dat niet eens. Naarmate de jaren vorderen vind ik het steeds ingewikkelder om te lezen. Er bestaat zoiets als plezier dat wordt gepromoot. Het veronderstelt een kinderlijke gulzigheid, die Kees ’t Hart in … [Lees meer...] overHoeveel bonken
Wat je ziet en wat je leest (4)
Over De wereld zien is jezelf leren kennen van Ton van 't Hof Van 't Hof begint zijn lectuur van The materials, Oppens tweede bundel, met het eerste gedicht, ervaart dat de ‘sobere maar precieze bewoordingen' toch het een en ander te raden overlaten - ‘wie zijn die mannen in de kamer’ - en stelt vast dat het meteen al in het openingsgedicht gaat om fundamentele kwesties: … [Lees meer...] overWat je ziet en wat je leest (4)
Een zestiende-eeuws ‘huisboek’ uit Venlo
In de Koninklijke Bibliotheek in Brussel bevindt zich sinds jaar en dag een middeleeuws handschrift met de signatuur KB Brussel II 144, waarvan het eerste en oudste deel de intrigerende titel ‘Venlo’s-Gelders huisboek’ heeft gekregen. Het is niet direct een indrukwekkend handschrift. Het is van papier, meet slechts 150 bij 95 millimeter en is ook nog eens in een vrij slordige, … [Lees meer...] overEen zestiende-eeuws ‘huisboek’ uit Venlo
Kiki Coumans wint grootste Nederlandse vertaalprijs
De Dr. Elly Jaffé Prijs 2024 voor de beste literaire vertaling uit het Frans naar het Nederlands is toegekend aan Kiki Coumans. Zij krijgt de prijs voor haar oeuvre en in het bijzonder voor haar vertaling van Zomer ’80 van Marguerite Duras dat in 2022 bij uitgeverij Vleugels verscheen. De Dr. Elly Jaffé Prijs bedraagt 40.000 euro en is daarmee de grootste literaire vertaalprijs … [Lees meer...] overKiki Coumans wint grootste Nederlandse vertaalprijs
Enquête ‘Canon in de klas’
Hoe wordt in Nederland en Vlaanderen literatuur vandaag de dag écht onderwezen in de klas? Dat wordt momenteel onderzocht binnen het project Canon in de klas, een samenwerking tussen KU Leuven en de Radboud Universiteit Nijmegen. Het project staat onder leiding van Gitte Vertommen, Lieke van Deinsen, Jeroen Dera en Elke D’hoker. Canon in de klas is op zoek naar … [Lees meer...] overEnquête ‘Canon in de klas’
